“آژنگ نیوز”:آسیب وتخریب آثار تاریخی و تمدن بشری کشور بر اثر حملات هوایی؛یکی از نتایج جنگ بوده است.آثار تاریخی هر کشور بیانگر هویت، فرهنگ، تاریخ و دستاوردهای تمدنی مردمان آن سرزمین در طول ادوار مختلف هستند که حمله به این آثار از طریق جنگ، اقدامات تخریبی هدفمند یا بی‌توجهی و اهمال، تبعات عمیق و چندوجهی را به دنبال دارد.
این روزها خبرهای نگران کننده ای از حملات هوایی آمریکایی – صهیونی به آثار تاریخی ایران از جمله در استان البرز حکایت دارد ؛ اقدامی نابخردانه که فرهنگ و تمدن بشری را نشانه رفته است ؛ این گونه اقدامات در ابعاد مختلف پیامدهای فرهنگی و هویتی ، اجتماعی و سیاسی ، اقتصادی ، حقوقی و بین المللی را در پی دارد.
آنطور که در نظام نامه آثار تاریخی آمده است این آثار تنها متعلق به یک کشور نیستند بلکه بخشی از میراث فرهنگی مشترک بشریت محسوب می‌شوند که تخریب آن‌ها به معنای پاک شدن فصل‌هایی از تاریخ و دانش جهانی است؛ این آثار، حلقه اتصال نسل‌های گذشته، حال و آینده هستند؛ نابودی آن‌ها باعث قطع این پیوند شده و نسلی را از شناخت ریشه‌ها و هویت تاریخی خود محروم می‌کند.
آثار تاریخی پنجره‌ای به سوی درک فرهنگ‌ها و تمدن‌های دیگر هستند که حمله به آن‌ها، درک متقابل و احترام میان ملت‌ها را خدشه‌دار می‌سازد؛ با تخریب نمادهای فرهنگی و تاریخی یک ملت، احساسات عمیق جریحه‌دار شده و کینه و نفرت را در میان مردم آن جامعه را دامن می‌زند.
بنا به گفته برخی کارشناسان ، در برخی موارد، حمله به آثار تاریخی به عنوان بخشی از یک جنگ روانی یا تبلیغاتی برای توجیه خشونت و تضعیف روحیه دشمن به کار می‌رود.
بسیاری از آثار تاریخی، حاوی کتیبه‌ها، نقوش و اشیایی هستند که به عنوان اسناد دست اول تاریخی، اطلاعات ارزشمندی را در خصوص شیوه زندگی، باورها، دانش و ساختارهای اجتماعی گذشتگان ارائه می‌دهند که تخریب آن‌ها به معنای از دست رفتن این اطلاعات برای همیشه است.
از حیث اقتصادی آثار تاریخی از مهمترین جاذبه‌های گردشگری هر کشور محسوب می‌شوند؛ تخریب آن‌ها به طور مستقیم بر صنعت گردشگری، درآمدزایی ارزی و اشتغالزایی ناشی از آن تأثیر منفی می‌گذارد؛ از سوی دیگر بازسازی آثار تاریخی تخریب شده، فرآیندی بسیار پرهزینه، زمان‌بر و نیازمند تخصص‌های منحصر به فرد است که بار مالی سنگینی را بر دوش دولت‌ها و جامعه می‌گذارد؛ در بسیاری از موارد، بازسازی کامل آثار تخریب شده امکان‌پذیر نیست.
همچنین آثار تاریخی، موزه های طبیعی و آزمایشگاه‌های پژوهشی ارزشمندی برای باستان‌شناسان، مورخان، هنرمندان و معماران هستند که تخریب آن‌ها، فرصت‌های بی‌شماری را برای پژوهش و کسب دانش جدید از بین می‌برد.
تبعات حقوقی و بین‌المللی
کنوانسیون‌های بین‌المللی متعددی، از جمله “کنوانسیون ۱۹۵۴ لاهه برای حمایت از اماکن فرهنگی در صورت بروز درگیری‌های مسلحانه”، حمله به آثار تاریخی را منع کرده و آن را جرم جنگی تلقی می‌کنند؛ عاملان چنین حملاتی در عرصه بین‌المللی مسوول شناخته شده و ممکن است با پیگرد قانونی مواجه شوند.
حمله به آثار تاریخی، اقدامی است که تنها به بناهای سنگی یا اشیای باستانی آسیب نمی‌زند بلکه تار و پود هویت فرهنگی، انسجام اجتماعی، توان اقتصادی و جایگاه بین‌المللی یک ملت را نشانه می‌گیرد؛ حفاظت از این میراث گرانبها نه تنها یک وظیفه ملی بلکه یک مسوولیت جهانی در قبال آیندگان و تاریخ بشریت است.
در این میان حمله به آثار تاریخی ایران توسط ارتش متجاوز ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونی این سووال را در اذهان به وجود می آورد که آیا تخریب این آثار می تواند هویت و ریشه فرهنگی یک ملت با فرهنگ و ریشه دار را از بین ببرد ؛ به طور قطع پاسخ منفی است هرچند تخریب آثار خسارتی به فرهنگ یک ملت و بشریت است .
استان البرز از جمله مناطقی است که در طول جنگ تحمیلی آمریکایی – صهیونی بخشی از آثار تاریخی آن آماج حملات هوایی دشمن قرار گرفته و خساراتی به این آثار وارد شده است .
آسیب به کاخ‌موزه سلیمانیه و پل تاریخی خاتون در کرجمدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان البرز از وارد آمدن آسیب به کاخ‌موزه سلیمانیه و برخی بناهای تاریخی شهر کرج در پی حملات هوایی اخیر خبر داد و گفت: فرآیند ارزیابی‌های فنی و کارشناسی برای تعیین دقیق ابعاد خسارات و تدوین برنامه‌های مرمتی، به‌صورت فوری در دستور کار قرار گرفته است.
نادر زینالی گفت: در پی حملات اخیر آمریکایی-صهیونی کاخ‌موزه سلیمانیه در محدوده پارک شهید چمران کرج آسیب دیده است. بررسی‌های میدانی اولیه نشان می‌دهد که امواج ناشی از انفجار، موجب ایجاد ترک‌هایی در دیوارهای این بنای تاریخی و آسیب به شیشه‌های رنگی آن شده است.
وی با تاکید بر ماهیت حساس و آسیب‌پذیر بناهای تاریخی در برابر ارتعاشات، افزود: ارزیابی دقیق میزان خسارات وارده، نیازمند مطالعات تخصصی سازه‌ای و تزئینی است و در همین راستا، تیم‌های کارشناسی با رویکردی چندلایه، بررسی‌های فنی خود را در روزهای آتی تکمیل خواهند کرد.
زینالی درباره آسیب به دیگر بناهای واقع در شعاع اثر توضیح داد: پل دختر، قلعه صمصام و ساختمان اداره‌کل میراث‌فرهنگی استان البرز نیز در معرض امواج انفجار قرار داشته‌اند که در ساختمان اداری، شکستگی گسترده شیشه‌ها و آسیب به اجزای کالبدی گزارش شده و در پی تکرار حملات، بر میزان خسارات افزوده شده است.
مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی البرز با بیان اینکه صیانت از میراث تاریخی در شرایط بحران، نیازمند اقداماتی مبتنی بر مدیریت ریسک و تاب‌آوری نهادی است، خاطرنشان کرد: پس از تکمیل ارزیابی‌های کارشناسی، گزارش جامع خسارات به وزارتخانه متبوع ارسال و بر مبنای آن، برنامه‌های مرمتی، حفاظتی و مداخله‌ای در چارچوب استانداردهای ملی و بین‌المللی تدوین خواهد شد.
این اقدام و بیشتر نشان از بی توجهی ۲ رژیم جنایتکار جهانی دارد که به هیچ یک از قوانین و مقررات بین المللی و بشری پایبند نیستند ضمن آنکه مجامع بین المللی در محکومیت جنایات ضد بشری این رژیم ها تاکنون عزم راسخی از خود نشان نداده اند.
گروه گزارش