“آژنگ نیوز”:«فرش اردبیل» جایگاهی استثنایی در میان آثار هنری و تاریخی ایران که در موزههای بزرگ جهان نگهداری میشوند، دارد؛ اثری که بسیاری از پژوهشگران هنر اسلامی و تاریخ فرش، آن را یکی از مهمترین و نفیسترین فرشهای جهان میدانند. این فرش نه فقط نمونهای از مهارت بافندگان ایرانی، بلکه سندی از اوج شکوفایی هنر و صنایع دستی ایران در دوره صفوی است.

ابعاد فرش اردبیل شگفتانگیز است؛ حدود ۱۰ و نیم متر طول و بیش از ۵ متر عرض. با این حال، آنچه بیش از اندازه آن، توجه پژوهشگران را جلب کرده، پیچیدگی فنی و دقت حیرتانگیز در بافت آن است. تخمین زده میشود در این فرش بیش از ۲۵ میلیون گره به کار رفته باشد؛ موضوعی که نشان میدهد بافندگان ایرانی در قرن شانزدهم میلادی به مهارتی رسیده بودند که حتی امروز نیز تحسین متخصصان هنر و نساجی را برمیانگیزد.
«فرش اردبیل» در سالهای ۱۵۳٩ تا ۱۵۴۰ میلادی، برابر با ۹۴۶ هجری قمری و در دوران حکومت شاه تهماسب صفوی بافته شد. این تاریخ در کتیبهای که بر حاشیه فرش قرار دارد ثبت شده و همین موضوع باعث شده است فرش اردبیل بهعنوان قدیمیترین فرش تاریخدار جهان شناخته شود. در این کتیبه نام «مقصود کاشانی» نیز آمده؛ فردی که احتمالاً سرپرست کارگاه یا مسئول تولید فرش بوده است. متن کتیبه با بیتی شاعرانه همراه است:
«جز آستان توام در جهان پناهی نیست
سر مرا به جز این در حواله گاهی نیست»
وجود چنین کتیبهای نشان میدهد فرش، در ایران دوران صفوی صرفاً یک شیء کاربردی نبود، بلکه اثری هنری و معنوی به شمار میرفت.
این فرش اکنون در موزه ویکتوریا و آلبرت لندن نگهداری میشود.
گروه گزارش
