“آژنگ نیوز”:دانشگاه پرینستون آمریکا، با بیش از ۹,۵۰۰ نسخه خطی و ۲۰,۰۰۰ عنوان کتاب، یکی از مهمترین مراکز نسخ اسلامی جهان است. زبان غالب عربی، اما گنجینهای غنی از فارسی، ترکی عثمانی، اردو و دیگر زبانها نیز دارد.
این نسخهها از سراسر جهان اسلام آمدهاند: از ایران، عربستان، مصر، سوریه، عراق، اندلس، مغرب، هند، اندونزی تا صحرای آفریقا.
نفایس فارسی کتابخانه شامل: شاهنامههای مصور (صفوی و قاجار)، دیوان حافظ با مینیاتور، مثنویهای نظامی و جامی و آثار تاریخی و عرفانی نادر است.
همچنین مجموعه نسخههای دست نویس جهان اسلام در کتابخانه دانشگاه پرینستون شامل حدود ۱۲۰۰۰جلد (۱۶۰۰۰ متن) است که عمدتا در زمینههای علوم دینی (تفسیر، حدیث، فقه، و غیره)، شعر و ادبیات گردآوری شدهاند.علاوه بر این موضوعات، در این مجموعه آثار دیگری در زمینههای نجوم، طب، دستور زبان، تاریخ و فلسفه نیز موجود است. بخش عمدهای از این مجموعه متعلق به قرون هفده تا نوزدهم میلادی است و تعدادی از نسخه ها در قرن یازدهم میلادی تحریر شدهاند.
دو سوم از شمار مجموعه نسخههای دست نویس جهان اسلام، در فواصل سالهای ۱۹۰۰ تا ۱۹۴۲ میلادی توسط رابرت اس گرت (فارغ التحصیل سال ۱۸۹۷ دانشگاه پرینستون) گردآوری و به کتابخانه اهدا شده است. بخش بعدی، با دربرداشتن حدود ۵۰۰۰ متن در ۲۱۹۴ مجلد و در فاصله سالهای ۱۹۵۵ تا ۱۹۸۲ میلادی، عمدتاً زیر نظر رودلف ماخ، کتابدار مجموعههای خاور نزدیک (۱۹۵۵-۱۹۷۷میلادی) شکل گرفته است. بخش سوم و کوچکتر این مجموعه، که شامل حدود ۴۰۰ نسخه است، از سال ۱۹۸۷ به آن اضافه شده است.
جستجوی نسخههای دست نویس
برای جستجوی نسخههای دست نویس در فهرست کتابخانه، از گزینههای ”Limit your Search“ در سمت چپ صفحه استفاده کنید. از بخش ”Format“، گزینه ”Manuscripts“ را انتخاب کرده و اگر میخواهید جستجو را به یک زبان محدود کنید، از فهرست ”Language“، زبان مورد نظر خود را انتخاب کنید. در صورتیکه عنوان نسخه یا نام پدیدآورنده را میدانید، به دو روش زیر جستجو کنید:
- عنوان یا نام پدیدآورنده به زبان اصلی (مثال : القانون فی الطب)
- نویسهگردانی عنوان یا نام پدیدآورنده (مثال: al-Qānūn fī al-Ṭibb)
برای اطلاعات بیشتر درباره نظام نویسهگردانی به قسمت ”Transliteration (Romanization) in the Library Catalog“ در بخش”How to find manuscripts“ این راهنما مراجعه کنید.
برای افرادی که ابتدا از طریق فهرستهای توصیفی فیزیکی به مجموعههای نسخههای دست نویس دسترسی پیدا میکنند، نسخه دیجیتال شده فهرستها نیز در بخش ”How to find manuscripts“ این راهنما قابل دسترسی است. لطفاً توجه داشته باشید که شمارههای اختصاص داده شده معمولاً با شمارههای بازیابی و نشانههای قفسهها مطابقت ندارد. برای جستجو، از عنوان یا نام پدیدآورنده به زبان اصلی و یا روشهای نویسهگردانی آنطور که پیشتر ذکر شد، استفاده کنید.برای اطلاعات بیشتر درباره روشهای جستجو در فهرست، لطفاً ویدئوی ”Catalog Searching Tips for Arabic, Persian, and Ottoman Turkish“ را مشاهده نمایید.
پروژه دیجیتالسازی به سرپرستی دان سی. اسکمر، دسترسی رایگان جهانی به این گنجینه را ممکن ساخته است.
گروه گزارش