“آژنگ نیوز”:کتاب مکه سرخ: زندگی و حیاتِ پس از مرگِ پیوند عاشقانهٔ اعراب و شوروی؛منتشر شد. نویسنده: مارگارت لیتوین .جلد سخت قیمت: ۳۵٫۰۰ دلار / ۳۰٫۰۰ پوند.تاریخ انتشار: ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶ . تعداد صفحات: ۳۲۸ ابعاد: ۶٫۱۳ در ۹٫۲۵ اینچ تصاویر: ۱۷ تصویر سیاهوسفید
نخستین پژوهش ادبی دربارهٔ پیوندهای جهان عرب با شوروی؛ بررسیِ چگونگیِ بازروایت و بازآفرینیِ تجربهٔ اقامت نویسندگان عرب در شوروی و روسیه در آثار آنان.
در دوران جنگ سرد، دهها هزار دانشجوی عرب برای تحصیل راهی اتحاد جماهیر شوروی شدند؛ گروهی که یا مجذوب «فانوس سرخ» سوسیالیسم شده بودند و یا صرفاً فرصت تحصیل رایگان در خارج از کشور آنها را به آنجا میکشاند. برای این دانشجویان، اتحاد جماهیر شوروی نه یک «امپراتوری شرارت»، بلکه «مکهی سرخ» بود؛ فضایی سوم و نسبتاً آزاد، دور از وطن و به دور از نفوذ غرب. مارگارت لیتوین در این کتاب پیشگامانه، تحلیل میکند که روشنفکران عرب چگونه تجربیات خود از تحصیل در اتحاد جماهیر شوروی — بهویژه در روسیه و اوکراین — را درک و روایت کردهاند.
لیتوین با بهرهگیری از رمانها، نامهها، مصاحبهها، صورتجلسات دانشکدههای شوروی، یک فیلم دانشجویی و دیگر منابع، «جهان زیسته» این دانشجویان عرب را با تمام تنشهای سیاسی و ژرفای انسانیاش بازسازی میکند. او نشان میدهد که میراث تحصیل در خارج از کشور در دوران جنگ سرد، نهتنها با فروپاشی شوروی در سال ۱۹۹۱ از میان نرفت، بلکه دستمایهای غنی برای نویسندگان عرب قرن بیست و یکم فراهم آورد؛ نویسندگانی که با استفاده از مضامین روسی یا شوروی، به کاوش در موضوعاتی همچون اقلیتسازی، هویتهای جنسیتی صلب، جهاد، دیکتاتوری و جنگ میپردازند.
لیتوین با ردیابی مسیرهای غیرمنتظرهی افراد، ژانرهای ادبی و رویاها، استدلالی خلافآمدِ عادت اما روشنگرانه ارائه میدهد: اینکه روشنفکران عرب در سراسر دوران شوروی و پساشوروی، از پیوندهای آموزشی با شوروی برای دستیابی به آزادی فرهنگی بهره بردهاند؛ و این امر اغلب نه به واسطهی برنامههای سیاستگذاران، بلکه حتی برخلاف آن برنامهها محقق شده است. کتاب «مکهی سرخ» با تلفیق تاریخ فرهنگی و نقد ادبی، پیوندی تاریخی را که مدتها نادیده گرفته شده بود احیا میکند و نشان میدهد که رماننویسان عرب چگونه آن را به هنر بدل کردهاند.
گروه رسانه