“آژنگ نیوز”: دار المعلمین عالی از ۱۳۰۷ تأسیس شد.در همان ابتدای فعالیت این موسسه عنوان شد که پایه و اساس دار العلوم ) اونیورسیته ) آتی مملکت است ، دار العلم مذکور به دو فاکولته(دانشکده به عبارت فرانسوی) تقسیم میشد و شعب آن به قرار ذیل بود:
فاکولته علوم که از سه شعبه تشکیل یافته : علوم ریاضی – فیزیک و شیمی – علوم طبیعی – فاکولته ادبیات که از دو شعبه تشکیل شده : ادبیات و فلسفه – تاریخ و جغرافیا باضافه شعبه مخصوصی بعنوان شعبه علوم تربیتی که از ۱۳۱۱ تأسیس شده است
شرط ورود به دار المعلمین عالی داشتن تصدیقنامه دوره کامل متوسطه ) علمی یا ادبی ) بود .محصلین در انتخاب شعب آزاد بودند ولی اشخاصی که داوطلب خدمت معلمی بودند باید علاوه بر شعبه ای که تحصیل میکنند مواد شعبه علوم تربیتی را نیز تعقیب نمایند.
سالی دو مرتبه در آخر دی و خرداد از موادی که تدریس شده امتحان بعمل می آمد و کسانیکه از عهده برمی آمدند در آخر سال سوم بأخذ درجه لیسانس نائل میشدند .
بموجب قانون ۲۱ آذر ۱۳۰۸ لیسانسیه های این مؤسسه با رتبه ۴اداری وارد خدمت میشدند. طی سه سال(تا سال ۱۳۲۱) ۱۳۱ نفر از این مدرسه فارغ التحصیل شدند .
هیئت مدیره دار العلم عبارت بودند از: رئیس آقای دکتر عیسی خان صدیق اعلم – معاون آقای میرزا حسن خان فرزان – رئیس دفتر آقای حسنعلیخان صبا – آقای اسمعیل خان همت مترجم و ماشین نویس – رئیس ابنیه و اراضی آقای میرزا محمد تقی کرمان.
دار المعلمین عالی دارای کتابخانه ای بود که از مهر ماه ۱۳۱۱ تأسیس شده و دارای ۴۰۰۰ جلد کتاب منتخب بود .ریاست آن از دیماه ۱۳۱۲ با آقای مظفر الدین خان فرخ بود. معاون کتابخانه آقای میرزا مهدیخان بیانی و کتابدار آقای میرزا محمد خان پیشوازاده بودند .بطور متوسط هر ماه دو هزار مرتبه محصلین مراجعه به کتابخانه مینمودند.
در این مرکز علمی بوسیله لابراتوارهای ذیل محصلین شخصا به عملیات و تجربه میپرداختند :
لابراتوار فیزیک – لابراتوار شیمی – لابراتوار زمین شناسی – لابراتوار گیاه شناسی و حیوان شناسی – لابراتوار مکانیک بعلاوه گردشهای علمی به کارخانجات و مؤسسات و کوهها و معادن تحت هدایت معلمین صورت میگرفت .
دار المعلمین عالی دارای ۱۲ نفر مدرس ایرانی و هشت نفر معلم فرانسوی بود که اسامی آنها بترتیب حروف تهجی بقرار ذیل است :
آقای اقبال – میرزا عباسخان معلم تاریخ ایرانی و جغرافیای انسانی آقای آزما – ژال معلم شیمی – دکتر آندره – شارل معلم گیاه و حیوانشناسی – آقای بدیع الزمان – فروزان فر معلم ادبیات فارسی – آقای باریر – کابریل معلم مکانیک و هندسه ترسیمی – آقای بنویل . پل معلم عملیات گیاه و حیوانشناسی – آقای بهمنیار – میرزا احمد خان دهقان معلم ادبیات عرب – آقای بیژن – اسدالله خان معلم علوم تربیتی آقای دکتر حسابی – محمود خان معلم فیزیک – آقای در ژوال – برنارد معلم ریاضی عمومی – آقای دکتر رضازاده شفق – میرزا صادق خان معلم کلیات فلسفه و تاریخ یونان و رم آقای ریویر – آندره معلم زمین و معد نشناسی – آقای رهنما – میرزا غلام حسین خان متمم جبر آقای دکتر سیاسی – میرزا علی اکبر خان علم اخلاق – آقای ساعتچی محمد خان سر مکانیک لابراتوار مکانیک – آقای شیبانی – عبدالحسین خان وحید الملک معلم تاریخ و ادبیات انگلیسی – آقای عصار – آقا سید محمد کاظم معلم حکمت قدیم – آقای فاضل تونی – میرزا حسینخان معلم زبان عربی – آقای ککبتلیانس – اروان معلم هیئت عالی و حساب جامعه و فاضله – آقای کیهان – مسعود خان معلم جغرافیا – آقای هی تبه – ژان معلم ادبیات فرانسه.
علاوه بر تحصیلات و تجریبات و عملیات و گردشها و تحقیقات و مطالعاتی که محصلین بعمل می آورند هفته ای چند ساعت نیز به کارهای اجتماعی می پرداختند تا برای زندگانی در جامعه مهیا و آماده شوند ،اسامی کلوبهائیکه محصلین در آن شرکت داشتند ازین قرار بود :
کلوب ورزش که دارای زمین فوتبال – باسکت بال – والی بال بود . کلوب کتابخانه – کلوب وضع اصطلاحات علمی – کلوب سالنامه که سال ۱۳۱۱ اولین سالنامه دار المعلمین عالی را منتشر کرد . کلوب نطق و مناظره بخش دیگر است و بعلاوه هفته ای یک روز کلیه محصلین در تالار اجتماعات گرد آمده از کنفرانسهائی که اشخاص مبرز خارجی یا رئیس محترم دار العلم یا خود محصلین میدادند استفاده میکردند.
محل دار المعلمین عالی؛ساختمان نگارستان بوده که ده هزار ذرع آن تبدیل به باغ شده بود و سه دستگاه عمارت نیز داشت. عمارت شمالی مخصوص هیئت مدیره و مدرسین بود. عمارت مرکزی به کلاسها تخصیص داده شده و عمارت جنوبی به لابراتوارها.
تهیه و تدوین:حسن محرابی
گروه تاریخ