دورانی که حمامهای عمومی با پِهِن گرم میشدند!

“آژنگ نیوز”:حمامهای عمومی اواخر دوره قاجار خزینه آب گرم و آب سردو بطور کلی در زیر گرمخانه اجاقی داشتند که آن «تون» می‌گفتند و تونتاب مامور افروختن نبود برای گرم کردن حمام پهن بکار می‌بردند. پِهِن را در تون حمام آتش می‌زدند و سپس با پاروی آهنی که سرچوبی داشت و به آن میل حمام می‌گفتند آنقدر آن پِهِن های  افروخته را به هم می‌زدند تا حمام گرم میشد. به همین جهت تونتاب‌ها مردمان ورزیده و متخصص بودند.

پِهِن را در تابستان می‌خریدند و مدتی درزیر آفتاب روی بام خشک می‌کردند که برای زمستان ذخیره باشد.بنا بر این بالای حمامهای عمومی همیشه توده بزرگی از پهن زرد رنگ بود که آنرا  مانند تپه روی هم انباشته بود و برای آنکه کلاغ و مرغان دیگر آنار به هم نزنند دروسط آن بر سر چوبی آدمکی از پارچه یا کاغذ درست می‌کردند که مرغان بترسند و به آن نزدیک نشوند.

حمام‌های عمومی همیشه طاق‌های گنبدی داشتند و برای اینکه حمام روشن شود در طاق‌سوراخ‌های متعدد گردی قرار داده بودند وشیشه های کبود و کلفت در آن سوراخ‌ها جامی‌دادند.

حمام‌های عمومی معمولاً صبح پیش از طلوع آفتاب باز می‌شدند و وقت شروع بکار، حمامی بالای بام میرفت و بوق مخصوصی را که برای اطلاع به مردم بود می‌زد و باز شدن حمام را اعلام می‌کرد. بدینوسیله صدای بوق حمام همیشه اول روز روشن شدن هوا را به مردمی که ساعت نداشتند اطلاع می‌داد و این اصطلاح «بوق حمام» یعنی اولین ساعت روز.

ناگفته نماند بعضی از حمام‌ها بطور کلی مردانه و برخی دیگربه زنان اختصاص داشت. بعضی از حمام‌ها یک روز در میان زنانه می‌شدند. برای اینکه معلوم شود حمام زنانه است لونگی را به آب داده و به در حمام آویزان می‌کردند.

گروه تاریخ