“آژنگ نیوز”:تاکتیکهای جنگی باستانی پشت حملات سایبری مدرن است.بدین ترتیب که جنگجویان سایبری امروزی از استراتژیهایی استفاده میکنند که زمانی توسط ژنرالهای افسانهای مانند اسکندر کبیر، ژولیوس سزار و چنگیز خان به کار گرفته میشد.مدتها قبل از اینکه هکرها فایروالهای دیجیتال را هدف قرار دهند، ارتشهای باستانی فایروالهای سنگی را محاصره میکردند. فرماندهان نظامی با بهکارگیری جنگ محاصرهای برای تصرف شهرها و دژهای دشمن که برای حمله مستقیم بسیار مستحکم بودند، به توصیهای که به سان تزو، استراتژیست نظامی چین باستان، در کتاب «هنر جنگ» نسبت داده شده است، توجه کردند: «بزرگترین پیروزی آن است که نیازی به نبرد نداشته باشد.»
جنگجویان سایبری مدرن ممکن است به جای دژکوبها و منجنیقها، از بدافزارها و جعلهای عمیق استفاده کنند، اما آنها هنوز از همان تاکتیکهای پیروزی – از جمله جنگ روانی، شکستن خطوط دفاعی، محاصره و خرابکاری داخلی – که زمانی توسط برخی از بزرگترین فرماندهان نظامی تاریخ به کار گرفته میشد، استفاده میکنند.

جنگ باستانی:
تعداد کمی از جنگجویان باستانی از ترور و فریب به اندازه چنگیز خان به طور مؤثر استفاده میکردند. رهبر مغول با ترفندهای میدان نبرد و ترفندهای هوشمندانهای مانند دستور دادن به سربازان برای روشن کردن پنج آتش در هر اردوگاه، دشمنان را فریب میداد تا ظاهری بسیار بزرگتر از ارتش خود ایجاد کند. چنگیز خان، با پیروی از تصویر خونخوار خود، پس از محاصره مرو در سال ۱۲۲۱، دستور قتل عام صدها هزار نفر را صادر کرد و تنها به تعداد کمی از شهروندان اجازه داد تا اخبار مربوط به وحشیگری او را منتشر کنند تا اهداف بعدی او بدون جنگ تسلیم شوند.
در طول محاصره کافا در سال ۱۳۴۶، مغولها حتی اجساد قربانیان طاعون سیاه را با منجنیق به داخل شهر پرتاب کردند تا جمعیت محاصره شده را وحشتزده کنند. دکتر وارن دودل، مدرس ارشد امنیت و اطلاعات در دانشگاه ادیت کوان استرالیا، میگوید: «اجساد عفونی در سراسر شهر پراکنده شده بودند و تأثیر روانی همراه با بیماری منجر به تسلیم سریع شد.»
جنگ سایبری:
در میدانهای نبرد دیجیتال مدرن، کمپینهای اطلاعات نادرست و فریبهای رسانههای اجتماعی که توسط هوش مصنوعی تقویت میشوند، مرزهای بین واقعیت و خیال را محو میکنند و اعتماد به دولتها، رسانهها و حقیقت عینی را از بین میبرند.
ویدیوهای دیپفیک که یک واقعیت جایگزین را جعل میکنند و سعی میکنند ناظران را به باور روایتهای ساختگی فریب دهند، تکرارهای مدرن عملیات پرچم دروغین هستند که توسط سان تزو حمایت میشد. برای مثال، دودل میگوید یک ویدیوی دیپفیک از ولادیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، که هفتهها پس از حمله روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ به صورت آنلاین پخش شد و به هموطنانش میگفت تسلیم شوند، تلاشی برای ایجاد سردرگمی و بیاعتمادی در تمام محتوای ویدیو بود.
نقض دفاع
«در جنگ، راه این است که از آنچه قوی است اجتناب کنید و به آنچه ضعیف است حمله کنید.» – سان تزو
وقتی نیروی بیرحم در شکستن محاصرهها ناموفق بود، ارتشهای باستانی به دنبال هرگونه ضعف در دفاع دشمن بودند. به طور مشابه، هکرها به دنبال آسیبپذیریهای فایروال هستند که بتوانند از آنها برای ورود به سیستمهای به شدت محافظتشده سوءاستفاده کنند.
جنگهای باستانی:
اگر دژکوبها، منجنیقها و منجنیقهای منجنیق نتوانستند وارد شهرهای بسیار مستحکم شوند، ارتشهای دوران باستان راههایی برای عبور از روی – و زیر – دیوارهای دفاعی پیدا میکردند. در طول محاصره صور در سال ۳۳۲ پیش از میلاد، نیروهای اسکندر کبیر هفت ماه را صرف ساخت یک گذرگاه نیم مایلی و برجهای محاصره عظیم کردند تا دیوارهای ۱۵۰ فوتی قلعه جزیرهای فنیقیها را که به نظر غیرقابل نفوذ میرسید، بشکنند. در محاصره بعدی غزه، نیروهای مقدونی او زیر بخشهایی از دیوارها تونل زدند تا آنها را تضعیف کرده و باعث فروپاشی یا فروریختن آنها شوند.
نیروهای پارسی کوروش کبیر در سال ۵۳۹ پیش از میلاد بااستفاده از یک آسیبپذیری دفاعی، بابل را فتح کردند. پس از منحرف کردن رودخانه فرات با ساخت کانالها و خندقها در بالادست، پارسیان در امتداد بستر رودخانه و زیر دیوارهای بابل پیشروی کردند تا آن را با نبردی اندک تصرف کنند.
جنگ سایبری:
در جهانی که فایروالهای کامپیوتری جایگزین دیوارهای شهر شدهاند، هکرها همچنان تلاش میکنند تا با رگبارهای گسترده قدرت آتش دیجیتال مانند حملات انکار سرویس توزیعشده که میتواند شبکهها را با سیلی از ترافیک بیمعنی غرق کند، به دفاعها نفوذ کنند. دودل میگوید: «شباهت مدرن با حمله مستقیم، حمله جستجوی فراگیر است که در آن مهاجمان از ابزارهای خودکار برای حدس زدن رمزهای عبور یا کلیدهای رمزگذاری با امتحان کردن ترکیبهای متعدد تا زمان موفقیت استفاده میکنند.»
جیسون هیلی، محقق ارشد دانشکده امور بینالملل و عمومی دانشگاه کلمبیا، میگوید: «وقتی راه آسانی وجود ندارد، مهاجمان با هک کردن صبورانه فایروالها برای یافتن نقاط ضعف در طول زمان، کار سختی برای نفوذ مستقیم به آنها دارند.» هکرها به دنبال آسیبپذیریهای حیاتی هستند که شامل نرمافزارهای قدیمی و اکسپلویتهای روز صفر، نقصهای امنیتی ناشناخته برای توسعهدهندگان، مانند موردی که به ویروس استاکسنت اجازه نفوذ و آسیب به تأسیسات هستهای ایران را داد، هستند. هیلی به یک تفاوت از نقضهای باستانی اشاره میکند. «مدافعان اغلب نمیدانند که دیوارهایشان مورد حمله قرار گرفته است، مگر اینکه به خوبی تحت نظر باشند.»
خرابکاری از درون
«مبارز باهوش اراده خود را بر دشمن تحمیل میکند اما اجازه نمیدهد اراده دشمن بر او تحمیل شود.» —سون تزو
در طول تاریخ، ارتشها از افراد جداشده از صفوف دشمن برای جمعآوری اطلاعات یا ضربه زدن به دشمن از درون استفاده کردهاند. امروزه نیز مهاجمان با سوءاستفاده از اعتماد نابجا، از سدهای دفاعی عبور میکنند.
جنگ در دوران باستان:
در «ادیسه» اثر هومر و «انهاید» اثر ویرژیل، یونانیان به محاصره ده ساله تروآ با تظاهر به عقبنشینی و بر جای گذاشتن یک اسب چوبی بزرگ به نشانه تسلیم، پایان دادند. پس از آنکه اهالی تروآ این «هدیه» را به داخل دروازههای شهر آوردند، جنگجویان یونانی از درون آن بیرون آمدند و شهر را غارت کردند.
اگرچه اسب تروآ عمدتاً یک افسانه تلقی میشود، اما چنگیز خان در سال ۱۲۰۷، در جریان محاصره «وولوهای» —شهری دارای حصار در چین امروزی— ترفند مشابهی را به کار بست. این فاتح مغول پیشنهاد کرد که در ازای دریافت باجی شامل ۱۰۰۰ گربه و ۱۰,۰۰۰ پرستو، تسلیم خواهد شد. پس از تحویل این حیوانات، مغولها تکههای پشمِ آتشگرفته را به بدن آنها بستند و رهایشان کردند. حیوانات که به طور غریزی به سمت خانهها و لانههای خود در داخل دیوارهای شهر بازگشتند، باعث شدند شهر وبناهای چوبی به آتش کشیده شود. در حالی که مدافعان شهر مشغول مبارزه با شعلههای آتش بودند، مغولها شهر را تصرف کردند.
جنگ سایبری:
هکرها برای نفوذ به دیوارهای آتش (فایروالها)، بدافزارها را در برنامههای کامپیوتری یا پیوستهای ایمیلی که ظاهراً قابلاعتماد به نظر میرسند، پنهان میکنند. هیلی (Healey) میگوید: «بیدلیل نیست که دستهای بزرگ از نرمافزارهای مخرب، “اسب تروآ” نامیده میشوند! ایده همان است: کاری کنیم که خودِ مدافعان، عاملِ نابودیشان را به درون دژهای خود بیاورند.»
هکرها همچنین از روش «فیشینگ» (phishing) استفاده میکنند؛ بدین صورت که با جعل ایمیلها یا وبسایتهایی که شبیه منابع معتبر —مانند بانکها یا کارفرمایان— هستند، قربانیان را فریب میدهند تا اطلاعات حساسی نظیر نام کاربری و گذرواژه خود را فاش کنند. مهاجمان سپس از این اطلاعات برای نفوذ به سدهای دفاعی دیجیتال بهره میبرند. هیلی میگوید: «این کار تفاوت چندانی با پوشیدن لباسِ دشمن برای نفوذ به درون دیوارهای شهر ندارد.»
محاصرهها
«بهاسارت درآوردنِ تمامِ ارتشِ دشمن، بهتر از نابود کردنِ آن است.» — سون تزو
هزاران سال است که نیروهای نظامی برای منزوی کردن اهداف و قطع دسترسی به منابع حیاتی، از «محاصره» استفاده میکنند؛ با این هدف که بدون حمله مستقیم به مواضعِ بهخوبیدفاعشده، طرف مقابل را به تسلیم وادارند.
جنگ در دوران باستان:
ارتشهای باستان از محاصره بهره میبردند تا جمعیتِ تحتِ محاصره را از غذا، آب، تسلیحات و منابعِ ضروری برای بقا محروم کنند. ژولیوس سزار، سردار رومی، در سال ۵۲ پیش از میلاد و در جریان «محاصره آلزیا»، با احداث یک حصارِ دفاعیِ عظیمِ دو لایه، نبرد سرنوشتسازِ جنگهای گالی را رقم زد؛ این سازه هم دژی را که بر فراز تپه قرار داشت در دام انداخت و هم مانع از رسیدن نیروهای کمکیِ دشمن شد. هنگامی که گالها سالِ بعد در «محاصره اوکسلودونوم» آخرین مقاومت خود را انجام دادند…سزار محاصرهای را برقرار کرد که دشمن را مجبور به تسلیم کرد، زمانی که تونلزنهای رومی چشمه آب قلعه گالیک را منحرف کردند.
جنگ سایبری: هکرها با تاکتیکهای محاصرهای که قربانیان را از ملزومات امروزی مانند دادهها، حسابهای مالی و سیستمهای ارتباطی محروم میکند، اهداف را تحت فشار قرار میدهند تا تسلیم شوند. در حملات اخیر باجافزاری، از جمله هدف قرار دادن سونی پیکچرز در سال ۲۰۱۴، هکرها دادهها و سوابق را از طریق رمزگذاری غیرقابل دسترس کردهاند و تهدید کردهاند که اطلاعات حساس را به صورت عمومی منتشر میکنند، مگر اینکه خواستههایشان برآورده شود.
دودل میگوید محاصرههای سایبری در یک بازه زمانی بسیار فشردهتر از دوران باستان عمل میکنند. او میگوید: “تفاوت بین محاصرههای تاریخی و دوران مدرن این است که اگر غذا و آب داشتید، میتوانستید ماهها منتظر محاصره بمانید، اما یک روز بدون پوشش تلفن یا دسترسی به برق اکنون مسئله بزرگی است و مردم کمکم صبر خود را از دست میدهند.”
نویسنده:کریستوفر کلاین.او نویسنده چهار کتاب است، از جمله «زمانی که ایرلندیها به کانادا حمله کردند: داستان واقعی و شگفتانگیز کهنهسربازان جنگ داخلی که برای آزادی ایرلند جنگیدند» و «پسر نیرومند: زندگی و روزگار جان ال. سالیوان». آثار او در نشریات متعددی، از جمله «بوستون گلوب»، «نیویورک تایمز» و «نشنال جئوگرافیک تراولر» منتشر شده است.
گروه گزارش
