“آژنگ نیوز”:نسخ قدیمی قرآن بخش مهمی از اسناد تاریخ اسلام است. در موزه دانشگاه لیدن تعدادی از برگهای قرآنهای قدیمی نگهداری می شوند.بخش عمدهای از قرآنهای قدیمی لیدن متعلق به مجموعه «لگاتوم وارنریانوم» (Legatum Warnerianum) است. این مجموعه توسط «لویینوس وارنر» (دیپلمات هلندی در عثمانی) در قرن ۱۷ میلادی (حدود سال ۱۶۶۸ میلادی) به دانشگاه لیدن اهدا شد. وی در دوران حضور خود در خاورمیانه، نسخههای نایاب بسیاری را جمعآوری کرده بود.
قدیمیترین قرآنهای موجود در جهان (مربوط به قرن اول و دوم هجری) روی پوست آهو نوشته شدهاند و فاقد هرگونه حاشیهسازی یا قاببندی هستند. استفاده از کاغذ در خاورمیانه از اواخر قرن دوم هجری رایج شد و حاشیهسازی و قاببندیاطراف متن نیز از اواسط قرن سوم هجری رواج یافت.

نسخه های اولیه قرآنها یا فاقد نقطه است (چون در قرنهای اولیه نقطهها اختراع نشده بودند یا کمتر استفاده میشدند) یا دارای نقطهگذاریهای بسیار پراکنده و به سبک اولیه (مثل نقطههای مربعی یا مایل) است. اعرابگذاری (فتحه، کسره، ضمه) در این دورهها معمولاً به صورت خطوط قرمز، نارنجی یا سبز رنگ در خارج از حروف اعمال میشد.
کاغذهای این دوره معمولاً دستساز بوده و از الاغدشت (کاغذسازی سنتی) تهیه میشدند. رنگ زرد و چروکیدگی آن ناشی از واکنش جوهر (که معمولاً از دوده و صمغ عربی بود) با کاغذ در طول هزار سال است. حاشیه قهوهای: این قاببندی نشان میدهد که کاغذ پیش از نوشتن، توسط وراق (کتابساز) به دقت بریده شده و حاشیهای برای جداسازی متن از حاشیه سفید صفحه در نظر گرفته شده است. این کار نشاندهنده احترام ویژه به متن قرآن و شکلگیری هنجارهای کتابآرایی اسلامی است.
گروه گزارش
