“آژنگ نیوز”:تور هایردال، قومشناس و ماجراجوی نروژی که در چنین روزی در سال ۱۹۱۴ متولد شد، سفرهای اکتشافی فرااقیانوسی را سازماندهی و رهبری کرد؛ با این امید که امکان برقراری ارتباط میان تمدنهای دوردست در دوران باستان را اثبات کند.
هیردال در ۷ اوت ۱۹۴۷، «کون-تیکی» — یک کلک ساختهشده از چوب بالسا به فرماندهی تور هیردال، انسانشناس نروژی — سفر ۱۰۱ روزه و ۴۳۰۰ مایلی خود را از پرو به جزیره «راروئیا» در مجمعالجزایر تواموتو (نزدیک تاهیتی) به پایان رساند. هدف هیردال اثبات این نظریه بود که مردمان دوران پیش از تاریخ در آمریکای جنوبی میتوانستهاند با شناور شدن بر روی جریانهای اقیانوسی، جزایر پلینزی را مسکونی کنند.

هیردال و خدمه پنجنفرهاش در ۲۸ آوریل ۱۹۴۷ با قایق ۴۵ فوتی (حدود ۱۴ متری) کون-تیکی از بندر کایائو در پرو راهی دریا شدند. کون-تیکی که نامش برگرفته از یک رئیسقبیله افسانهای با پوست روشن بود، با استفاده از مصالح بومی و به گونهای طراحی شده بود که شبیه کلکهای سرخپوستان اولیه آمریکای جنوبی باشد. دریانوردان هنگام عبور از اقیانوس آرام با طوفانها، کوسهها و نهنگها مواجه شدند و سرانجام به سواحل راروئیا رسیدند. هیردال که در ۶ اکتبر ۱۹۱۴ در لارویک نروژ متولد شده بود، معتقد بود نخستین ساکنان پلینزی از آمریکای جنوبی آمدهاند؛ نظریهای که با دیدگاه رایج در میان پژوهشگران — مبنی بر اینکه ساکنان اولیه از آسیا آمدهاند — در تضاد بود. حتی پس از این سفر موفقیتآمیز، انسانشناسان و مورخان همچنان نظریه هیردال را رد میکردند. با این حال، سفر او توجه عموم را به خود جلب کرد و او کتابی درباره این تجربه نوشت که به اثری پرفروش در سطح جهانی تبدیل شد و به ۶۵ زبان ترجمه گردید. هیردال همچنین مستندی درباره این سفر ساخت که در سال ۱۹۵۱ برنده جایزه اسکار شد.
هیردال نخستین سفر اکتشافی خود به پلینزی را در سال ۱۹۳۷ انجام داد. او و همسر اولش به مدت یک سال در جزیره «فاتو هیوا» در مجمعالجزایر مارکیز به شیوهای بدوی زندگی کردند و به مطالعه حیات گیاهی و جانوری پرداختند. این تجربه باعث شد او به این باور برسد که انسانها نخستین بار با شناورهای ابتدایی و از طریق جریانهای اقیانوسی که از سمت شرق میآمدند، به این جزایر رسیدهاند.

پس از سفر اکتشافی کون-تیکی، هیردال سفرهای باستانشناسی متعددی به مکانهایی همچون جزایر گالاپاگوس، جزیره ایستر و پرو انجام داد و به آزمودن نظریات خود درباره نقش حیاتی سفرهای دریایی در الگوهای مهاجرتی فرهنگهای باستانی ادامه داد. در سال ۱۹۷۰، او با قایقی از جنس نی به نام «را ۲» (برگرفته از نام «را»، خدای خورشید در مصر باستان) از مراکش به باربادوس در آن سوی اقیانوس اطلس سفر کرد تا ثابت کند که مصریان باستان میتوانستند با مردمان قاره آمریکا پیش از دوران کلمب ارتباط داشته باشند. در سال ۱۹۷۷، او با یک کشتی ابتدایی ساختهشده از نی در عراق، در اقیانوس هند سفر کرد تا دریابد که تمدنهای پیشازتاریخ در بینالنهرین، دره سند و مصر چگونه ممکن است با یکدیگر ارتباط برقرار کرده باشند.
اگرچه فعالیتهای هیردال هرگز مورد پذیرش و استقبال اکثر پژوهشگران قرار نگرفت، اما او همچنان چهرهای محبوب در میان عموم مردم باقی ماند و در کشورش به عنوان «نروژی قرن» برگزیده شد. او در ۱۸ آوریل ۲۰۰۲ در سن ۸۷ سالگی در ایتالیا درگذشت. کلکی که او در سفر اکتشافی مشهور سال ۱۹۴۷ خود از آن استفاده کرده بود، هماکنون در موزه «کن-تیکی» در اسلوی نروژ نگهداری میشود.
گروه گزارش
