“آژنگ نیوز”:در چنین روزی در سال ۱۸۲۲، جهانیان از محتوای سنگ روزتا آگاه شدند. این قطعهسنگ گرانیت سیاه با شکلی نامنظم، حاوی متنی واحد به سه خط مختلف بود که بیشتر آنها غیرقابلفهم بودند. توماس یانگ در مسیر رمزگشایی این سنگ پیشرفتهایی حاصل کرد، اما این ژان-فرانسوا شامپولیون بود که دریافت انواع مختلف هیروگلیف کارکردهای متفاوتی دارند: برخی نشاندهنده حروف، برخی هجاها و برخی دیگر بیانگر اشیاء یا مفاهیم کامل بودند. حال، معنای این کتیبه باستانی و اسرارآمیز چه بود؟ این متن صرفاً نوعی تبلیغات سیاسی در ستایش بطلمیوس پنجم بود.
سنگ روزتا بخشی شکسته از یک لوح سنگی بزرگتر است که «استل» (stela) نامیده میشود.این سنگ در ژوئیه ۱۷۹۹ در مصر باستان کشف شد بر روی این سنگ، پیامی رسمی (فرمان) به سه شیوه نگارش متفاوت حک شده است. این سنگ سرنخ مهمی بود که به کارشناسان کمک کرد تا خواندن خط هیروگلیف مصری (سیستمی نوشتاری که از تصاویر به عنوان نماد استفاده میکرد) را بیاموزند.
نوشتههای روی سنگ روزتا در سال ۱۹۶ پیش از میلاد حک شدهاند و این سنگ بیش از ۲۲۰۰ سال قدمت دارد. این تاریخ مصادف با نخستین سالگرد تاجگذاری پادشاه جوان مصر باستان، بطلمیوس پنجم (دوره سلطنت: ۲۰۴ تا ۱۸۱ پیش از میلاد) است. متن موجود بر روی این سنگ شباهت زیادی به عباراتی دارد که نخستین بار در فرمانهایی مربوط به حدود یک قرن پیشتر، یعنی در قرن سوم پیش از میلاد، به کار رفته بود.
محقق فرانسوی ژان فرانسوا شامپولیون اعلام کرد که سنگ روزتا را که شهرت جهانی دارد رمزگشایی کرده است.شامپولیون با رمزگشایی هیروگلیف مصری معتقد است که کلید باز کردن قفل تاریخ اسرارآمیز مصر را دارد.تلاش شامپولیون گسترده بود. درست دو هفته قبل از آن، در ۱۴ سپتامبر ۱۸۲۲، او به دفتر برادرش هجوم برد و اعلام کرد: (“من آن را دریافت کردم!”) لحظاتی بعد، او به زمین افتاد و طبق گزارش ها، پنج روز طول کشید تا به طور کامل بهبود یابد.
در زمان کشف، بسیاری از محققان معتقد بودند که می تواند کلیدی برای درک نوشته های مصر باستان باشد. اگرچه شامپولیون موفق شد این سنگ را رمزگشایی کند، اما پیام آن گنجینه اسرار مصر باستان نبود که او تصور می کرد. این شامل متن نسبتاً پیش پا افتاده ای در مورد دستاوردهای بطلمیوس پنجم اپیفانس، پادشاه مقدونی مصر بود.
البته اهمیت این پیام در آن است که بیان میکند کاهنان معبدی در شهر ممفیس مصر، جایگاه بطلمیوس پنجم را به عنوان یک فرمانروای الهی تأیید کردهاند؛ آن هم با وجود اینکه او نه مصری، بلکه مقدونیتبار بود. اما مهمترین ویژگی سنگ روزتا این است که متن فرمانِ روی آن، سه بار و با سه شیوه نگارش متفاوت حک شده است؛ امری که سرانجام به پژوهشگران امکان داد تا خط هیروگلیف مصری را رمزگشایی و ترجمه کنند.
گروه گزارش