“آژنگ نیوز”:آناستاسیو سوموزا دِبایله، دیکتاتورنیکاراگوئه که پس از سرنگونی توسط ساندینیستها از کشور گریخته بود، درچنین روزی در سال ۱۹۸۰ میلادی در پاراگوئه ترور شد؛ او در جریان حمله به خلیج خوکها در کوبا (سال ۱۹۶۱) به ایالات متحده یاری رسانده بود.در سال ۱۹۷۹، دیکتاتوری دیرپای «آناستاسیو سوموزا دبایله» در نیکاراگوئه، در پی مخالفتهای شدید ائتلافی از شورشیان موسوم به «جبهه آزادیبخش ملی ساندینیستا» (FSLN) به پایان رسید.
هنوز خورشید طلوع نکرده بود که بالگرد ریاستجمهوری با رنگآمیزی آبی و سفید، از تپههای مشرف به «ماناگوآ» برخاست. این بالگرد بر فراز مجتمعی بهشدت حفاظتشده در قلب پایتختِ جنگزده به حالت معلق درآمد و چراغهای فرود خود را روشن کرد. رئیسجمهور «آناستازیو سوموزا دِبایله» (مشهور به «تاچو») برای آخرین بار به پناهگاهی نگریست که در ۲۰ ماه گذشته، همزمان هم خانه و هم مقر فرماندهیاش بود. سپس بالگرد در فرودگاه «لاس مرسدس» فرود آمد؛ جایی که جت شخصی سوموزا آمادهٔ پرواز بود. لحظاتی بعد، آن دیکتاتور با چهرهای رنگپریده و بیروح که از شدت خستگی درهمشکسته به نظر میرسید، راهی تبعید در ایالات متحده شد.
رژیم سوموزا که بیش از چهار دهه بر سر کار بود، با نقض گسترده حقوق بشر و فساد شناخته میشد؛ بهطوریکه سوموزا و اطرافیانش ثروت هنگفتی را به قیمت رنج و فقر مردم اندوخته بودند.
با تغییر فضای سیاسی و بهویژه تأکید «جیمی کارتر»، رئیسجمهور وقت آمریکا، بر مسئله حقوق بشر، حمایت ایالات متحده از سوموزا رو به کاهش نهاد. ترور یک روزنامهنگار و مدافع حقوق بشر سرشناس، به تشدید ناآرامیها و اعتصاب سراسری انجامید و پایه قدرت سوموزا را بیش از پیش متزلزل کرد. در ۱۷ ژوئیه ۱۹۷۹، سوموزا به پاراگوئه گریخت و در آنجا مدتی بعد ترور شد.
این عملیات ترور که با نام رمز «عملیات رپتیل» شناخته میشد، توسط دو تن از چریکهای گروه آرژانتینی ERP به نامهای «انریکه گوریراران مرلو» و «هوگو ایرورزون» اجرا گردید. در این حمله که با استفاده از راکتانداز RPG-2 و تیراندازی با تفنگ تهاجمی صورت گرفت، سوموزا به همراه راننده و مشاور مالیاش کشته شدند.
اندکی پیش از ساعت ۱۰ صبح ، «آناستازیو سوموزا دِبایله» — دیکتاتور سابق و تبعیدی نیکاراگوئه که ۵۴ سال داشت — به همراه راننده و یکی از شرکای تجاریاش سوار بر خودروی لیموزین مرسدس بنز ۲۸۰ سفیدرنگ خود شد و ویلای مجللش در حومه «آسونسیون» (پایتخت پاراگوئه) را ترک کرد. لیموزین — که خودرویی پشتیبان حامل سه محافظ آن را همراهی میکرد — تنها پنج بلوک پیش رفته بود که یک وانت شورولت در کنارش قرار گرفت و رگباری از گلولههای تفنگ خودکار به سمت آن شلیک کرد. در حالی که محافظان در حال پاسخ دادن به آتش مهاجمان بودند، راکتِ یک آرپیجی (بازوکا) که از ایوان خانهای در همان نزدیکی شلیک شده بود، به پهلوی لیموزین سوموزا اصابت کرد و سقف آن را از جا کند. دیکتاتور و همراهانش در دم کشته شدند. تیم ترور موفق شد بیهیچ ردی بگریزد، هرچند مقامات پاراگوئه احتمال میدادند که یکی از مهاجمان زخمی شده باشد.
پلیس پاراگوئه عملیات گستردهای را برای یافتن اعضای مظنون «ارتش انقلابی خلق» (ERP) — یک گروه چریکی چپگرای آرژانتینی — آغاز کرد. انگیزه احتمالی آنها، همبستگی با انقلابیون ساندینیست نیکاراگوئه بود؛ کسانی که سال پیش، پس از یک جنگ داخلی خونین، موفق به سرنگونی حکومت موروثی و بیرحم ۴۳ ساله خاندان سوموزا شده بودند. در پایان هفته بعد از ترور، یکی از سرکردگان مظنون این گروه در جریان تیراندازی کشته شد و ۶۰ نفر نیز برای بازجویی دستگیر شدند.
وقتی خبر مرگ سوموزا به «ماناگوآ» رسید، مردم نیکاراگوئه از شدت شادی سر از پا نمیشناختند. هزاران نفر به خیابانها ریختند، آواز خواندند، رقصیدند و آتشبازی کردند. یکی از روزنامهنگاران در ماناگوآ گفت: «سوموزا سرانجام برای هموطنانش شادی به ارمغان آورد.» رهبران حکومت ساندینیست هرگونه نقش مستقیم در این ترور را رد کردند. آنها در بیانیهای کوتاه، این واقعه را «خوستیسیامیِنتو» — به معنای اعدامِ عادلانه و موجه — خواندند و به هواداران خود یادآور شدند که آن دیکتاتور مسئول مرگ ۱۰۰ هزار نیکاراگوئهای بوده است.
یکی از ساندینیستها نیز به سادگی چنین نتیجهگیری کرد: «عدالت الهی.» جالب آنکه این ترور درست زمانی رخ داد که رژیم انقلابی به شدت نگران نیروهای وفادار به سوموزایِ برکنارشده بود. چند روز پیش از ترور، حکومت نظامی نیکاراگوئه فاش کرد که توطئهای از سوی افسران سابق گارد ملی را خنثی کرده است؛ توطئهای که هدف آن آزادسازی هزاران سرباز سابقِ زندانی و تشکیل تیمهایی برای کشتن رهبران ساندینیستا بود. آنها پسر ارشد سوموزا، آناستاسیو («تاچیتو») سوموزا پورتوکاررو، ۲۹ ساله، را به عنوان «رهبر اصلی» این توطئه معرفی کردند.
گروه گزارش