“آژنگ نیوز”: جشن مشروطیت یکی از جشن های مهم در تاریخ ایران در دوره معاصر بوده است.اولین جشن مشروطه هم بسیار باشکوه بود. الیته از بد روزگار در دوران حکومت محمد علی شاهی جشن های مشروطیت دوره دوم و سوم چندان باشکوه برگزار نشد و مردم از ترس مستبدین جرأت تظاهر نکردند. ولی این ماجرا دوام نیافت و بالاخره مشروطه دوباره زنده شد و دوره چهارم فرارسید.
در جلسه پنجشنبه آبان سال ۱۳۰۰ خورشیدی ارباب کیخسرو و ۴٧ نفر دیگر از نمایندگان برای تعیین یک عید ملی مشروطه پیشنهادی باین شرح تقدیم رئیس کردند:
مقام محترم ریاست مجلس مقدس شورای ملی نظر بتغیری که از شهور قمری حاصل است و اساس تاریخ صحیح آزادی و مشروطیت را که از بزرگترین اعیاد ملی بشمار است تغییر میدهد و حتی این تغییر منتهی بجایی شده است که قهراً برای تهیه جشن فضای وسیع بهارستان در زمستان مبدل و محدود چند اطاق شده شما از جهت عدم گنجایش باب آزادی و اشتراک عمومی را در این جشن بزرک بروی اغلب بسته است معهذا بنده پیشنهاد می نمایم مجلس شورای ملی موافقت و تصویت فرماید که چون ١۴ جمادی الثانیه ١٣٢۴ تاریخ اعطای مشروطیت مطابق بوده است با چهاردهم برج اسد (مرداد) بعدها جشن اعطای مشروطیت و آزادی ملت ایران بلا تغییر هر ساله در چهارم برج اسد (مرداد) برگذار شود.
هیئت رئیسه مجلس در سال۱۳۲۹خورشیدی و مجری اولین جشن مشروطیت در عصر پهلوی دوم:ازراست بچپ عبارتند از آقایان : محمدعلی موحدی (منشی) – ابتهاج (کارپرداز) صدرزاده (منشی) – گنجه ( نایب رئیس دوم ) سردار فاخر حکمت (رئیس ) دکتر معظمی (نایب رئیس اول) غلامرضا فولادوند (منشی) عبد الوهاب اقبال (منشی) پا لبزی (کارپرداز)
یک هفته بعد این پیشنهاد در جلسه علنی مجلس مطرح شد و مذاکراتی در باره آن بعمل آمد. از جمله آقای فهیم الملک پیشنهاد کردند چهاردهم میزان «مهر ماه» جشن برگذار شود زیرا حرارت هوادر آنروز معتدل و مناسب جشن و شادمانی است. اما آقای سید یعقوب مخالفت کردو گفت: بنده خواستم بآقای فهیم الملک که فرمودند چهاردهم میزان موقع مناسب و فصل خوبی است بگویم که خود فصل دخیل نمیشود و عرض میکنم که در همان فصل تابستانی که زحمت کشیدیم و در آن حرارت سوزان قلب الاسد آزادی را گرفتم و صدها نفر از اولادان ایران در آن فصل کشته شدند باید جشن راهم در همان تاریخ بگیریم. ما باید در تاریخ این فصل را بیادگار بگذاریم که مردم در آتیه بدانند ما در چه فصلی آزادی را گرفتیم و برای بدست آوردن آن تا چه حد فداکاری کردیم.
بلافاصله بعد از خاتمه اظهارات آقای سید یعقوب پیشنهاد رای گرفته شد و تصویب گردید و قرار شد که از آن ببعد هر ساله در چهاردهم مرداد در سراسر مملکت جشن مشروطیت بر پا شود.
مخارج پانزده دوره جشن صرفنظر از دوره اول تا دوره هشتم مخارج جشن مشروطیت چندان زیاد نبود ، از دوره پنجم به بعد ، قدری بر دامنه آن افزوده شد و اعتبار مخارج دو برابر گردید تا دوره سیزدهم معمولا جشن مشروطیت در دو شب برگذار میشده شب اول اصناف و تجار و نمایندگان انجمنها در محوطه جنوبی باغ بهارستان پذیرائی میشدند و شب دوم، از نمایندگان سیاسی خارجی و رجال و معاریف و محوطه باغ شمالی پذیرائی بعمل می آمد.
ولی از دهه ۳۰ خورشیدی جشن مزبور فقط یکشب گرفته میشد و پذیرایی نیز فقط در محوطه شمالی باغ بهارستان بعمل می آمد ولی البته محوطه نمایندگان سیاسی خارجی از محوطه عمومی مجزابود.
گروه گزارش