“آژنگ نیوز”:«سفرهای گالیور» این هفته ۳۰۰ ساله میشود؛ «هجویه عمیق جاناتان سوئیفت بر سرشت انسان» همچنان بهشکلی گزنده و مرتبط با دنیای امروز باقی مانده است. از زمان نخستین انتشار این رمان در اکتبر ۱۷۲۶ — که روایتگر سفرهای خیالی کاپیتان لموئل گالیور است — چاپ آن هرگز متوقف نشده است. نمایشگاهی در دوبلین با گردآوری نسخههای کمیاب و اقتباسهای گوناگون، این اثرِ مشهورِ سوئیفت را گرامی میدارد.

این متن که با دستخطی ناآشنا و ظاهراً توسط فردی به نام «لموئل گالیور» نوشته شده بود، «سفرهایی به چندین سرزمین دوردست جهان» نام داشت و داستان کاپیتان دریاییِ ماجراجویی را روایت میکرد که به کرانههای دور سفر میکند؛ از جمله جزیرهای به نام «لیلیپوت» که زیستگاه مردمانی ششاینچی (حدود ۱۵ سانتیمتری) است. ماجراهای پردردسر او به نظر میرسید که به شکلی طنزآمیز، ویژگیهای عجیب و پیچیدهی سرشت انسان و هنجارهای اجتماعی بریتانیا را به باد انتقاد و شوخی میگیرد. «موت» (ناشر اثر) چنان از این داستان لذت برد که با وجود بیاطلاعی از هویت نویسندهی واقعی، حق انتشار آن را خریداری کرد. او در ۲۸ اکتبر ۱۷۲۶ این رمانِ دو جلدی را منتشر کرد که بلافاصله با استقبالی گسترده روبرو شد. دیری نپایید که مشخص شد «گالیور» — نامی که به عنوان نویسنده در کتاب آمده بود — در واقع نام مستعار «جاناتان سوئیفت» است؛ کشیش کلیسای انگلیکان که در دوبلین زاده شده و نویسنده و مقالهنویسی سرشناس بود. اکنون، سه قرن پس از آنکه این رمان — که امروزه با نام «سفرهای گالیور» شناخته میشود — برای نخستین بار بر پیشخوان کتابفروشیها قرار گرفت، دنیای ادبیات همچنان آن را به عنوان دستاوردی ماندگار در عرصهی طنز سیاسی و نثر ادبی گرامی میدارد. این رمان که به دهها زبان ترجمه شده و هرگز از چرخهی چاپ خارج نشده است، با ترسیم دقیقِ مسائل طبقاتی، اخلاقی و شکافهای اجتماعی، ثابت کرده که در گذر زمان و در هر فرهنگی، همچنان معتبر و تأثیرگذار باقی میماند.
تا به امروز، اصطلاح «سوئیفتی» مترادف با طنز تلخ است. سویفت زمانی به نقل از جان مولان از روزنامه تایمز لندن، خطاب به دیگر طنزپرداز، الکساندر پوپ، نوشت: «بر این پایه بزرگ انسانستیزی… تمام ساختمان سفرهای من بنا شده است.» اما محققان هنوز در حال بحث در مورد این هستند که آیا خود نویسنده با چنین بدبینی به بشریت نگاه میکرده یا اینکه این احساسات را در شخصیتهای داستانی خود تقویت کرده است. برخی از محققان معتقدند که هویت ناپایدار سویفت به عنوان عضوی از اقلیت پروتستان نخبه ایرلند، به شکلگیری دیدگاه گزنده او نسبت به اقتدار انگلیسی کمک کرده است. کلیونا او گالکویر، محقق ادبی در کالج دانشگاهی کورک، برای کانورسیشن مینویسد: «دیدگاه دوگانه منحصر به فرد او در ساختارهای قدرت غالب زمان خود، او را قادر ساخت تا حماقت باور به اینکه یک چارچوب مرجع تنها چارچوب ممکن است را درک کند.»
نکته جالب آنکه سفرهای گالیور منشأ چندین کلمه رنگارنگ در انگلیسی بود، از جمله «یاهو» “yahoo,”به معنای آدم بیادب و «لیلیپوتی» “lilliputian,”که برگرفته از شخصیتهای مینیاتوری اولین سفر دریایی گالیور است.
گروه گزارش
