“آژنگ نیوز”: جستجو برای پیدا کردن محلِ اولین عکس از پاریس ؛بخشی از تلاش تاریخی برای احیای یک تصویر قدیمی است.یک صبح بهاری در سال ۱۸۳۸، مردی در خیابانی در پاریس توقف کرد تا کفش‌هایش را واکس بزند. این کارِ کاملاً معمولی که در شرایط عادی خیلی زود به دست فراموشی سپرده می‌شد، در نهایت تاریخ‌ساز شد. تصور می‌شود که این مشتری و آن واکس‌زن، نخستین انسان‌هایی باشند که تصویرشان در یک عکس ثبت شده است. این عکس توسط «لوئی داگر» — نقاش، چاپگر و مخترع فرآیند «داگرئوتایپ» — از آتلیه‌اش در نزدیکی «بلوار دو تمپل» گرفته شده است.
با اینکه آن خیابان گذرگاهی بسیار پرتردد بود، اما در این عکس تنها همین دو نفر دیده می‌شوند. چرا؟ چون هیچ‌کسِ دیگری آن‌قدر بی‌حرکت نماند که دوربین داگر — که به دلیل تکنیک نوردهی طولانی‌مدت، ثبت تصویر در آن تا ده دقیقه طول می‌کشید — بتواند او را ثبت کند. از آن زمان تاکنون، عکاسی تحولات بسیاری را پشت سر گذاشته و چهره خیابان‌های پاریس نیز دگرگون شده است. بخشی از آن بلوار حذف شد تا فضا برای ایجاد «میدان جمهوری» فراهم شود. در نتیجه، مکان دقیق بساط واکس‌زنی در غبار تاریخ گم شد؛ تا اینکه در سال ۲۰۲۴، گروهی از فیلم‌سازانِ مشتاق تصمیم گرفتند آن را پیدا کنند
. ماکسیمیلیان ون آرتریِک، فیلم‌ساز، به اریک شاورو از «رادیو فرانسه» می‌گوید: «یک روز که به همراه همکارانم در میدان جمهوری بودم، با خودمان گفتیم: “ما تقریباً در همان جایی هستیم که آن عکس گرفته شده است. جالب می‌شود اگر سعی کنیم دقیقاً پیدا کنیم که آن واکس‌زن و مشتری‌اش کجا ایستاده بودند.” کمی جست‌وجو کردیم و خیلی زود متوجه شدیم که آن نقطه دقیق، هرگز شناسایی یا نشان‌گذاری نشده است. همین‌جا بود که ایده این پروژه شکل گرفت.»
این کار اصلاً ساده نبود. از خیابانی که در قرن نوزدهم این عکس در آن گرفته شده، چیز زیادی باقی نمانده است. آتلیه داگر و تماشاخانه «دیورامای» مجاور آن در سال ۱۸۳۹ در آتش سوختند و بسیاری از ساختمان‌های دیگر نیز در جریان طرح گسترده «ژرژ-اوژن اوسمان» برای بازطراحی پاریس، تخریب شدند. ون‌آرتریک به لورن کالینز از نشریه «نیویورکر» می‌گوید: «این صحنه بسیار شاعرانه است؛ آن دو انسان تنها در آن قابِ عظیم.»
. ون‌آرتریک، دانیلسون و کاله بومان در جست‌وجویی دوساله برای یافتن مکان دقیقِ بساطِ واکس‌زنی کفش، آرشیوهای شهری و موزه‌ها را زیر و رو کردند تا سیمای شهر را همان‌طور که در سال ۱۸۳۸ بود، بازسازی کنند. آن‌ها دریافتند که سه ساختمان از دوران داگر همچنان پابرجا هستند. سپس، سفارش ساخت مدل‌های سه‌بعدی از آن منطقه را دادند و از دو شرکت معماری کمک گرفتند تا با روش مثلث‌بندی، محل دقیق بساط واکس‌زنی را مشخص کنند. یکی از شرکت‌ها مکانی را پیشنهاد داد و شرکت دیگر نقطه‌ای را تعیین کرد که تنها چند فوت (حدود یک متر) با آن فاصله داشت. ون‌آرتریک به «نیویورکر» می‌گوید: «تصمیم گرفتیم حد وسط را در نظر بگیریم. یکی از همکارانمان با عجله رفت و لاک ناخن خرید تا آن نقطه را علامت‌گذاری کند!» اکنون در آن نقطه، یک لوح یادبود برنزی نصب شده است که شهرداری پاریس در ۱۵ اکتبر آن را در محل قرار داد. عنوان این لوح به زبان فرانسوی «Un Détail Imprévu» یا «جزئیاتی غیرمنتظره» است؛ اشاره‌ای به آن دو سایه‌نمای تیره که حضورشان در عکسِ داگر، به‌طور تصادفی آن را به اثری تاریخی بدل کرد.
ون‌آرتریک به مارتین فورت از روزنامه «لوموند» می‌گوید: «این نخستین عکسی است که یک تعامل اجتماعی و یک فعالیت کاری را نشان می‌دهد. این تصویر، جادویی و شاعرانه است.» تقریباً دو قرن پس از ثبت این عکس، نسل‌های جدیدی از عابران که در «میدان جمهوری در تکاپو هستند، فرصت آن را خواهند داشت که در این نقطهٔ سرنوشت‌ساز از تاریخ عکاسی توقف کنند—و شاید خودشان هم عکسی از آن بگیرند. وان آرتری‌ک به رادیو فرانسه می‌گوید: «برای ما، این عکس واقعاً بسیار شگفت‌انگیز است، زیرا به‌نوعی آغازگر دورانی تازه محسوب می‌شود. این عکس و این لوح به ما یادآوری می‌کنند که نسل‌های پیشین نیز دست‌خوش تحولات فناورانه‌ای شده‌اند؛ تحولاتی که پیامدهای آن‌ها نیازمند درک و مدیریت بود.»
گروه گزارش