“آژنگ نیوز”:حسین خواجه‌امیری (ایرج)، خواننده نامدار موسیقی ایرانی که اخیرا در بیمارستان تحت مراقبت‌های ویژه بود، بنابر آنچه خانه موسیقی ایران اعلام کرده است، روز چهارشنبه ۲۱ مرداد (۱۲ اوت) در ۹۴ سالگی درگذشت.
در خانواده‌ای هنرمند در ۱۱ دی ۱۳۱۱ در روستای خالدآباد نطنز، از توابع استان اصفهان زاده شد و پدربزرگش از خوانندگان بنام زمان ناصرالدین شاه بود و پدرش که از صدایی خوش و رسا برخوردار بود و ردیف می‌دانست، مدت‌ها او را آموزش داد. حسین که بعدها نام ایرج را برای کار در عرصه موسیقی انتخاب کرد، در نوجوانی در مجالس تعزیه‌خوانی هم شرکت می‌کرد و از همان دوران با ردیف آوازی ایرانی آشنا شد.وی در همان زمان در مراسم تعزیه‌خوانی شرکت می‌کرد و نزد تعزیه‌خوانانی که ردیف و دستگاه می‌دانستند به یادگیری آواز می‌پرداخت.
ایرج علاوه بر آموزش‌های اولیه، برای فراگیری حرفه‌ای ردیف‌های آوازی وارد مکتب اصفهان شد. او از نوجوانی نزد استاد ابوالحسن صبا دوسال به فراگیری ردیف‌هایی موسیقی پرداخت و صبا که به استعداد بی‌نظیر او پی برده بود، او را به ابراهیم‌خان منصوری معرفی کرد.بدین ترتیب در سال ۱۳۲۶ به مکتب ابوالحسن صبا راه یافت و پیاپی در حضور او دانسته‌هایش را تکمیل کرد و به وسیله وی به رادیو ایران معرفی شد. در آنجا به اجرای برنامه با ارکستر ابراهیم منصوری پرداخت و پس از مدتی به دانشکده افسری رفت. او با ارکستر محمد بهارلو به اجرای برنامه می‌پرداخت، ولی به خاطر محدودیت‌های ژاندارمری نام مستعار “ایرج” را که در اصل نام برادرش بود برای خود برگزید.
در سال ۱۳۳۶ به دعوت داوود پیرنیا به برنامه گلها راه یافت و در اولین همکاری‌اش، برگ سبز ۴۳ را در مایه شور-ابوعطا و با همکاری علی تجویدی و فرهنگ شریف و امیرناصر افتتاح خواند.
او علاوه بر اجرای برنامه‌های مختلف رادیویی به اجرای ترانه و آواز برای فیلمهای سینمایی پرداخت و بازیگران زیادی از جمله فردین، منوچهر وثوق، بیک ایمانوردی و… به لب‌خوانی ترانه‌های وی می‌پرداختند. نخستین فیلمی که وی در آن ترانه خواند، فیلم روزنه امید به کارگردانی سردار ساگر هندی و ترانه‌ها از ساخته‌های جواد لشگری بود.
او با هنرمندان، تجویدی، همایون خرم، پرویز یاحقی، حبیب‌اله بدیعی، اسداله ملک “ویلون” جلیل شهناز، لطف‌اله مجد، فرهنگ شریف، فریدون حافظی، مهدی تاکستانی، مسعود جمالی “تار” اکبر محسنی، منصور نریمان، محمود رحمانی‌پور، یوسف کاموسی “بربط” سیمین آقارضی، “قانون” عمادرام “فلوت” امیر ناصر افتتاح، جهانگیر ملک، آبتین اجلالی “تنبک” حسن کسایی، محمد موسوی، حسن ناهید “نی” رضا ورزنده، منصور صارمی، مجید نجاهی، فضل‌اله توکل، محمد حیدری”سنتور” احمد عبادی “سه‌تار” انوشیروان روحانی “پیانو” و بسیاری از نوازندگان و البته خوانندگان دیگر همکاری داشت و مورد تأیید و تحسین آنها بود. ایرج را پهلوان آواز ایران دانسته‌اند. او با درجه سرهنگی از پلیس راه بازنشسته شده بود.
وی با صدایی بی‌نظیر که به «متر و معیار سنجش کیفیت صدا» تعبیر شد، سال‌ها در برنامه رادیویی «گلها» و شبکه سینما فعالیت کرد.همکاری خوانندگی او با محمدعلی فردین در فیلمهای سینمایی ماندگار، جایگاه ویژه‌ای برای او در تاریخ هنر ایران ایجاد کرد.
ایرج خواجه‌امیری از خوانندگان صاحب‌سبک موسیقی ایران بود و صدایش یکی از معدود نمونه‌های “شش‌دانگ” به شمار می‌رفت.وی در دوران فعالیت هنری‌اش بیش از ۲۰۰۰ آواز و تصنیف و ترانه در برنامه‌های مختلف خوانده است.
به او لقب “پهلوان آواز ایران” را داده بودند که نشان از جایگاه ویژه صدای او در موسیقی سنتی ایران بود. محمدرضا شجریان نیز درباره او گفته بود: «صدای ایرج در تاریخ آوازخوانی ایران به‌عنوان یک متر و معیار شناخته می‌شود و هرکس بخواهد نمونه‌ای از اوج توانایی حنجره را مثال بزند، صدایش را به صدای ایرج تشبیه می‌کند.»
گروه گزارش