“آژنگ نیوز”:فرانتس لیست، آهنگساز مجارستانی که در چنین روزی در سال ۱۸۱۱ متولد شد، نه تنها بزرگترین نوازنده چیرهدست پیانو در عصر خود بود، بلکه آهنگسازی با خلاقیتی شگرف و چهرهای کلیدی در جنبش رمانتیک به شمار میرفت.فرانتس لیست، آهنگساز، پیانیست، رهبر ارکستر و مدرس مجارستانی بود که در دوره رمانتیک شهرت بسیاری داشت. مهارت خیرهکننده او در نوازندگی پیانو، سبک نمایشی اجراها و جذابیت ظاهریاش چنان شهرتی برای او به ارمغان آورد که هوادارانش جریانی را به راه انداختند که امروزه با نام «لیستمانیا»شناخته میشود. میتوان او را نخستین «ستاره راک» جهان دانست؛ کسی که محبوبیتی همتراز با چهرههای امروزی نظیر تیلور سوئیفت، گروه بیتلز در دهههای ۶۰ و ۷۰ میلادی، یا الویس پرسلی در دهههای ۵۰ و ۶۰ میلادی داشت.

لیست در ۲۲ اکتبر ۱۸۱۱ در خانوادهای اهل موسیقی، در شهر «دوبوریان» مجارستان (که امروزه با نام «رایدینگ» در اتریش شناخته میشود) به دنیا آمد. نخستین معلم پیانوی او پدرش، آدام، بود که آموزش او را از هفتسالگی آغاز کرد. فرانتس در نهسالگی شروع به اجرای کنسرت در شهرهایی از مجارستان، اتریش و اسلواکیِ امروزی کرد. در همان دوران، او نزد کارل چرنی — که خود از شاگردان لودویگ فان بتهوون بود — به فراگیری پیانو پرداخت.
در ۲۱ سالگی، لیست فرصت یافت تا اجرای کنسرتِ نیکولو پاگانینی، نوازنده چیرهدست ویولن ایتالیایی، را از نزدیک ببیند. پس از این کنسرت، او مصمم شد تا به چنان مهارتی در نوازندگی پیانو دست یابد که با سطح هنری پاگانینی برابری کند. خوشبختانه، او در آن زمان در پاریس (فرانسه) ساکن بود؛ شهری که در آن مقطع تاریخی به عنوان «پایتخت پیانیستهای جهان» شناخته میشد. دوستیهای رو به گسترش او با پیانیستها و آهنگسازان برجستهای همچون فردریک شوپن، زیگیزموند تالبرگ و الکساندر درایشوک، به ارتقای دانش فنی او در نوازندگی این ساز کمک شایانی کرد.
شهرت لیست تنها به خاطر قطعاتی که خود تصنیف کرده نیست، بلکه او به دلیل تنظیمها و بازنویسیهایش از آثار دیگر آهنگسازان نیز بسیار شناخته شده است. در ادامه، به برخی از مشهورترین تنظیمها و آثار مستقل او اشاره میکنیم. احتمالاً شناختهشدهترین اثر او «راپسودی مجاری شماره ۲» است که بخشی از مجموعهای شامل ۱۹ راپسودی با مضامین مجاری به شمار میرود. این قطعه در بسیاری از کارتونها، از جمله «لونی تونز» (با اجرای باگز بانی) و «تام و جری» (با اجرای تامِ گربه) مورد استفاده قرار گرفته است. یکی از عاشقانهترین آثار او، قطعه «رویای عشق» (Liebestraum) شماره ۳ در گام لا بمل ماژور است. واژه «Liebestraum» در زبان آلمانی به معنای «رویای عشق» است.
لیست با چندین آهنگساز برجسته، از جمله روبرت شومان، هکتور برلیوز و فردریک شوپن ، دوستی داشت. لیست و شوپن به عنوان دو تن از بزرگترین پیانیست-آهنگسازان قرن نوزدهم شناخته میشوند. آشنایی آنها زمانی آغاز شد که شوپن در سال ۱۸۳۲ نخستین اجرای خود را در پاریس به روی صحنه برد. لیست در میان تماشاگران حضور داشت.
او در سالهای پایانی عمر، تمرکز خود را از اجرا به آهنگسازی و تدریس تغییر داد و در وایمار به یک مربی برجسته موسیقی تبدیل شد. موسیقی لیست بازتابدهنده تأثیرات گوناگونی است و بسیاری از تکنیکهای موسیقی مدرن، پیشتر در آثار او دیده شدهاند. میراث او شامل مجموعهای گسترده از آثار است که تأثیری عمیق بر آهنگسازان اواخر قرن نوزدهم و پس از آن گذاشته و جایگاه او را به عنوان یکی از مهمترین چهرههای تاریخ موسیقی کلاسیک تثبیت کرده است. او در سال ۱۸۸۶ درگذشت و میراث موسیقایی غنیای از خود بر جای گذاشت که همچنان الهامبخش موسیقیدانان و مخاطبان امروزی است.
گروه گزارش
