“آژنگ نیوز”:آیا عنکبوت‌ها خواب می‌بینند؟ این بندپایان هنگام خواب دچار پرش‌های عضلانی می‌شوند، پاهایشان را جمع می‌کنند و چشمانشان را حرکت می‌دهند؛ رفتارهایی که نشان‌دهنده وضعیتی پیچیده در مغز آن‌هاست. به نظر می‌رسد گونه‌ای از عنکبوت‌های جهنده وارد مرحله‌ای از خواب عمیق می‌شود که شبیه به مرحله «حرکت سریع چشم» (REM) در انسان‌هاست؛ همان مرحله‌ای که ما معمولاً در آن خواب می‌بینیم.
حتی عنکبوت‌های جهنده هم به کمی خواب نیاز دارند. محققان با فیلم‌برداری از روال شبانه‌ی یک گونه – و تلاش برای مختل کردن آن – تشخیص داده‌اند که این گونه وارد دو مرحله‌ی خواب مختلف می‌شود، از جمله مرحله‌ای که شبیه مرحله‌ی مرتبط با خواب دیدن در انسان است. این تحقیق که در ۲۶ اکتبر در مجموعه مقالات آکادمی ملی علوم منتشر شد، اولین تأیید جامع از رفتار خواب در عنکبوت‌ها را نشان می‌دهد. این یافته‌ها می‌تواند به دانشمندان کمک کند تا چگونگی تکامل چرت زدن در حیوانات را کشف کنند.
الکس وینسور، متخصص رفتارشناسی عصبی در دانشگاه کلمبیا که در این مطالعه شرکت نداشت، به جولیا واز در مجله‌ی ساینس می‌گوید: «این واقعیت که آنها می‌خوابند، واقعاً انگیزه‌ی قوی‌ای برای این ایده است که این حیوانات دنیای حسی بسیار پیچیده‌تری را تجربه می‌کنند که فراتر از احساسات آنی است.» نویسنده همکار این مطالعه، دانیلا راسلر، بوم‌شناس دانشگاه بن در آلمان، اولین بار در سال ۲۰۲۰ با این رفتار عنکبوت مواجه شد. بتسی میسون در سال ۲۰۲۲ برای مجله Scientific American گزارش داد که محدودیت‌های همه‌گیری او را از آزمایشگاهش دور نگه داشت، بنابراین او عنکبوت‌های جهنده محلی از گونه Evarcha arcuata را گرفت و آنها را در جعبه‌های شفاف کنار طاقچه پنجره‌اش نگه داشت. روزی، او متوجه چیز عجیبی شد – همه عنکبوت‌ها بی‌حرکت از نخ‌های ابریشمی متصل به درب جعبه‌هایشان آویزان بودند.
این کشف منجر به مقاله‌ای شد که در سال ۲۰۲۲ منتشر شد و نشان می‌داد E. arcuata وارد مرحله‌ای شبیه به خواب با حرکت سریع چشم (REM) شده است. در انسان، مغز در این مرحله در مقایسه با سایر مراحل خواب فعال‌تر می‌شود و ما اغلب خواب می‌بینیم. با این حال، راسلر و همکارانش ثابت نکرده بودند که عنکبوت‌ها در واقع چرت می‌زنند. برای پاسخ به این سوال، محققان گونه دیگری از عنکبوت‌های جهنده به نام Portia fimbriata را با دوربین‌های مادون قرمز ثبت کردند. ضبط‌های مداوم نشان داد که عنکبوت‌ها در طول روز در مقایسه با شب متفاوت عمل می‌کنند. وقتی خورشید بالا می‌آمد، عنکبوت‌ها اغلب بی‌حرکت بودند اما به طور فعال محیط اطراف خود را زیر نظر داشتند. آنها می‌چرخیدند، محیط خود را بررسی می‌کردند و در پاسخ به محرک‌های بصری، وضعیت خود را تغییر می‌دادند. اما وقتی خورشید شروع به غروب کرد، رفتار آنها تغییر کرد. آنها به دنبال مکانی برای استراحت می‌گشتند — معمولاً بستری از تارهای ابریشمی که از آن به‌صورت وارونه آویزان می‌شدند — و مدتی را صرف تمیز کردن و آراستن خود می‌کردند. سرانجام، آنها به خواب می‌رفتند و در طول شب، بدنشان به حالت افتاده و شل درمی‌آمد.
این مرحله، که پژوهشگران آن را «حالت سکون» (quiescence) می‌نامند، با دوره‌های کوتاهی همراه بود که در آنها حرکاتی نظیر تکان‌های ناگهانی، جمع کردن پاها و حرکات سریع چشم دیده می‌شد؛ نشانه‌هایی که یادآور مرحله خواب REM (حرکت سریع چشم) در انسان‌هاست. روسلر و نادیا گایگر — بوم‌شناس رفتاری در دانشگاه بن و یکی از نویسندگان این پژوهش — به ریچل فانل از وب‌سایت IFLScience می‌گویند: «با نشان دادن اینکه عنکبوت‌های جنس “پورشیا” (Portia) تمام معیارهای خواب را دارند و حتی دو مرحله متمایز خواب را تجربه می‌کنند، اکنون می‌توانیم با اطمینان بگوییم که عنکبوت‌ها می‌خوابند و خواب آنها ساختارمند و تنظیم‌شده است.»
گایگر در گفتگو با جاسینتا بولر از «شرکت پخش استرالیا» (ABC) توضیح می‌دهد که پژوهشگران همچنین تلاش کردند عنکبوت‌ها را بیدار کنند؛ چرا که «یکی از نشانه‌های بارز خواب، واکنش کندتر — یا عدم واکنش — به محرک‌های بیرونی است.» آنها در حالی که عنکبوت‌ها در وضعیت‌های مختلفی — بیدار، در حالت سکون، و در مرحله‌ای شبیه به خواب REM — قرار داشتند، صدای بلندی پخش کردند. عنکبوت‌های بیدار به‌طور میانگین پس از ۱.۶۹ ثانیه به صدا واکنش نشان دادند. در مقابل، عنکبوت‌هایی که در «حالت سکون» بودند به‌طور میانگین پس از ۲.۷۱ ثانیه، و آن‌هایی که در مرحله‌ای شبیه به خواب REM بودند، به‌طور میانگین پس از ۴.۲۷ ثانیه واکنش نشان دادند. این یافته‌ها می‌تواند به دانشمندان در درک ریشه‌های تکاملی خواب کمک کند. برای نمونه، دودمانی که در نهایت به عنکبوت‌ها ختم شد و دودمانی که به پیدایش مهره‌داران (مانند پستانداران) انجامید، حدود ۵۰۰ میلیون سال پیش از یکدیگر جدا شدند.
راسلر به ABC می‌گوید: «اگر حیواناتی با چنین مغزها و جهان‌های حسی متفاوتی، خواب ساختاریافته‌ای با مراحلی شبیه به خواب REM نشان دهند، نشان می‌دهد که معماری اساسی خواب ممکن است بسیار قدیمی‌تر و گسترده‌تر از آن چیزی باشد که ما فکر می‌کردیم.» وینسور به مجله Science می‌گوید نشان دادن اینکه عنکبوت‌ها قادر به خواب هستند، همچنین نشان می‌دهد که این حیوانات مغزهای پیچیده‌تری نسبت به آنچه بسیاری از ما به آنها نسبت می‌دهیم، دارند. ما تمایل داریم عنکبوت‌ها و سایر بی‌مهرگان را کمتر پیچیده بدانیم، اما یافته‌های جدید این تصور را به چالش می‌کشد.
طبق گفته این رسانه، اینکه آیا عنکبوت‌ها در حالت شبیه به خواب REM خود خواب می‌بینند یا خیر، همچنان یک سوال بی‌پاسخ است که پاسخ به آن دشوار خواهد بود، زیرا دانشمندان هنوز درک محدودی از خواب انسان دارند. طبق بیانیه‌ای، در مرحله بعد، این تیم بررسی خواهد کرد که خواب در بین گونه‌های مختلف عنکبوت چگونه تکامل یافته است. آنها همچنین در حال مقایسه نحوه چرت زدن عنکبوت‌ها در طبیعت و در محیط‌های آزمایشگاهی هستند تا مشخص کنند که چگونه شرایط مختلف ممکن است بر رفتار خواب آنها تأثیر بگذارد. «این به ما اجازه می‌دهد تا بپرسیم که چگونه شرایط طبیعی و تغییرات انسانی، مانند نور مصنوعی و اختلال در زیستگاه،بر خواب در خارج از محیط آزمایشگاه تأثیر می‌گذارند،»
نویسنده:سارا هاشمی.او نویسنده علمی و بررسی‌کننده حقایق است که در حال حاضر در شهر نیویورک ساکن است. آثار او در مجلات Sierra، The Body، Maisonneuve و موارد دیگر منتشر شده است.
گروه گزارش