“آژنگ نیوز”:در روز پنجشنبه از ماه فروردین ۱۳۴۷پنجمین کنگره جهانی باستانشناسی و هنر ایران با سخنرانی محمدرضا شاه پهلوی درتالار رودکی افتتاح شد.این کنگره بمدت چهار روز درتهران تشکیل شد و سپس باستانشناسان به اصفهان و شیرازمسافرت کردند و در تخت جمشیدنیز جلسه ای تشکیل دادند.
روزهای اول اعلام کردند که ۲۷۰باستان شناس از ۲۸ کشور جهان از جمله ایران در این کنگره حضور خواهند داشت. ولی از این تعداد عده زیادی به تهران نیامدند و بهمین جهت تعداد افراد تا۲۰۵ نفر تقلیل یافت ولی هرچه بود همین دویست و پنج نفر هم حضورشان واقعا جالب بودند.
چهار شرکت کننده در کنگره از راست:خانم فیلتر و خانم تولانی ریحانلی از کشور ترکیه.یکی از اعضای هییت آمریکا خانم چنگووا از ازبکستان
یک روز که به کنگره میرفتید در هر صندلی پیرزن و پیرمردی را می دیدید که پشت خمیده خود را به مبلهای مخمل قرمز تکیه داده اند.
اغلب آنها قدرت راه رفتن نداشتندو با عصا حرکت میکردند روزی نبود که خانم پوپ همسر پرفسور پوپ ایران شناس معروف آمریکایی را در کنگره نبینید. این زن واقعا جالب بود. عصایش را کنار صندلی تکیه میداد و پای باد کرده اش را راست میگذاشت، ساکت و تنهای تنها می نشست. همچنین اوعینک ظریف و کوچکی بچشم داشت که نشان میداد بسختی میتواند بدون آن افراد را ببیند.
پرفسور پوپ هم دست کمی از زنش نداشت. این پیرمرد که حتی وصیت کرده است جسد او پس از مرگ در ایران دفن شود، پاهایش را بسختی روی زمین میکشید غالبا اعضای کنگره زیر بازوی نحیف او را میگرفتند تا بتواند چند قدم راه برود. او یکی از دوتن باستان شناسی بود که در اولین کنگره هم شرکت داشته اند.
اما تصور نکنید همه اعضای کنگره یک چنین وضعی داشتند. در کنگره دختران جوان مینی ژوپ بوش ایرانی و خارجی فراوان بود که البته عضو هیات نمایندگی کشورها نبودند بلکه میهماندار و یا خارجی های مقیم تهران بودند که ظاهرا برای شنیدن مطالب علمی به کنگره می آمدند.
البته در همین کنگره علمی هم تعدادی پسر بچه اینطرف و آنطرف میدویدند خصوصا که یکی دو نفر از باستان – شناسان فرزندان خود را هم بتهران آورده بودند .
مادام گدار نفر وسط سلما مقدم نفر سمت راست و ملکزاده بیانی نفر سمت چپ شرکت کنندگان در کنگره
خانمهای ایرانی
در هیات نمایندگی ایران ۹ خانم عضو بودند. خانمها: دکتر ملکزاده بیانی، زهرا نبیل و دکتر بدری قریب سخنرانی کردند ولی خانم های : نیر سعیدی، دکتر مهری آهی، سلما مقدم ، نوشین ،نفیسی، عمیک ابراهامیان وفرنگیس یکانگی فقط عضو هیات نمایندگی بودند و البته از این تعداد خانمهای ایرانی جز سه چهارنفری که کارشان باستان شناسی بود کسی در کنگره دیده نمیشد و فقط همان جلسه افتتاحیه و یکی دو روز اول این خانمها آفتابی شدند و این غیبت تنها مختص خانمها و آقایان ایرانی نبود بلکه اغلب باستان شناسان یادر راهروها مینشستند و باهم حرف می زدند و یا آنکه برای تحقیق به موزه میرفتند.بدین ترتیب جنبه تفریحی و تفننی این کنگره بر جنبه علمی آن غالب آمده بود.
منبع:گزارش مطبوعات و رسانه ها در سال ۱۳۴۷خورشیدی
گروه تاریخ