“آژنگ نیوز”:بزرگترین مجموعه نقاشیهای دیواری (فرسکو) و موزاییکهای روم باستان، که تصاویری از یک شهر ساحلی اسرارآمیز را به نمایش میگذارد، پس از ۲۰۰۰ سال به روی عموم گشوده شد. این آثار هنری عظیم که در قرن اول میلادی خلق شدهاند، در دهه ۱۹۹۰ و در جریان کاوشهای «حمامهای تراژان» کشف شدند.
برای نخستین بار پس از قرنها، عموم مردم میتوانند آنچه را که بزرگترین مجموعه نقاشی دیواری (فرسکو) و موزاییکِ روم باستان پنداشته میشود، از نزدیک ببینند. این هفته، مقامات پایتخت ایتالیا از اثرِ تازه مرمتشدهی «شهر نقاشیشده» (Painted City) — که شامل یک نقاشی دیواری و یک موزاییک بزرگ است — رونمایی کردند. قدمت این آثار به قرن اول میلادی بازمیگردد، اما آنها تا دهه ۱۹۹۰ در زیر زمین مدفون و پنهان مانده بودند.
این نقاشی دیواری که مساحتی حدود ۱۰۷ فوت مربع (تقریباً ۱۰ متر مربع) دارد، شهری ساحلی و محصور در حصار را با طیف رنگهای آبی و سفالی (تراکوتا) به تصویر میکشد؛ تصویری که شامل ساختمانها، یک تئاتر، یک معبد، میدانهای عمومی و برجهاست و نمایی از بالا را نشان میدهد. کلودیو پاریسی پرسیچه، مسئول امور فرهنگی رم، به نیکول وینفیلد از خبرگزاری آسوشیتدپرس (AP) میگوید: «ما نمیدانیم این اثر به کدام شهر اشاره دارد، اما قطعاً باید شهر بسیار مشهوری بوده باشد.»
این موزائیکِ چندرنگ، ستونهای تزئینی، پایهستونها و دیگر عناصر معماری، و همچنین نماهای دیگری از آن شهر بندری ناشناخته را به تصویر میکشد. در این اثر، پیکرهای انسانی متعددی نیز دیده میشوند؛ از جمله یک فیلسوف ریشدار، یک سانتور (موجودی افسانهای با بالاتنه انسان و پایینتنه اسب) و شاعری که در حال دریافت تاج برگبو است.ابعاد این موزائیک عظیم است و به ۳۳ فوت (حدود ۱۰ متر) ارتفاع و ۵۲ فوت (حدود ۱۶ متر) عرض میرسد؛ البته کار کاوش برای تعیین ابعاد نهایی آن همچنان ادامه دارد.
فرانچسکو پاچتی، از باستانشناسانی که در این کاوشها مشارکت داشته، به تام کینگتون از نشریه «لندن تایمز» میگوید: «ما معتقدیم که این بزرگترین موزائیک دیواری کشفشده در جهان روم باستان است و همچنان مشغول حفاری هستیم تا ببینیم این اثر کجا به پایان میرسد.»به گزارش باربی لاتزا نادو از شبکه سیانان، باستانشناسان همچنان در حال آشکارسازی بخشهای بیشتری از این موزائیک هستند. آنها در حال حاضر روی بخش جدیدی کار میکنند که صحنههای برداشت انگور را به تصویر میکشد.
این آثار هنری نخستین بار سه دهه پیش و در جریان کاوشهای مجموعه وسیع «حمامهای تراژان» کشف شدند. حمامهای تراژان که به دستور امپراتور تراژان و توسط آپولودوروس دمشقی طراحی و در سال ۱۰۹ میلادی افتتاح شد، مساحتی حدود ۱۵ جریب (حدود ۶ هکتار) را در بر میگرفت و در آن زمان بزرگترین مجموعه حمام در جهان محسوب میشد. باستانشناسان بر این باورند که این مجموعه صرفاً مکانی برای استحمام نبوده، بلکه فضایی برای ورزش، تعاملات اجتماعی و فعالیتهای فرهنگی نیز به شمار میرفته است.
این حمامها بر فراز تپه «اوپیان» و در نزدیکی کولوسئوم ساخته شده بودند؛ یعنی همان جایی که امپراتور نرون بین سالهای ۶۵ تا ۶۸ میلادی، کاخ مجلل خود موسوم به «دوموس آئورا» (خانه طلایی) را بنا کرده بود. از آنجا که تصور میشود قدمت این موزائیک و نقاشی دیواری (فرسکو) که در زیر تپه کشف شدهاند به پیش از ساخت حمامها بازمیگردد، احتمال دارد که آنها زمانی بخشی از کاخ «دوموس آئورا» بوده باشند؛ با این حال، باستانشناسان میگویند منشأ دقیق آنها همچنان نامشخص است. به گزارش ایلاریا چیچینلی و توکونبو سالاکو از یورونیوز، بازدید از این آثار هنری بزرگمقیاس در ابتدا برای گروههای کوچک حداکثر ۱۵ نفره امکانپذیر خواهد بود و تورهای راهنمای رایگان نیز از ۱۲ سپتامبر و با رزرو قبلی در دسترس خواهند بود.
مقامات قصد دارند پیش از بررسی امکان بازدید عموم از این سازههای زیرزمینی، روند دوره آزمایشی و تأثیر حضور بازدیدکنندگان بر آثار هنری را ارزیابی کنند. این مجموعه شامل فضاهای استراحت، مسیرهای پیادهروی، سیستم روشنایی و جایگاههای پلکانی برای برگزاری رویدادهاست. در سطح زمین نیز بازدیدکنندگان اکنون میتوانند از دیواری بزرگ و نیمدایرهای موسوم به «اگزدرا» (exedra) دیدن کنند؛ سازهای که باستانشناسان معتقدند کارکردی شبیه به کتابخانه داشته است.
گروه گزارش