“آژنگ نیوز”:تالاب سنبل آبی روستای آغوزبن در شهرستان بابل، که به دلیل پوشش گیاهی خاصش به «سنبل آبی» و لقب هولناک اما جذاب «شیطان بنفش» معروف شده است، یکی از عجیب‌ترین، زیباترین و در عین حال بحث‌برانگیزترین پدیده‌های طبیعی استان مازندران در سال‌های اخیر است.
چرا به نام «شیطان بنفش» ملقب شده است؟
این لقب مستقیماً به گیاهی برمی‌گردد که نام تالاب را به خود اختصاص داده است: گیاه سنبل آبی آفریقایی (یا آمریکایی) با نام علمی Eichhornia crassipes. دلیل این لقب به ظاهر متناقض این است که این گیاه از نظر بصری فوق‌العاده زیبا و فریبنده است، اما از نظر زیست‌محیطی یک «شرّ مطلق» برای تالاب‌ها محسوب می‌شود. گل‌های بنفش رنگارنگ و برگ‌های سبز و براق آن در نگاه اول منظره‌ای رمانتیک و رویایی می‌سازند، اما در باطن یک هیولای بی‌رقبای طبیعی است که هر اکوسیستمی را که وارد آن شود، نابود می‌کند.
ویژگی‌های گیاه سنبل آبی (مهاجم خزنده)
سنبل آبی بومی قاره آمریکاست و جزء ده مهاجم‌ترین گونه‌های گیاهی در جهان قرار دارد. ورود این گیاه به تالاب آغوزبن (احتمالاً از طریق آزادسازی تصادفی توسط آکواریوم‌داران یا حمله پرندگان مهاجر از تالاب‌های مجاور) یک فاجعه اکولوژیک بود. ویژگی‌های این گیاه عبارتند از:
تکثیر انفجاری: این گیاه هم از طریق بذر و هم از طریق «پاجوش» (ریزوم) تکثیر می‌شود. در شرایط مناسب، توده گیاهی آن می‌تواند در عرض تنها دو هفته دو برابر شود.
خفگی تالاب: گیاهان به صورت لایه‌هایی ضخیم روی سطح آب می‌نشینند و جلوی نفوذ نور خورشید را می‌گیرند.
نابودی حیات آبزی: به دلیل عدم نفوذ نور، فتوسنتز گیاهان بومی زیر آب متوقف می‌شود. همچنین با مرگ و پوسیدگی این گیاهان، اکسیژن آب به شدت افت کرده و باعث خفگی ماهی‌ها، قورباغه‌ها و بی‌مهرگان آبزی می‌شود.
با وجود تمام خطرات زیست‌محیطی، نباید منکر جذابیت‌های بصری بی‌نظیر این تالاب در فصل شکوفایی (اواخر بهار تا اواسط پاییز) شد.ترکیب رنگ بنفش تند گل‌های سنبل آبی با رنگ سبز پرشور جنگل‌های هیرکانی اطراف و آسمان آبی بابل، منظره‌ای شبیه به تابلوهای نقاشی سورئالیستی خلق می‌کند.روستای آغوزبن با خانه‌های روستایی، جنگل‌های انبوه و رودخانه‌های پرآب، محیطی ارگانیک و دلپذیر برای طبیعت‌گردی است که بازدید از تالاب را تکمیل می‌کند.
مسیر دسترسیبه این پدیده طبیعی چنین است که باید از بابل به سمت گتاب حرکت کرده و پس از عبور از روستاهای کیاکلا و گتاب، تابلوهای راهنمایی شما را به سمت روستای جنگلی آغوزبن هدایت می‌کنند. تالاب در ورودی یا حوالی این روستا قرار دارد.
معضل مدیریت و پاکسازی تالاب
حفظ این تالاب به شکل فعلی‌اش یک چالش بزرگ بین سازمان محیط زیست و گردشگران است:
هر ساله نیروهای محیط زیست تلاش می‌کنند با استفاده از ماشین‌آلات و کارگران، این گیاهان را از روی آب جمع‌آوری کنند، اما به دلیل ریشه‌های بسیار عمیق و سرعت تکثیر بالا، معمولاً با اولین بارندگی یا تغییر فصل، دوباره طغیان می‌کنند.
از یک سو، برخی دلالان گردشگری به دلیل جذابیت بصری، مخالف پاکسازی کامل آن هستند و از طرفی، متخصصان محیط زیست هشدار می‌دهند که اگر این گیاه ریشه‌کن نشود، تالاب آغوزبن به طور کامل خشک شده و تبدیل به یک زمین باتلاقی و مرده خواهد شد که حیات وحش بومی آن برای همیشه از بین می‌رود.
تالاب سنبل آبی آغوزبن، نماد بارزی از تضادهای طبیعت است؛ جایی که زیبایی خیره‌کننده در کنار ویرانگری خاموش قرار دارد. بازدید از این مکان به شما تجربه تماشای یک پدیده نادر و استثنایی در شمال ایران را می‌دهد، اما به عنوان یک انسان آگاه، باید به خطراتی که این «شیطان بنفش» برای اکوسیستم منطقه به همراه دارد نیز بی‌تفاوت نباشید.
گروه گزارش