درگذشته تالاب یا آبگیر هایی (به زبان گیلکی: سِل)در محدوده رشت خودنمایی میکردند که امروزه تنها یکی از آنها برایمان به یادگار باقی مانده که “تالاب عینک” نام دارد. این تالاب که بزرگترین تالاب شهری ایران ودومین تالاب بزرگ بعد از تالاب بندر انزلی در استان گیلان است، با پوشش گیاهی وجانوری خود در جاده اصلی رشت به فومن قرار گرفته و حدود چهل و چهارهکتار منبع آبی دارد. آب این تالاب از طریق بارش باران و چشمه های جوشان کف که به آب های زیرزمینی متصل هستند تامین می گردد.

عینک که در برخی از یادداشتهای قدیم به صورت “اینک” و “اینوک” نیز آمده، به باور بسیاری وجه تسمیه یا علت نامگذاری آن ، شکل آنست. دو پهنه آبی که با یک راه خاکی در وسط از هم جدا میشود و در تصویر هوایی گویی شبیه «عینک» است. علاوه بر این قدیمیها معتقدند؛ عینک، برگرفته از واژه عین عربی و به معنی چشمه است و به این علت به این تالاب عینک میگویند. زیرا مانند بقیه سِلهای طبیعی، کاسهای نیست که نزولات جوی در آن جمع شود بلکه وجود چشمههای متعددی است که در بستر آن دارد. به باوری دیگر، این جایگاه چون دارای دو استخر طبیعی بزرگ شبیه یک جفت شیشه عینک چسبیده به هم است، بدین علت ” عینک” خوانده می شود.
از این تالاب طبیعی که در غرب شهر رشت و در جوار پارک دانشجو و باغ سالار مشکات واقع شده، در برخی از سفرنامه ها و یادداشتها سخن به میان است. جیمز بیلی فریزر سیاح و سفرنامه نویس اسکاتلندی و اولین کنسول انگلیس در شمال ایران که در قرن نوزدهم از رشت دیدن کرده ،عینک را در سفرنامهاش به صورت «اینوک» ثبت کرده است.وی در زمان فتحعلیشاه قاجار سپتامبر سال ۱۸۳۴میلادی( ۱۲۱۳شمسی) از راه رشت_ فومن به سمت ماسوله رفته و عازم تبریز میشود. در راه از این تالاب و باتلاقهای اطرافش دیدن میکند و می نویسد: «سرانجام همه کارها روبراه شد. ما حرکت کردیم و از بسیاری نقاط گذشتیم. به خصوص چشمه آبی به نام اینوک…»
گریگوری والریانویچ ملگونف»،جهانگرد روسی نیز در اواسط قرن نوزدهم میلادی در سفرنامهاش درباره این تالاب مینویسد: «در سه یا چهار ورستی شهر، عینک است که با سدی به دو دریاچه تقسیم میشود و شبیه عینک است.
گروه گزارش
