“آژنگ نیوز”:فرانسیسکو فرانکو، حاکم اسپانیا که در سال ۱۹۳۹ دولت دموکراتیک این کشور را سرنگون کرده بود، سن ۸۲ سالگی و چنین روزی در سال ۱۹۷۵ میلادی درشهرمادرید درگذشت.فرانسیسکو فرانکو از سال ۱۹۳۹ تا زمان مرگش در سال ۱۹۷۵ بر اسپانیا حکومت کرد. او در جریان جنگ داخلی خونین اسپانیا به قدرت رسید؛ زمانی که نیروهای ملیگرای تحت فرمانش، با یاری آلمان نازی و ایتالیای فاشیست، «جمهوری دوم» را که بهطور دموکراتیک انتخاب شده بود، سرنگون کردند.

فرانکو که به عنوان یک دیکتاتور حکومت میکرد و لقب «اِل کائودییو» (El Caudillo) را برای خود برگزیده بود، مخالفان سیاسی را تحت آزار و تعقیب قرار داد، فرهنگ و زبان مناطق باسک و کاتالونیای اسپانیا را سرکوب کرد، بر رسانهها اعمال سانسور نمود و بهطور کلی کنترل مطلق خود را بر کشور اعمال کرد. با افزایش سن فرانکو، برخی از این محدودیتها بهتدریج کاهش یافتند و پس از مرگ او، کشور بهسرعت به سمت دموکراسی گذار کرد.
فرانکو در ۳۳ سالگی به جوانترین ژنرال در سراسر اروپا تبدیل شد. پس از آن، او برای ریاست بر «آکادمی نظامی عمومی» که بهتازگی در ساراگوسا تأسیس شده بود، انتخاب گردید.
فرانکو و جمهوری دوم از سال ۱۹۲۳ تا ۱۹۳۰، اسپانیا تحت حاکمیت یک دیکتاتوری نظامی بود که مورد حمایت پادشاه آلفونسوی سیزدهم قرار داشت. اما انتخابات شهرداریها در آوریل ۱۹۳۱ منجر به برکناری پادشاه و روی کار آمدنِ نظامی موسوم به «جمهوری دوم» شد. این دوره با اصلاحات دموکراتیکی همچون اعطای حق رأی به زنان، قانونی کردن طلاق و سکولار کردن دولت همراه بود. پس از انتخابات، نامزدهای پیروزِ جمهوریخواه، تدابیر مترقیانهای را به تصویب رساندند که موجب کاهش قدرت و نفوذ ارتش، کلیسای کاتولیک، نخبگانِ زمیندار و سایر گروههای دارای منافع ریشهدار شد. فرانکو که به عنوان چهرهای راستگرا و اقتدارگرا شناخته میشد، به دلیل انتقاد از اقدامات جمهوریخواهانِ حاکم توبیخ شد و به مأموریتی در منطقهای دورافتاده در نزدیکی «اِل فرول» (El Ferrol) فرستاده شد.
علاوه بر این، «آکادمی عمومی نظامی» که او در آن حضور داشت نیز تعطیل گردید. با این حال، در سال ۱۹۳۳ و با پیروزی یک ائتلافِ میانه-راست در انتخابات، فرانکو بار دیگر مورد لطف دولت قرار گرفت. سال بعد، او نیروهایی را از مراکش به منطقه «آستوریاس» در شمال اسپانیا اعزام کرد تا شورش چپگرایان را سرکوب کند؛ اقدامی که حدود ۴۰۰۰ کشته و دهها هزار زندانی بر جای گذاشت. در همین حال، خشونتهای خیابانی، ترورهای سیاسی و بینظمیهای گسترده، هم در میان جناح راست و هم در میان جناح چپ، رو به افزایش بود.
در سال ۱۹۳۵، فرانکو به مقام رئیس ستاد ارتش رسید و هنگامی که در فوریه ۱۹۳۶ یک ائتلاف چپگرا در دور بعدی انتخابات پیروز شد، او و دیگر رهبران نظامی شروع به گفتگو درباره انجام یک کودتا کردند. فرانکو در جنگ داخلی اسپانیا فرانکو که به منطقهای دورافتاده در جزایر قناری تبعید شده بود، در ابتدا برای حمایت از توطئه نظامیان تردید داشت. اما پس از ترور «خوزه کالوو سوتلو» (از هواداران سلطنت) توسط پلیس، او کاملاً به این جریان پیوست. در ۱۸ ژوئیه ۱۹۳۶، افسران نظامی شورشی همهجانبه را آغاز کردند که منجر به تسلط آنها بر بخش بزرگی از نیمه غربی کشور شد.
نقش فرانکو در این میان، سفر به مراکش و آغاز انتقال نیروها به خاک اصلی اسپانیا بود. او همچنین با آلمان نازی و ایتالیای فاشیست ارتباط برقرار کرد و توانست تسلیحات و کمکهای دیگری به دست آورد؛ کمکهایی که در تمام طولِ رویدادی که بعدها به «جنگ داخلی اسپانیا» (از سال ۱۹۳۶ تا ۱۹۳۹) شهرت یافت، ادامه داشت. در عرض چند ماه، فرانکو به عنوان رئیس دولت شورشیِ «ملیگرا» و فرمانده کل نیروهای مسلح (ژنرالیسیمو) منصوب شد. او با جلب حمایت کلیسای کاتولیک، ادغام احزاب سیاسی فاشیست و سلطنتطلب، و انحلال تمامی احزاب سیاسی دیگر، پایگاه حمایتی خود را یکپارچه ساخت.
در جریان جنگهای داخلی اسپانیا ؛بمبارانهای آلمان و ایتالیا به ملیگرایان کمک کرد تا در سال ۱۹۳۷ سرزمینهای باسک و آستوریاس را تصرف کنند. از جمله این حملات، بمباران بدنام روستای باسکنشین «گرنیکا» توسط نیروی هوایی آلمان (لوفتوافه) بود که به کشته شدن هزاران غیرنظامی انجامید. بارسلون، کانون مقاومت جمهوریخواهان، در ژانویه ۱۹۳۹ سقوط کرد و مادرید نیز در ماه مارس همان سال تسلیم شد؛ رویدادی که عملاً به جنگ داخلی اسپانیا پایان داد.
زندگی تحت حاکمیت فرانکو پس از پایان جنگ، بسیاری از چهرههای جمهوریخواه از کشور گریختند و برای محاکمه کسانی که باقی مانده بودند، دادگاههای نظامی تشکیل شد. این دادگاهها هزاران اسپانیایی دیگر را به کام مرگ فرستادند. خودِ فرانکو نیز در اواسط دهه ۱۹۴۰ اذعان کرد که ۲۶ هزار زندانی سیاسی را در حبس نگه داشته است. رژیم محافظهکار فرانکو همچنین مذهب کاتولیک را عملاً به تنها دینِ مجاز تبدیل کرد، استفاده از زبانهای کاتالان و باسک را در خارج از محیط خانه ممنوع ساخت، انتخاب نامهای کاتالان و باسک برای نوزادان را قدغن کرد، اتحادیههای کارگری را غیرقانونی اعلام نمود، سیاستهای خودکفایی اقتصادی را ترویج کرد و شبکه گستردهای از پلیس مخفی را برای جاسوسی از شهروندان به وجود آورد.
پس از جنگ جهانی دوم، اسپانیا به دلیل حمایت فرانکو از فاشیسم، با انزوای دیپلماتیک و اقتصادی روبرو شد؛ اما با شدت گرفتن جنگ سرد، این انزوا رو به کاهش نهاد. در سال ۱۹۵۳، اسپانیا در ازای دریافت کمکهای نظامی و اقتصادی، به ایالات متحده اجازه داد تا سه پایگاه هوایی و یک پایگاه دریایی در خاک این کشور احداث کند.
سالهای پایانی و مرگ
با افزایش سن، فرانکو بیش از پیش از امور سیاسی روزمره کناره گرفت و ترجیح داد به شکار و ماهیگیری بپردازد. همزمان، با کاهش سختگیریهای پلیسی و سانسور مطبوعات، اعتصابات و اعتراضات رواج بیشتری یافت. اصلاحاتی در جهت اقتصاد بازار آزاد صورت گرفت، صنعت گردشگری رونق یافت و مراکش به استقلال دست یافت.فرانکو در ۲۰ نوامبر ۱۹۷۵، پس از چندین بار سکته قلبی، درگذشت. در مراسم خاکسپاری او، بسیاری از سوگواران دست خود را به نشانه سلام فاشیستی بالا بردند.
گروه گزارش
