“آژنگ نیوز”:عمارت سبز (ساختمان سبز) یکی از زیباترین، باشکوه‌ترین و متفاوت‌ترین بناهای تاریخی در شهر بوشهر است. این عمارت نمونه‌ای بی‌نظیر از معماری دوره قاجار است که به خوبی نشان‌دهنده ارتباطات فرهنگی و تجاری بندر بوشهر با کشورهای اروپایی در آن زمان است.
تاریخچه و سازنده
دوره ساخت: این بنا در اواخر دوره قاجار (دوره سلطنت ناصرالدین شاه) و حدود سال ۱۲۷۰ تا ۱۲۸۰ هجری شمسی ساخته شده است.
سازنده: عمارت سبز توسط شخصی به نام حاج محمد تقی خان (که از ثروتمندان و تجار بزرگ بوشهر و از بازاریان فعال در تجارت با هند و کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس بوده) ساخته شد.
چرا به نام «سبز» نامگذاری شده است؟
شاید در نگاه اول تصور کنید این بنا با رنگ سبز painted شده است، اما این‌طور نیست. دلیل نامگذاری آن به «سبز»، رنگ سبز پنجره‌های چوبی، درهای ورودی و برخی تزئینات چوبی آن بوده است. در گذشته، این رنگ سبز در کنار گچ‌بری‌های سفید رنگ بنا و آسمان آبی بوشهر، منظره‌ای بسیار چشم‌نواز و به یاد ماندنی ایجاد می‌کرد که باعث شد مردم محلی به آن «عمارت سبز» بگویند.
ویژگی‌های معماری (شاهکار ترکیب شرق و غرب)
مهم‌ترین ویژگی عمارت سبز، معماری منحصر‌به‌فرد آن است که ترکیبی از معماری سنتی ایرانی (بوشهری) و معماری اروپایی (به ویژه بریتانیایی) است. بوشهر در آن زمان محل تردد بازرگانان انگلیسی بود و این تأثیر مستقیماً بر معماری خانه‌های متمولان شهر رفت.
عناصر اروپایی: استفاده از ستون‌های بلند و موزون به سبک یونانی-رومی، نمای رومی، استفاده از فرم‌های هندسی غربی در نمای بیرونی و بالکن‌های سراسری.
عناصر ایرانی و بومی:
پشت‌بند (بالکن): در طبقه دوم یک پشت‌بند چوبی زیبا با تزئینات نقره‌کوبی شده و منبت‌کاری‌های ظریف وجود دارد.
ارسی و شیشه‌های رنگی: پنجره‌ها از نوع ارسی با شیشه‌های رنگی (گل‌دار) هستند که نور را به زیبایی داخل خانه می‌پراکنند.
گچ‌بری و آینه‌کاری: در داخل بنا، سقف‌ها و دیوارها با گچ‌بری‌های بسیار ظریف و آینه‌کاری‌های نفیس تزئین شده‌اند.
سازگاری با اقلیم: مانند سایر خانه‌های قدیمی بوشهر، این عمارت نیز دارای حیاط مرکزی، اتاق‌های دورتادور، دیوارهای ضخیم (برای مقابله با گرما) و بادگیرهای مناسب برای تهویه طبیعی است.
۴موقعیت مکانی
این عمارت در بافت تاریخی بوشهر، در محله بهبهانی (که در گذشته محله اعیان و تجار بوده) واقع شده است. این محله پر از خانه‌های تاریخی مشابهی است که بخشی از هویت این بندر قدیمی را تشکیل می‌دهند.
وضعیت کنونی و کاربرد
عمارت سبز مانند بسیاری از آثار تاریخی، سال‌ها در حال تخریب و فراموشی بود، اما با اقدامات سازمان میراث فرهنگی، مرمت اساسی شد. امروزه این بنا به عنوان موزه و پایگاه فرهنگی مورد استفاده قرار می‌گیرد. در حال حاضر، موزه هنرهای تجسمی بوشهر در این عمارت مستقر است و آثار هنری، نقاشی‌ها و صنایع دستی منطقه خلیج فارس در آن به نمایش گذاشته می‌شود. همچنین فضای داخلی آن به عنوان محل برگزاری رویدادهای فرهنگی، نمایشگاه‌ها و نشست‌ها استفاده می‌گردد.
اهمیت تاریخی
عمارت سبز تنها یک خانه زیبا نیست؛ بلکه سندی تاریخی است که نشان می‌دهد بندر بوشهر در قرن نوزدهم میلادی چقدر به صورت یک شهر بین‌المللی درآمده بود و اشراف و تجار آن چقدر با فرهنگ غرب آشنا بوده‌اند، به طوری که سبک زندگی و معماری خانه‌های خود را با الهام از آن‌ها تغییر می‌دادند، اما در عین حال، ریشه‌های اصیل ایرانی خود را نیز رها نمی‌کردند.
گروه تاریخ