“آژنگ نیوز”:مسجد جامع مراغه (که با نام مسجد جامع عتیق مراغه نیز شناخته می‌شود) یکی از شاهکارهای معماری ایران و از مهم‌ترین و کهن‌ترین بناهای تاریخی شهر مراغه در استان آذربایجان شرقی است.ساخت مسجد جامع مراغه به دوره سلجوقیان (قرن ششم هجری قمری) بازمی‌گردد. شهر مراغه در این دوره از اهمیت سیاسی و فرهنگی بسیار بالایی برخوردار بود و پادشاهان سلجوقی توجه ویژه‌ای به آبادانی آن داشتند. این مسجد در دوره‌های بعدی نیز دستخوش تغییرات و مرمت‌ها شد.
در ابتدا در دوره مغولان ؛پس از اینکه مراغه در اوایل دوره ایلخانی پایتخت هولاکوخان شد، به دلیل وقوع زلزله‌های ویرانگر و تغییرات کاربری، بخش‌هایی از مسجد تخریب و سپس مرمت شدسپس .دوره صفوی و قاجار؛ نیز مرمت‌هایی در بخش‌های مختلف مسجد، به ویژه در شبستان‌ها و ایوان‌ها انجام شده که معماری برخی از این بخش‌ها را تغییر داده است.
عکس رنگی شده مسجد مراغه دوره قاجار
معماری مسجد جامع مراغه نماینده‌ای بی‌نظیر از سبک معماری سلجوقی است که با هنر آجرکاری و گچ‌بری ترکیب شده است. ویژگی‌های معماری آن عبارتند از:
طرح چهارایوانی: این مسجد بر اساس طرح کلاسیک مساجد جامع ایران (چهارایوانی) بنا شده است. چهار ایوان بلند و عظیم در چهار جهت جغرافیایی (شمال، جنوب، شرق و غرب) قرار دارند که هر کدام تزئینات خاص خود را دارند.
گنبدخانه: گنبد عظیم مسجد بر روی پایه‌های مستحکم و با استفاده از تکنیک ساخت گنبدهای دو پوسته (برای مقاومت در برابر زلزله و کاهش وزن) ساخته شده است.
آجرکاری و تزئینات: بخش اعظم تزئینات این مسجد با آجرکاری هندسی بسیار ظریف و گچ‌بریهای نفیس انجام شده است. استفاده از آجرهای تراش‌خورده و ایجاد طرح‌های هندسی پیچیده در نما، از شاهکارهای این بناست.
کتیبه‌ها: کتیبه‌های آجری با خط کوفی و ثلث در دورتا دور ایوان‌ها و طاق‌ها به چشم می‌خورد که شامل آیات قرآن و نام سازندگان بنا است.
منبر چوبی: یکی از مشهورترین عناصر این مسجد، منبر چوبی بدون میخ آن است که از یک قطعه چوب گردو (یا چنار) تراشیده شده و دارای پله‌های متحرک است. این منبر مربوط به دوره سلجوقی است و از شاهکارهای صنعت چوب‌کاری در ایران به شمار می‌رود.
مسجد جامع مراغه تنها یک اثر سنگی و آجری نیست، بلکه سندی زنده از تحولات معماری، اجتماعی و فرهنگی شهر مراغه در طول هزار سال گذشته است که هنوز هم هویت مردم این شهر با آن گره خورده است.به همین جهت است که امروزه مسجد جامع مراغه همچنان زنده و پویاست و کارکردهای متنوعی دارد.
گروه گزارش