“آژنگ نیوز”:حسین بهزاد نقاش معاصر؛جدش میرزا لطف الله شیرازی بود.این مرد اهل منبر بود و مردم را ارشاد میکرد. اما پدر بهزاد ؛میرزا فضل الله؛درسال ۱۲۷۲ خورشیدی در اصفهان به دنیا آمد و در شیراز و اصفهان؛قلمدان سازی یاد گرفت.بیست و دو سال از ازدواج پدر و ومادرش گذشته بود که حسین به دنیا آمد.او شش هفت ساله بود که پدرش درگذشت.او ماند با مادرش و یک خواهر.از این زمان زندگی او سخت و مشقت بار شد.چند ماهی به مدرسه شرف مظفر رفت اما از آنجایی که مدرسه دور بود و او هم درس خوان نبود، مدرسه را رها کرد و شاگرد حجره قلمدان سازی شد . روزی صد دینار حقوق داشت و با این پول زندگی اش را اداره می کرد.
مادرش ، چند سال بعد از مرگ پدر ، شوهر دیگری اختیار کرد. مادرش زن نامهربانی بود و توجهی به حسین کوچولو نداشت .روزگار او همین طور به سختی و مشقت می گذشت. گاهی نان خالی هم گیرش نمی آمد و او مجبور بود گرسنه بخوابد. اما عشق به طراحی و نقاشی او را زنده نگاه می داشت. خودش می گوید : «همیشه مداد و کاغذ توی جیبم بود» گاهی نصف شب، در نور مهتاب نقاشی می کرد .
کم کم کارش در حجره قلمدان سازی بالا گرفت . تا اینکه از استادش جدا شد، حجره یی گرفت و خودش مستقلا شروع به کار کرد . سرش خیلی شلوغ شد و درآمدش خوب شده بود زیرا به کار خود عشق و علاقه داشت .

بهزاد - پایگاه اطلاع رسانی آژنگ

بهزاد ناگهان مریض می شود و تمام موهای سر و صورتش می ریزد . قیافه زشت و وحشتناکی پیدا می کند . همه فکر می کنند که زنده نمی ماند . کار و بارش را از دست می دهد و ناچار به خانه مادرش می رود . زیرا درآمدی نداشت . قیافه او مثل پیرمردها شده بود، توانایی هیچ کاری را نداشت . اما عاقبت او را معالجه میکنند؛کم کم خوب می شود و نیروی خود را باز می یابد.

فتوح السلطنه که بهزاد را به خانه خود برده و اورا از بیکاری نجات داده بود ؛هنر بهزاد را می شناخت .او یک کتاب خطی(خمسه نظامی) داشت که می خواست برای آن مینیاتورهایی تهیه کند.فتوح السلطنه برای ایرن کار به هر نقاش نمونه ای داده بود تا بکشند؛اما از کارهیچ کدام راضی نبود.یک نمونه هم داد تا بهزاد بکشد.بهزاد هم کشید. فتوح السلطنه خیلی خوشش آمد و یک سال او را در خانه اش نگه داشت تا تمام تصاویر کتاب را بکشد . بعد فتوح السلطنه به بهزاد گفت بعد از تمام شدن نقاشی ها؛با من بیا به اروپا؛اما در همین موقع ؛از حسین بهزاد نقاش دعوت شد تا وارد ارتش بشود.

بهزاد هم می‌رود، اما بعد از مدتی از ارتش بیرون می‌آید و در خانه‌ای که زندگی می‌کرد صاحبخانه دختری داشت که بسیار شجاع و عاقل و خوب بود. در آن مدت حسین عاشق او شد و وقتی که داشت از آن خانه می‌رفت، دختر را خواستگاری کرد. بعد او را عقد کرد و دختر را به زنی گرفت. این خانم که «عزیزه» نام داشت زن بسیار خوب و مهربانی بود و مدت چهل و نه سال با بهزاد زندگی کرد.
عزیزه خانم بیست و پنج روز بعد از مرگ بهزاد از غصه دق کرد. می‌گویند در هفته‌های آخر عمرش حتی غذا هم نمی‌خورد ثمره ازدواج آنان، یک پسر است که پرویز نام گرفت.پرویز هم ذوق نقاشی داشت اما بهزاد می‌گوید من چون از هنرم بدبختی کشیده بودم دوست نداشتم پسرم به این رشته علاقه پیدا کند. این است که ذوقش را کشتم، اما بعدها که دیدم هنر در این مملکت ارجی پیدا کرده است، از این کار پشیمان شدم.

بعد از پایان جنگ، فتوح السلطنه به حسین بهزاد پیشنهاد می‌کند که باهم به فرنگ بروند. در آن موقع حسین تازه ازدواج کرده بود . قدیم از راه رشت و انزلی (بندرپهلوی)با کشتی به فرنگ می‌رفتند . خلاصه راه افتادند . اما گویادر راه ، فتوح السلطنه از بردن بهزاد منصرف شد .در تفلیس ، یک روز صبح که بهزاد بیدار می‌شود می‌بیندخبری از فتوح السلطنه نیست . او رفته بود و بهزاد را بی‌پول و تنها در شهری غریب تنها گذاشته بود . آن موقع‌ها جنگ جهانی اول بود و زندگی سخت بود . بهزاد بی‌پول و گرسنه بود .

در تفلیس جوانکی با او رفیق شد . بهزاد شرح حالش را برای او گفت . او هم رفت برای بهزاد مداد و کاغذ آورد .بهزاد نقاشی می‌کرد و او را می‌فروخت . کاروبارشان خوب شد . رفیقش به او پیشنهاد کرد همانجا بماند و باهم یک مغازه نقاشی باز کنند . ولی بهزاد دلش برای وطنش و زنش تنگ شده بود . این بود که بعد از پنجاه یا شصت روز به ایران برمی گردد . دوباره حجره‌یی در بالاخانه شمس‌العماره تهران باز می‌کند و زندگی عادی خود را شروع می‌نماید .
در این موقع بهزاد شنید که فتوح السلطنه به لندن و پاریس رفته و آن کتاب خطی خمسه نظامی را به نام یک کارقدیمی به مبلغ هشت هزار لیره به یک موزه فروخته است .
همان طور که قبلا گفتیم نقاشی‌های این کتاب کار بهزاد بوده است . فتوح السلطنه گفته بود که اگر کتاب رابفروشد پولی هم به بهزاد میدهد بعدها هم که فتوح السلطنه به ایران بازگشت بهزاد موقعیتی به دست نیاورد تا سهم خود را بگیرد، زیرا فتوح السلطنه بیمار شد، بعد هم سکته کرد و درگذشت.
باری در این بین بهزاد برای چند نفر هم کار میکرد من جمله کتابهای خطی صدرالممالک وزیر دربار را مصور کرد. هم چنین برای موزه یی که پرنس ارفع الدوله در موناکو داشت چند مینیاتور و کارهای دیگر تهیه کرد.
سفارش دهندگان بیشتر، کارهای بهزاد را به عنوان عتیقه در خارج کشور میفروختند و پولهای گزافی میگرفتند دیگر بهزاد شهرتی پیدا کرده بود. حتی بعضیها
نقاشیهای او را تقلید کرده با امضای بهزاد به این و آن میفروختند.
در سال ۱۳۱۴ هجری خورشیدی، مسیو رابینو فرانسوی و باستان شناس بهزاد را با خود به فرانسه میبرد.تا در آنجا برایش کار کند. بهزاد در این مسافرت بفکر سلامتی خود می افتد و کم کم نیروی از دست.رفته خود را باز مییابد در این موقع تاجر های کلیمی عتیقه فروش، دائم محرمانه به او مراجعه میکنند و از او میخواهند که برای آنان کارکند
. زیرا آنان کارهای بهزاد را می توانستند به عنوان کارهای قدیمی عتیقه بفروشند .

بهزاد هم گاهی برای آنان کار می کرد . مثلا صفحه یی از یک کتاب خطی را برای یکی از آنها نقاشی کرد و آن تاجر آنرا به عنوان عتیقه به مبلغ گزافی به یکی از موزه ها فروخت .
در این زمان بهزاد به موزه لوور هم می رفت و روی آثار قدیمی مینیاتور ایرانی مطالعه می کرد . دیگر کم کم دلش برای ایران و زنش تنگ می شد . این بود که تصمیم گرفت به ایران برگردد و سرانجام هم برگشت . در ایران برای این و آن کار می کرد . جنگ جهانی دوم شروع شده بود . و متفقین در تهران بودند آنان کارهای بهزاد را بخوبی می خریدند .
از این زمان به بعد ، بهزاد دیگر کم کم کارهای تجاری را کنار گذاشت و به خلق شاهکارهای هنری که خود دوست می داشت ، کمر بست . تابلوهای «فردوسی» «فتح بابل» «ایران مداین» «شب قدر حافظ» تابلوی «نفت» یادگارهای این دوره ازعمر او هستند .
روی تابلوی فردوسی دو سال کار کرد . دو تابلو هم برای جشن المپیاد ساخت . یکی چوگان بازی دیگریکشته شدن دیوسفید به دست رستم . آنها هم برای او دیپلمی
فرستادند که از طرف شاه در سال ۱۳۳۲ خورشیدی به بهزاد اعطا شد.

بحزاد - پایگاه اطلاع رسانی آژنگ

شیوه کار او

در این زمان (دهه ۴۰ )بهزاد دارای شهرت جهانی بود و یکی از افتخارات کشورایران به شمار می آمد. او در طول عمر ۴۰۰ اثر هنری آفرید و هنر
مینیاتور را به اوج خود رسانید شیوه مینیاتور قبل از او همان شیوه‌های رایج مغولی بود حتی آداب و رسوم مغول‌ها هم در آن به چشم می‌خورد شکل‌ها شبیه به هم و یکنواخت بود.

او این شیوه را عوض کرد و شکل‌های ایرانی را وارد مینیاتور کرد او بسیاری از ریزه‌کاری‌های زائد مینیاتور را به دور ریخت در کارهای او حالات و روحیات اشخاص مشخص است در کار قدما سایه وجود نداشت او سایه را وارد مینیاتور کرد در رنگ‌آمیزی هم ابتکار کرد.
بهزاد اصولا دارای قوه ابتکار و تخیل قوی بود .درقدیم چون مینیاتوررا اغلب برای کتاب‌ها می‌کشیدند اندازه‌های آن‌ها هم کوچک بود ، ولی بهزاد قطع مینیاتور را بزرگ کرد .هم چنین مینیاتور قدما پر از اشخاص گوناگون بود او از عده اشخاص هم کاست . خلاصه کلام این که بین مینیاتور سازان ایرانی ، بهزاد شخصیت نوآور ممتازی است .
پس از پایان دوره صفویه مینیاتور تکراری و کم مایه بود . این هنر ظریف ایرانی در دوره قاجار تحت تأثیر نقاشی‌های روسی و فرنگی از مسیر خود منحرف گشته بود . سرانجام بهزاد توانست مینیاتور را به مسیر طبیعی و حقیقی خود برگرداند او در این راه رنج‌ها کشید و شاهکارهای بزرگ آفرید .

به دلیل اعتبار و فعالیتهای متعدد هنری در اردیبهشت ماه ۱۳۳۷ خورشیدی ، مجلس شورای ملی تصویب کرد که مادام العمر حقوق معینی از طرف دولت به این هنرمند بزرگ پرداخت گردد .

گروه تاریخ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *