“آژنگ نیوز”:ملک جهان خانم یا همان مهد علیا تنها زنی که در دوره قاجار حکومت کرد؛وسرنوشت حکومت قاجار را نیز او رقم زد.ماجرا از اینجا آغاز شد که در سال ۱۲۵۳ هجری یک جشن و عروسی مفصلی در تهران راه افتادونوه دختری فتحعلی شاه یعنی همین ملک جهان خانم به عقد نوه پسری فتحعلی شاه ؛ محمد میرزا پسر عباس میرزا درآمد. ملک جهان خانم از محمد شاه یک پسر آورد که ناصر الدین شاه شد و یک دختر که بنام عزت الدوله که همسر امیر کبیر بود و بعد از اینکه محمد شاه بتخت سلطنت نشست ناصر الدین میرزا ولیعهد خود را به آذربایجان فرستاد. اما ملک جهان خانم در تهران ماند اتفاقا محمد شاه نسبت به این زن خود که ملک جهان خانم باشد چندان علاقه نداشت و بیشتر با همسر دیگر خود بنام خدیجه خانم چهریقی میزیست. این خانم دومی پسری آورد که محمدشاه اور ابه نام پدر خود عباس نامید و پس از آنکه پنج شش ساله شد به رسم آن زمان او را نایب السلطنه لقب داد که آن لقب پدرش عباس میرزا بود. ملک جهان خانم که این سفید بختی خود را میدید شب و روز خط ونشان میکشید که چه وقت محمدشاه بمیرد و پسرش شاه بشود؛واو یعنی ملک جهان خانم از خدیجه خانم و پسرش عباس میرزا انتقام بکشد.
این بود تا آنکه روز اول شوال سال ١٢۶۴ محمد شاه سخت ناخوش و چون هوای تهران گرم بود او را به قصر محمدیه تجریش نزدیک باغ فردوس فعلی بردند خدیجه خانم و پسرش نیز همراه شاه بقصر محمدیه آمدند اما ملک جهان خانم که کمتر در اندرون شاه بود از اول تابستان به قصر سلطنتی نیاوران رفت.
صبح روزسه شنبه هشتم شوال سپیده دم آغا بهرام خواجه باشی با ده سوار از تجریش بکاخ نیاوران رفت و ملک جهان خانم را از خواب بیدار کرده آهسته باو گفت که محمد شاه مُرد ناصر الدین میرزا در تبریز است و تا آمدن او طبعا مملکت دچار هرج و مرج میشود برخیز زخواب وقت تنک است. این زن کاردان کینه جوی جاه طلب که مدتها انتظار چنین روز و ساعتی را داشت فوری قوللر آقاسی یعنی پیشکار خود را احضار کرد و فرمان داد تا معراج زرنگار او را آماده سازند پرچم سیاهی بالای او بگذارند سواران خاصه را خبر بدهند تا به قصر محمدیه برود ومرگ پدر خبر دهند و تا رسیدن او به تهران کلیه کارهای مملکتی را اداره میکنم و حفظ . جان ومال اتباع خارجی را عهده دار میشوم نمایندگان خارجی که اینرا شنیدند از حضور ملک جهان خانم مرخص شدند بعد از رفتن آنها و انجام مراسم مذهبی بفرمان ملک جهان خانم جنازه محمد شاه را از قصر محمدیه حرکت دادند و به باغ لاله زار خیابان لاله زار فعلی ) آورده امانت گذاردند تا پس از ورود ناصر الدین شاه به قم ببرند.
(عباس میرزا) در کتاب شرح حال ملک آرا بقلم خود عباس میرزای ملک آرا می نویسد:وقتی که پدرم مرد نه سال و چند ماه داشتم ملک جهان خانم چند نفر ازکسان خود را مامور کرد تا هر دو چشم مرا از حدقه بیرون بیاورند و معلوم است که از شنیدن این خبر به من و مادرم چه حالی دست داد و چون از همه جا نومید بودیم مادرم به شاهزاده حاج فرهاد میرزا معتمد الدوله عموى ناصرالدین شاه پناه برد او هم سوار اسب شده بسرعت پیش مستر فرانت کاردار سفارت انگلیس رفت و قضیه را برای او شرح داد و از او کمک خواست مستر فرانت پس از اظهار تاسف دکتر ویکسن طبیب سفارت را با عجله نزد ملک جهان خانم فرستاده ؛پیغام داد که عباس میرزا در حمایت دولت بریتانیا میباشد و نباید باو گزندی برسد .ملک جهان خانم که این را دید از کور کردن من منصرف شداما همانروز چند نفر از خواجه سرایان را بعمارت ما فرستاد تمام جواهرات واثاثیه ما را ضبط کرد و در ضمن برای انتقام جویی نقشه های تازه طرح کرد باین معنی که تا مهد علیا زنده بود عباس میرزا و مادرش و کسانش در بغداد تبعید واخراج بلد بودند .
شورش قزوین
پس از انتشار خبر مرگ محمدشاه یکباره تمام ایران منقلب شد و هر کس از گوشه ای برخاست و ادعای سلطنت کرد پسران و نوه های فتحعلی شاه و هر کدام هوائی برسر داشتند حاج میرزا آقاسی که هنوز خود را صدر اعظم میدانست تا ممکن بود در شورانیدن شهرها اقدام میکرد و مخصوصا به تحریک او فوج اهر در شهر تهران دست بغارت زدند و از تهران خارج شده پیش سیف الملوک میرزا پس ظل السلطان ) پسر دوم فتحعلیشاه ( حاکم قزوین رفتند سیف الملوک میرزا هم دل گرم شده در قزوین به تخت نشسته خود را پادشاه خواند. همین قسم در کاشان و قم و بروجرد و مشهد و اصفهان و شیراز شورشهایی برپا شد اما ملک جهان خانم کسی نبود که از میدان در برود و ابتداء عده ای سرباز و توپچی بقزوین فرستاد سیف الملوک را دستگیر کرده کت بسته به تهران آوردند و در آشپزخانه ملک جهان خانم حبس کردند بعد ازشکست سیف الملوک شهرهای دیگر یکی بعد از دیگری باتدبیر ملک جهان خانم امن و امان شد ضمنا مامورین مسلحی از طرف ملک جهان خانم بولایات رفته پس از مجازات شورشیان مالیاتهای معوقه را وصول کردند و پولها را بار قاطر کرده به تهران رساندند .
تعیین شعر رسمی
صبح جمعه ۲۵ ذیقعده به ملک جهان خانم خبر رسید که پسرت ناصر الدین شاه وارد یافت آباد دو فرسخی تهران میشود ملک جهان خانم سوار هودج زربفت خود شده صدها سوار پیاده و توپخانه و زنبور کخانه وتشریفات دیگر سلطنتی را حرکت دادو بارجال و اعیان و درباریان از تهران بطرف یافت آباد رفت عباس میرزای نه ساله برادر شاه هم به حکم ملک جهان خانم برای استقبال بیرون آمد و در قریه یافت آباد ملک جهان خانم وارد چادر سلطنتی شد و با احترام مقام سلطنت به پسر خود تعظیم کردو پسر هم باحترام مقام مادر از تخت بر خاسته سر تعظیم فرود آورد و از آنموقع ملک جهان خانم یه مهد علیا که لقب مادر شاه عباس بود ملقب گردید و تازنده بود موزیک سلطنتی در موقع عبور مهد علیا این ترانه را مینواختند.
کن کرم عزت مهد علیارا
نام شاهنشاه سید علیارا
بر اساس اذعان عده ای از مورخین مهد علیا البته زن با کمال و با اطلاعی بوده نستعلیق و نسخ را بقدری قشنگ مینوشت که قطعات خط او تا مدتها بطور مرقع دست بدست میگردید.
پایان کار مهد علیا
در سال ۱۳۹۰ هجری قمری موقعی که ناصر الدین شاه در فرنک بود مهد علیا بیمار شد و این دفعه معالجات اثر نکرد و مادر پیش از بازگشت پسر در گذشت. جنازه او را در سر قبر آقا امانت گذاردند و بعد از ورود ناصرالدین شاه به قم برده و در بقعه محمدشاه (شوهرش) بخاک سپرد و شاعران در مرثیه او اشعاری گفتندپس ازمرگ مهد علیا اسباب و اثاثیه او را به امر ناصر الدین شاه حراج کردند و بیش از نیم میلیون تومان آنروزو دوران قاجار قیمت آنها شد از آنجمله چندین سماور که در آن ایام جزء اشیاء بسیار نفیس ولوکس محسوب میشد و هر شاهزاده خانمی که میخواست دخترش را شوهر بدهد با هزار زحمت یکی از سماورهای مهد علیا را برای او میخرید تا با این جهاز گران بها پیش شوهر سفید بخت شود.
تهیه و تدوین:حسن محرابی
گروه تاریخ