“آژنگ نیوز”:یوهان یاکوب لِرش، پزشک آلمانی که در روزگار نادرشاه به ایران سفر کرد، شرحی مفصل و مبتنی بر تجربه شخصی خود از حمامی در شهر شماخی ارائه می‌دهد:
«با تعدادی از افسران ایرانی به حمام رفتم و به شیوه ایرانیان خود را شست‌وشو دادم. این شیوه در ابتدا برای ما عجیب و غریب به نظر می‌رسید، اما بعداً آن را پسندیدیم.»
حمام، ساختمانی مسقف با شش اتاق بود که برخی از آن‌ها به افراد مهم اختصاص داشت. در یکی از اتاق‌ها باید لباس‌های خود را از تن درمی‌آوردید. مردی لباس‌ها را به امانت می‌گرفت و مرد دیگری لُنگی به دور پایین‌تنه‌تان می‌بست؛ زیرا ایرانیان از روی حجب و حیا هرگز کاملاً برهنه نمی‌شدند. ازاین‌رو، ما نیز به شیوه آنان وارد حمام شدیم.
پس از نشستن، خدمتکاران حمام شانه‌هایتان را می‌گرفتند، زانوهای خود را روی پشتتان می‌گذاشتند و اعضای بدنتان را می‌کشیدند، خم می‌کردند و می‌مالیدند. همچنین، دست‌ها و پاهایتان را می‌گرفتند، انگشتانتان را می‌کشیدند و به سوی یکدیگر خم می‌کردند. سپس با کف دست‌های پهن خود به قسمت‌های مختلف بدنتان ضربه می‌زدند و با دستکشی زبر و مومانند، تمام بدنتان را می‌مالیدند.
پس از آن، وارد آب گرم می‌شدید تا خود را بشویید و می‌توانستید تا هر زمان که مایل بودید، در آنجا بمانید. مخازن آب گرم حمام از سنگ‌های تراش‌خورده ساخته شده بودند و تعدادشان، متناسب با اندازه و ابعاد حمام، به چهار مخزن می‌رسید. در پایان، به اتاقی می‌رفتید و لباس‌هایتان را می‌پوشیدید. هنگام استحمام نیز، اگر فضای حمام به‌اندازه کافی هوا داشت، کسی برایتان قلیان می‌آورد.
📚منبع:
یوهان یاکوب لِرش، (ظهور و سقوط نادرشاه) ، انتشارات امیرکبیر، صص ۱۵۶–۱۵۷ ، مترجم ساسان طهماسبی.
گروه گزارش