image 71

اجاره نشینی دوره قاجاردر محله چاله میدان تهران

در اولین سرشماری جمعیت در تهران در سال ۱۲۶۳ معلوم شد ۳۰ درصد تهرانی‌ها اجاره‌نشین و بیشتر مقیم محله چاله میدان هستند.

آن زمان در تهران حدود ۱۰ هزار ملک مسکونی وجود داشت و سرشماری نشان داد در هر خانه به‌طور متوسط ۱۵ نفر زندگی می‌کردند. تا پایان سلطنت ناصرالدین شاه قاجار در سال ۱۲۷۵ جمعیت تهران به ۱۶۰ هزار نفر رسیده بود؛ همان موقع هم در اولین سرشماری جمعیت در تهران در سال ۱۲۶۳ معلوم شد ۳۰ درصد تهرانی‌ها اجاره‌نشین و بیشتر مقیم محله چاله میدان هستند.

بر اساس آمار، در تهران حدود ۱۰ هزار ملک مسکونی وجود داشت و سرشماری نشان داد در هر خانه به‌طور متوسط ۱۵ نفر زندگی می‌کردند. تا پایان سلطنت ناصرالدین شاه قاجار در سال ۱۲۷۵ جمعیت تهران به ۱۶۰ هزار نفر رسیده بود؛ همان موقع هم خانه کم بود و اجاره‌نشینی برای بسیاری تنها روش سکونت بود.

image 71

«منصوره اتحادیه» در کتاب «اینجا طهران است» به همین موضوع اشاره کرده و نوشته است: «کمبود مسکن در تهران باعث می‌شد افراد مختلف، قسمتی از خانه خودشان را که احتمالا فقط یک اتاق بود، اجاره بدهند.»

وی درباره شرایط اجاره‌نشینی نیز براساس تحقیق در منابع مختلف چنین می‌گوید: «آن‌گونه که اجاره‌نامه‌ها نشان می‌دهد شرایط اجاره بیشتر به سود موجر بود. اجاره باید آغاز هرماه پرداخت می‌شد.

اگر ۵ روز به تاخیر می‌افتاد موجر حق فسخ اجاره را داشت. جابه‌جایی زباله، برف‌روبی، دستمزد میراب و نصب شیشه و نظافت منزل بر عهده مستاجر بود. بنایی و تعمیرات و نیز مالیات مستغلات اما با موجر بود. در زمان انقضای اجاره، مستاجر حق هیچ گونه ادعایی از نظر حق آب و گل و سرقفلی و حق مسکن و … نداشت و نمی‌توانست اجاره را به غیرجابه‌جا کند؛ مگر با اجازه کتبی موجر. اجاره‌نامه‌ها در محضر شرع به‌گونه رسمی یا در حضور یکی از علما به‌گونه غیررسمی نوشته و به وسیله چند نفر شاهد مهر می‌شد.»

خانه کم بود و اجاره‌نشینی برای بسیاری تنها روش سکونت بود.

منصوره اتحادیه در کتاب اینجا طهران است به همین موضوع اشاره کرده و نوشته است:

«کمبود مسکن در تهران باعث می‌شد افراد مختلف، قسمتی از خانه خودشان را که احتمالا فقط یک اتاق بود، اجاره بدهند ».

وی درباره شرایط اجاره‌نشینی نیز براساس تحقیق در منابع مختلف چنین می‌گوید: «آن‌گونه که اجاره‌نامه‌ها نشان می‌دهد شرایط اجاره بیشتر به سود موجر بود. اجاره باید آغاز هرماه پرداخت می‌شد.

اگر ۵ روز به تاخیر می‌افتاد موجر حق فسخ اجاره را داشت. جابه‌جایی زباله، برف‌روبی، دستمزد میراب و نصب شیشه و نظافت منزل بر عهده مستاجر بود. بنایی و تعمیرات و نیز مالیات مستغلات اما با موجر بود.

در زمان انقضای اجاره، مستاجر حق هیچ گونه ادعایی از نظر حق آب و گل و سرقفلی و حق مسکن و … نداشت و نمی‌توانست اجاره را به غیرجابه‌جا کند؛ مگر با اجازه کتبی موجر. اجاره‌نامه‌ها در محضر شرع به‌گونه رسمی یا در حضور یکی از علما به‌گونه غیررسمی نوشته و به وسیله چند نفر شاهد مهر می‌شد.»

گروه تاریخ

قبلی «
بعدی »

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *