“آژنگ نیوز”:پله که در چنین روزی در سال ۱۹۴۰ در برزیل متولد شد، به مشهورترین بازیکن فوتبال در تاریخ این ورزش بدل گشت و تا زمان بازنشستگیاش در سال ۱۹۷۷، میتوان گفت که به سرشناسترین ورزشکار جهان تبدیل شده بود.پله، که با نام اصلی «ادسون آرانتس دو ناسیمنتو» در سال ۱۹۴۰ در شهر «ترس کوراسوس» برزیل متولد شد، به طور گستردهای به عنوان یکی از بزرگترین فوتبالیستهای تاریخ شناخته میشود. او در محیطی ساده و بیآلایش بزرگ شد و زندگیاش از همان دوران کودکی با فوتبال عجین بود؛ چرا که تحت تأثیر میراث پدرش قرار داشت که خود بازیکن فوتبال در سطحی پایینتر بود. استعداد پله زمانی به شکوفایی کامل رسید که او از بازیهای خیابانی محلی به سطح فوتبال حرفهای راه یافت و در ۱۵ سالگی به باشگاه فوتبال «سانتوس» پیوست.

پله در مورد آغاز فعالیتش در ورزش فوتبال گفته است:من در «ترس کوراسوئس»، شهر کوچکی در ایالت میناسجرایس به دنیا آمدم. پدرم فوتبالیست بود و به شهر «بائورو» در ایالت سائوپائولو منتقل شد. پنج یا شش ساله بودم که «ترس کوراسوئس» را ترک کردیم و به بائورو رفتیم؛ جایی که دوران کودکیام را در آن گذراندم. من فوتبال بازی کردن را در خیابانهای بائورو آغاز کردم.
درباره جام جهانی ۱۹۵۰
من تنها ده سال داشتم. به یاد دارم که تدارکاتی برای یک جشن بزرگ دیده شده بود، چرا که تیم برزیل بسیار خوب بازی میکرد و به فینال در برابر اروگوئه رسیده بود. پدرم با تعدادی از دوستانش در شهر «بائورو» هماهنگ کرده بود تا جشنی بزرگ برای پیروزی برزیل برپا کنند. آن نخستین باری بود که پدرم را در حال گریستن دیدم؛ زیرا برزیل با نتیجه ۲ بر ۱ شکست خورده بود. از پدرم پرسیدم چرا گریه میکند؟ او پاسخ داد: «برزیل به اروگوئه باخت و آن جشنها دیگر برگزار نخواهند شد.» من به او گفتم: «نگران نباش، من یک جام جهانی برایت به ارمغان میآورم.»
درباره پیوستن به سانتوس
پدرم در شهر بائورو فوتبال بازی میکرد و مربی تیم جوانان، «والدمار دی بریتو»، از دوستان «آتیه خورخه کوری»، رئیس باشگاه سانتوس بود. آن مربی با پدرم صحبت کرد و گفت که بد نیست مرا برای بازی به سانتوس ببرد؛ چرا که سانتوس تیمی نوپا بود، برای بازیکنان جوان جا داشت و در همان سال (۱۹۵۶) نیز قهرمان شده بود.
درباره نخستین بازی ملی برای برزیل
من نخستین بازی خود را برای تیم ملی برزیل در ورزشگاه «ماراکانا» و در برابر آرژانتین، در حالی که شانزده سال داشتم، انجام دادم. عملکرد خوبی داشتم و حتی یک گل هم به ثمر رساندم؛ به همین دلیل در تیم ملی ماندگار شدم. پس از آن، نوبت به انتخاب بازیکنان برای جام جهانی سوئد رسید. من هم در سانتوس و هم در تیم ملی، نمایشهای درخشانی داشتم.
درباره نخستین مسابقهاش در جام جهانی
در یکی از جلسات تمرینی، زانویم آسیب دید؛ بنابراین وقتی تیم به سوئد رسید، من در دو بازی نخست به میدان نرفتم. در آن زمان، روانشناس تیم، پروفسور «کاروالهایس»، گفت: «من نگرانم؛ پله بسیار جوان است، تنها ۱۷ سال دارد و ممکن است نتواند فشار بازی مقابل اروپاییها را تحمل کند؛ بنابراین بهتر است بازی نکند.» اما سرمربی تیم، «ویسنته ویولا»، پاسخ داد: «او هنگام ترک برزیل در ترکیب اصلی تیم بود و اکنون هم بهخوبی بهبود یافته است. من او را به میدان میفرستم.» به نظر میرسد بحثی میان آنها درگرفته بود، اما در نهایت تصمیم گرفتند که مرا به بازی بگیرند. به نظرم روانشناسی در فوتبال خیلی خوب جواب نمیدهد!
درباره اولین گلش در جام جهانی
بعد از تمام اتفاقاتی که رخ داد، از مصدومیت زانو گرفته تا نظر روانشناس، به میدان رفتم و گل زدم؛ بنابراین گل بسیار مهمی در دوران حرفهایام بود. این گل اعتمادبهنفسم را به من بازگرداند و برزیل هم در همان بازی – که بسیار دشوار بود و ولز در آن کاملاً تدافعی بازی میکرد – صعودش را قطعی کرد.
در واقع شهرت جهانی او زمانی اوج گرفت که در جام جهانی ۱۹۵۸، به عنوان جوانترین بازیکنی که موفق به گلزنی شده است، نام خود را ثبت کرد و برزیل را به نخستین قهرمانیاش در این رقابتها رساند. او در طول دوران حرفهای درخشان خود، سه بار قهرمان جام جهانی شد و به چهرهای نمادین بدل گشت که به خاطر مهارتهای فوقالعاده، خلاقیت و خدماتش به این ورزش، مورد تحسین همگان قرار گرفت. پله در اواسط دهه ۱۹۷۰ به «لیگ فوتبال آمریکای شمالی» پیوست و نقش مهمی در ترویج و محبوبیت فوتبال در ایالات متحده ایفا کرد.
او علاوه بر فعالیت در زمین فوتبال، در امور خیریه متعددی مشارکت داشت و به عنوان سفیر جهانی فوتبال فعالیت میکرد. پله در ۲۹ دسامبر ۲۰۲۲ درگذشت، اما میراثی از خود بر جای گذاشت که فراتر از دنیای ورزش است؛ میراثی که او را به یک نماد فرهنگی و نشانهای از امید و الهامبخشی در سراسر جهان تبدیل کرده است.
فوتبالیستهای متعددی شهرت جهانی پیدا کرده اند .اما پله «اولین» بود. زمانی که او در جام جهانی ۱۹۵۸ ناگهان در کانون توجه قرار گرفت، به نخستین فوقستاره جهانی فوتبال تبدیل شد؛ اولین فوتبالیستی که نامش در سراسر دنیا شناختهشده بود، حتی برای کسانی که اطلاعات چندانی از این ورزش نداشتند. تمام بزرگان دیگری که پا جای پای پله گذاشتند، همواره در سایه او حرکت کردهاند.
