“آژنگ نیوز”:غار ساحلی بنود، یکی از شگفتانگیزترین و کمتر شناختهشدهترین پدیدههای طبیعی در جنوب ایران است. این غار که در استان بوشهر، در حد فاصل شهرستانهای عسلویه و کنگان قرار دارد، نمونهای بینظیر از تقابل زمین و دریا است. با وجود نزدیکی به منطقه صنعتی عسلویه، این غار هنوز اصالت طبیعی خود را حفظ کرده است. غار بنود در روستای بنود، در شرق شهرستان عسلویه و در مجاورت منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس قرار دارد. این غار دقیقاً در پایه صخرههای کوههای زاگرس جنوبی و در ساحل خلیج نیلگون فارس واقع شده است.این منطقه مرزی بین کوهستان (رشتهکوه زاگرس) و دریاست. کوهها با شیب تند به سمت دریا امتداد یافتهاند و غار در نقطهای که موج دریا به دیواره صخرهای برخورد میکند، شکل گرفته است.دسترسی به این غار چندان آسان نیست و نیازمند طی کردن مسیرهای خاکی از طریق روستای بنود و سپس پیادهروی در ساحل صخرهای یا استفاده از قایقهای محلی است. همین دسترسی سخت، باعث شده تا غار از تخریب انسانی در امان بماند.
شکلگیری غار بنود نتیجه یک فرآیند میلیونها ساله و پیوسته است که به آن غارهای ساحلی یا مارین (Marine Caves) میگویند. مهمترین دلیل ساختار سنگشناسی این پدیده طبیعی است.بدین مفهوم که دیوارههای این غار عمدتاً از سنگهای آهکی و سارنگی (مربوط به دوران سوم زمینشناسی – سنوزوئیک) تشکیل شدهاند. سنگ آهک در برابر عوامل فرسایشی، به ویژه آب، مقاومت بالایی ندارد.از دیگر سو خلیج فارس دارای جزر و مد قابل توجهی است. این تغییرات سطح آب، مانند یک سنبادهکار مداوم عمل کرده و غار را در طول زمان به عمق صخره پیش برده است.
دهانه غار نسبتاً پهن است اما ارتفاع آن بسته به سطح آب دریا (جزر و مد) متغیر است. در زمان مد کامل، ورود به غار بسیار سخت و حتی خطرناک میشود و ممکن است نیاز به شنا داشته باشد. با ورود به غار، فضایی نسبتاً بزرگ و سالنمانند خود را نشان میدهد. کف غار تا عمق قابل توجهی آب دریا را در خود جای داده است و ادامه مسیر نیازمند قایق یا شنا است.. برخلاف غارهای کوهستانی خشک، در غار بنود چکیدهسنگهای (Stalactites) آهکی به اندازه غارهای کارستی بزرگ نیست، اما در سقف و دیوارهها، رسوبات آهکی سفیدرنگی دیده میشود که از چکیدن آبهای زیرزمینی شیرین از سقف و تبخیر آنها در مجاورت هوای غار ایجاد شدهاند.
به دلیل ساختار صخرهای بسته و وجود آب در کف، غار دارای آکوستیک بسیار جالبی است. صدای برخورد امواج به دیوارههای داخلی غار، پژواکهای (اکو) مهیبی ایجاد میکند که از ویژگیهای بارز این مکان است. در دهانه غار و بخشهایی که نور خورشید نفوذ میکند، میتوان صدفهای دریایی، خرچنگها و گونههای مقاوم ماهیها را مشاهده کرد. دیوارهها نیز پوشیده از جلبکها و خزههای دریایی است که در آب شور زیست میکنند.
یکی از شگفتانگیزترین پدیدههای طبیعی در این غار، ورود آبهای زیرزمینی شیرین از طریق ترکهای سقف به داخل غار است. این آبهای شیرین که از بارشهای فصلی کوههای اطراف تغذیه میشوند، روی آب شور دریا که در کف غار جمع شده، لایهای شفاف و سبکتر تشکیل میدهند.
در نهایت مهمترین جذابیت غار بنود در مقایسه با سایر غارهای ایران، تضاد بصری و حسی آن است. انسان در منطقهای قرار گرفته که یکی از بزرگترین مجتمعهای صنعتی و پتروشیمی جهان (عسلویه) در چند کیلومتری آن در حال پمپاژ و تبدیل انرژی است، اما در دل طبیعت، غاری وجود دارد که با آرامش و به کمک امواج ملایم خلیج فارس، در حال تراشیدن سنگ و خلق هنری زمینشناسی است. این غار پتانسیل بالایی برای گردشگری ماجراجویانه دارد، اما نیازمند ایمنسازی و مدیریت اکوتوریسمی است.
گروه گزارش