“آژنگ نیوز”:فرهنگ فنیقی عمدتاً از طریق تبادل فرهنگی گسترش یافت. این مطالعه فرضیات دیرینه در مورد تمدن فنیقی-پونیک مدیترانه‌ای، یکی از تأثیرگذارترین فرهنگ‌های دریایی در تاریخ، را به چالش می‌کشد.فرهنگ فنیقی در دولت‌شهرهای عصر برنز شام ظهور کرد و نوآوری‌های برجسته‌ای مانند اولین الفبا (که بسیاری از سیستم‌های نوشتاری امروزی از آن مشتق شده‌اند) را توسعه داد. در اوایل هزاره اول پیش از میلاد، شهرهای فنیقی یک شبکه دریایی گسترده از پست‌های تجاری تا ایبریا ایجاد کرده بودند و فرهنگ، مذهب و زبان خود را در سراسر مدیترانه مرکزی و غربی گسترش می‌دادند.
تا قرن ششم پیش از میلاد، کارتاژ، یک مستعمره ساحلی فنیقی در تونس امروزی، برای تسلط بر این منطقه قیام کرده بود. این جوامع فنیقی که از نظر فرهنگی با کارتاژ مرتبط بودند یا تحت حکومت آنها بودند، توسط رومی‌ها به عنوان “پونیک” شناخته شدند. امپراتوری کارتاژ در تاریخ، به ویژه به خاطر سه “جنگ پونیک” بزرگ با جمهوری در حال ظهور روم، از جمله لشکرکشی غافلگیرکننده هانیبال، ژنرال کارتاژی، برای عبور از آلپ، شناخته شده است.
این مطالعه جدید با هدف استفاده از DNA باستانی برای توصیف تبار مردم پونیک و جستجوی پیوندهای ژنتیکی بین آنها و فنیقی‌های شام، که با آنها فرهنگ و زبان مشترکی دارند، انجام شد. این امر با تعیین توالی و تجزیه و تحلیل نمونه بزرگی از ژنوم‌های بقایای انسانی دفن شده در ۱۴ مکان باستان‌شناسی فنیقی و پونیک که در شام، شمال آفریقا، ایبریا و جزایر مدیترانه‌ای سیسیل، ساردینیا و ایبیزا قرار دارند، امکان‌پذیر شد.
محققان نتیجه غیرمنتظره‌ای را آشکار کردند. هارالد رینگباوئر، نویسنده‌ی اصلی مقاله، که در زمان شروع این تحقیق، دانشمند فوق دکترا در دانشگاه هاروارد بود و اکنون رهبر گروه در موسسه‌ی انسان‌شناسی تکاملی ماکس پلانک در لایپزیگ آلمان است، می‌گوید: «ما به طرز شگفت‌آوری سهم ژنتیکی مستقیم کمی از فینیقی‌های شامی در جمعیت‌های کارتاژی مدیترانه‌ی غربی و مرکزی پیدا می‌کنیم. این، دیدگاه جدیدی در مورد چگونگی گسترش فرهنگ فینیقی ارائه می‌دهد – نه از طریق مهاجرت گسترده در مقیاس بزرگ، بلکه از طریق یک فرآیند پویای انتقال و جذب فرهنگی.»
این مطالعه نشان می‌دهد که مکان‌های کارتاژی محل زندگی افرادی با پیشینه‌های اجدادی بسیار متفاوت بوده‌اند. دیوید رایش، استاد ژنتیک و زیست‌شناسی تکاملی انسان در دانشگاه هاروارد که رهبری مشترک این کار را بر عهده داشته است، می‌گوید: «ما یک پیشینه‌ی ژنتیکی در دنیای کارتاژی مشاهده می‌کنیم که فوق‌العاده ناهمگن بوده است. در هر مکان، مردم از نظر تبار بسیار متغیر بودند، و بزرگترین منبع ژنتیکی، افرادی شبیه به مردم معاصر سیسیل و دریای اژه و بسیاری از افراد با پیشینه‌ی مرتبط با شمال آفریقا نیز بودند.»
این نتایج، ماهیت جهان‌وطنی جهان کارتاژی را برجسته می‌کند. افرادی با تبار شمال آفریقا در کنار اکثریت مردمی با تبار عمدتاً سیسیلی-اژه‌ای در تمام مکان‌های نمونه‌برداری شده کارتاژی، از جمله کارتاژ، زندگی می‌کردند و با آنها در می‌آمیختند. علاوه بر این، شبکه‌های ژنتیکی در سراسر مدیترانه نشان می‌دهند که فرآیندهای جمعیتی مشترک – مانند تجارت، ازدواج بین قومی و اختلاط جمعیت – نقش مهمی در شکل‌گیری این جوامع داشته‌اند. محققان حتی یک جفت خویشاوند نزدیک (حدود پسرعموهای درجه دو) را یافتند که مدیترانه را به هم متصل می‌کردند، یکی در یک مکان کارتاژی شمال آفریقا و دیگری در سیسیل دفن شده بود.
گروه گزارش