“آژنگ نیوز”:کتاب «جامع احمدی» یکی از معروفترین و ماندگارترین کتابهای درسی در تاریخ آموزش و پرورش ایران است که نسلهای پیش از انقلاب اسلامی (دهههای ۳۰ تا ۵۰ شمسی) با آن خو گرفتند. این کتاب بهعنوان متن اصلی درس «شرعیات» برای پایههای پنجم و ششم دبستان تدوین شده بود.
نویسنده کتاب: شیخ محمدعلی طهرانی از علماء، معلمان و متهمانِ دوران قاجار و اوایل پهلوی بود. او نقطهپیوند بین سیستم سنتی «مکتبخانه» و سیستم نوین «مدارس جدید» به شمار میرفت. شیخ طهرانی در زمینه تالیف کتب درسی برای کودکان و نوجوانان پیشگام بود. او میدانست که آموزش احکام دین برای کودکان باید با زبانی ساده، روان و دور از پیچیدگیهای فقهی بزرگسالان باشد. از دیگر آثار معروف او میتوان به کتابهای «جامع المبادی» (برای آموزش خواندن و نوشتن) و کتابهای «هدایت» اشاره کرد.
محور اصلی این کتاب، آموزش احکام عملی (فقه شیعه) به زبان کودکان بود. مباحث بهصورت درسبهدرس و بسیار منظم دستهبندی شده بودند.
قبل از تاسیس وزارت فرهنگ (در دوران قاجار)، آموزش دین در مکتبخانهها بسیار سنتی و بر پایه حفظیات طوطیوار بود. با وارد شدن مدارس نوین (مثل دارالفنون و مدارس علوی و سپس مدارس دولتی)، نیاز به کتابی استاندارد احساس میشد.
«جامع احمدی» توانست این خلأ را پر کند و به اولین کتاب استاندارد و رسمی وزارت فرهنگ برای آموزش فقه به کودکان تبدیل شد. این کتاب دهها بار چاپ شد و تا اواخر دهه ۵۰ شمسی در مدارس پسرانه تدریس میشد.
چرا نام «جامع احمدی»؟
در سنت قدیم اسلامی و ایرانی، نویسندگان گاهی نام کتابهای خود را به افتخار یکی از یاران، اساتید یا حامیان مالی خود میگذاشتند. نام «احمدی» نیز احتمالاً نام یکی از شاگردان، دوستان یا نهادهای حامی نویسنده بوده است که کتاب به او تقدیم شده است (احتمالاً اشاره به میرزا احمد خان، از متمولین یا مسئولان آموزش آن زمان دارد).
گروه تاریخ