“آژنگ نیوز”:مطالعه برای لذت، مغز را در برابر زوال شناختی محافظت میکند.بر اساس مطالعهای جدید به سرپرستی دانشمندان دانشگاه کمبریج، مطالعه برای لذت با سلامت روان بهتر، همدلی بیشتر و کاهش خطر ابتلا به زوال عقل (دمانس) مرتبط است. در پژوهشی مروری که در نشریه «Psychological Medicine» منتشر شده، دانشمندان استدلال میکنند که صرفنظر از نوع یا شیوه مطالعه، کتاب خواندن برای لذت میتواند فواید بسیاری به همراه داشته باشد.
مطالعهای روی بیش از ۱۰ هزار جوان نشان داد کودکانی که از سنین پایین مطالعه برای لذت را آغاز کردهاند، از مزایایی همچون بهبود توجه، حافظه و عملکردهای اجرایی، موفقیت تحصیلی بیشتر، مشکلات روانی کمتر و سبک زندگی سالمتر (از جمله خواب بیشتر و کاهش مدت زمان استفاده از نمایشگرها) برخوردار بودهاند. همانطور که انتظار میرود، مطالعه ارتباط تنگاتنگی با بهبود مهارتهای سوادآموزی دارد؛ اما جالب آنکه با موفقیت در ریاضیات نیز مرتبط است، زیرا خواندن و ریاضیات فرآیندهای شناختی مشترکی مانند مهارتهای زبانی، حافظه و عملکرد اجرایی را به کار میگیرند.
این فواید تنها به کودکان و نوجوانان محدود نمیشود. بررسیها نشاندهنده مزایای متعدد برای بزرگسالان، بهویژه در زمینه سلامت و تندرستی (well-being) است؛ از جمله کاهش استرس و آرامش بیشتر، همدلی و درک بهتر دیگران، و داشتن نگرشی پذیراتر نسبت به دیدگاههای متفاوت. مطالعه به محبوبترین روش برای کاهش استرس تبدیل شده است، بهطوری که تقریباً از هر پنج بزرگسال، دو نفر (۳۸ درصد) کتاب را به عنوان بهترین راهکار خود برای تمدد اعصاب و آرامش انتخاب میکنند.
یک مطالعه علوم اعصاب که در سال ۲۰۲۴ به سفارش موسسه «اتاق مطالعه ملکه» انجام شد، نشان داد که تنها پنج دقیقه مطالعه داستان میتواند استرس را تا ۲۰ درصد کاهش دهد و همچنین موجب تقویت تمرکز و مهارتهای حل مسئله شده و به کاهش احساس تنهایی در خوانندگان کمک کند. حتی یک نظرسنجی نشان داد که افراد بیشتری برای کسب آرامش به کتاب (۳۵ درصد) روی میآورند تا به نوشیدن شراب (۳۱ درصد) یا حمام آب گرم (۱۰ درصد). علاوه بر این، این فواید میتواند در سنین بالاتر اهمیت ویژهای داشته باشد. فعالیتهای اوقات فراغت که مغز را تحریک میکنند — بهویژه مطالعه — با کند شدن روند زوال شناختی و کاهش خطر ابتلا به زوال عقل در سالمندان مرتبط هستند.
برای مثال، در مطالعهای روی حدود ۵۵۰۰ بزرگسال ۵۵ ساله و بالاتر، افرادی که بهطور مرتب به فعالیتهایی از جمله مطالعه میپرداختند، در یک دوره پیگیری پنجساله، بهطور قابلتوجهی کمتر در معرض خطر ابتلا به اختلالات شناختی قرار داشتند. مطالعه دیگری نیز نشان داد که خواندن روزنامه، مجله و کتاب با کاهش ۳۳ درصدی خطر ابتلا به بیماری آلزایمر مرتبط است. مطالعات تصویربرداری مغز نشاندهنده ارتباطی میان خواندن و تفاوتهایی در ساختار مغز است؛ از جمله حجم و مساحت قشریِ بیشتر در نواحی مغزیِ دخیل در زبان، یادگیری، تنظیم هیجانی و کنترل اجرایی؛ اتصالات قویترِ ماده سفید که از پردازش زبان پشتیبانی میکنند؛ و افزایش ضخامت قشر مغز در نواحی کلیدیِ مرتبط با زبان. همچنین این مطالعه نشان میدهد که خواندنِ همراه با دیگران — چه در قالب یک باشگاه کتابخوانی و چه به صورت خواندنِ والدین برای فرزندانشان — میتواند دستاوردهای بهمراتب بیشتری به همراه داشته باشد.
گروه گزارش