“آژنگ نیوز”:جوزف روت‌بلات، دانشمند بریتانیایی و از منتقدان برجستهٔ سلاح‌های هسته‌ای که در سال ۱۹۹۵ به‌طور مشترک (به همراه «کنفرانس‌های پاگواش») برندهٔ جایزهٔ صلح نوبل شد،در چنین روزی در سال ۱۹۰۸ میلادی متولد گردید.روت بلات ؛فیزیکدان هسته‌ای و تلاشگری خستگی‌ناپذیر در راه صلح بود. هنگامی که او و نهادِ برآمده از تلاش‌هایش — یعنی «کنفرانس‌های پاگواش در مورد علم و امور جهانی» — به‌طور مشترک برنده جایزه صلح نوبل در سال ۱۹۹۵ شدند، برخی روزنامه‌ها از او تنها با عنوان فیزیکدانی «کم‌شناخته‌شده» یاد کردند. اما دانشمندانِ رشته‌های گوناگون و مقامات رسمی در بسیاری از کشورها، او را به‌خوبی می‌شناختند.
روت‌بلات که در ورشو (لهستان) متولد شده بود، تا ۳۰ سالگی در آنجا ماند و در این مدت به فعالیت در حوزه فیزیک هسته‌ای پرداخت. آنچه جان او را نجات داد، برنامه‌ریزی‌اش برای گذراندن یک دوره یک‌ساله به‌عنوان «پژوهشگرِ بورسیه اولیور لاج» در دانشگاه لیورپول بود؛ جایی که قرار بود با پروفسور جیمز چادویک — برنده جایزه نوبل فیزیک و کاشف نوترون — همکاری کند. بدین ترتیب، روت‌بلات پس از یک بازگشتِ کوتاه به لهستان، درست دو روز پیش از حمله هیتلر به کشورش، آنجا را ترک کرد؛ در غیر این صورت، یکی از خارق‌العاده‌ترین مسیرهای علمی در قرن بیستم هرگز شکل نمی‌گرفت.
در سال ۱۹۳۹، پدیده شکافت هسته‌ای در اورانیوم کشف شد و روت‌بلات نیز متعاقباً — ابتدا برای مدتی کوتاه در ورشو و سپس در لیورپول — روی موضوع شکافت کار کرد. در لیورپول، آزمایش‌های بنیادیِ مشخصی پیرامون امکان‌سنجی ساخت بمب اتمی انجام می‌شد. با ورود ایالات متحده به جنگ جهانی دوم در سال ۱۹۴۱ و آغاز تلاش‌ها برای ساخت بمب اتمی، روت‌بلات نیز ناگزیر در کانون «پروژه منهتن» در «لوس آلاموس» (نیومکزیکو) قرار گرفت. او نیز — همچون اقلیتی از دانشمندانِ حاضر در این پروژه — نسبت به جنبه‌های اخلاقیِ کار بر روی یک سلاح کشتار جمعی نگران بود، اما خود را متقاعد کرده بود که خطرِ احتمالیِ دستیابی آلمان به بمب اتمی، این کار را توجیه‌پذیر می‌کند.
با این حال، برخلاف آن دسته از دانشمندان دیگر، به محض اینکه این خطر به‌وضوح برطرف شد، او پروژه را ترک کرد و به دانشگاه لیورپول بازگشت تا فعالیت خود را به‌عنوان مدرس (و سپس مدرس ارشد) در دپارتمان فیزیک، و همچنین به‌عنوان مدیر پژوهش‌های فیزیک هسته‌ای، از سر بگیرد. در سال ۱۹۵۰، او به مقام استادی فیزیک در دانشکده پزشکی بیمارستان «سنت بارتولومیو» (وابسته به دانشگاه لندن) رسید. او تا سال ۱۹۷۶ در این سمت باقی ماند و پس از آن به عنوان استاد ممتاز (بازنشسته) شناخته شد. در طول آن سال‌ها، فعالیت حرفه‌ای او وقفِ به‌کارگیری فیزیک هسته‌ای در پزشکی شد.
اما جوهره‌ی اصلی زندگی و تلاش‌های روت‌بلات را برتراند راسل در زندگی‌نامه‌ی خود چنین توصیف کرده است: «کمتر کسی را می‌توان یافت که در شجاعت، درستکاری و ازخودگذشتگیِ تمام‌عیار، با او برابری کند؛ او مسیر شغلی خود را (که البته همچنان در آن جایگاهی برجسته دارد) کنار گذاشت تا خود را وقفِ مبارزه با خطر هسته‌ای و دیگر شرارت‌های مرتبط با آن کند.»
تلاش‌های او جوایز و افتخارات بسیاری را برایش به ارمغان آورد که از آن جمله می‌توان به دریافت جایزه صلح نوبل در سال ۱۹۹۵ (به‌طور مشترک با جنبش پاگواش) اشاره کرد. روت‌بلات در تمام طول زندگی خود علیه سلاح‌های هسته‌ای مبارزه کرد و بر ضرورت صلح و همکاری میان ملت‌ها تأکید ورزید؛ او تا سال‌های پایانی عمرش همچنان در این مسیر فعال بود. وی در سال ۲۰۰۵ درگذشت و میراثی از خود بر جای گذاشت که او را به عنوان مدافع صلح جهانی و حامی مسئولیت‌های اخلاقی دانشمندان می‌شناساند.
گروه گزارش