“آژنگ نیوز”:ظهور «پرونیسم» و«روز وفاداری» در چنین روزی در سال ۱۹۴۵ میلادی شکل گرفت. در این روز صدها هزار کارگر در بوئنوس آیرس دست به تظاهرات زدند و خواستار آزادی رهبر بازداشت‌شدهٔ آرژانتینی، سرهنگ خوان پرون، شدند؛ رویدادی که نقشی کلیدی در ظهور «پرونیسم» داشت و بعدها هر ساله با عنوان «روز وفاداری» گرامی داشته شد.
از زمان آغاز به کار، پرونیسم حزب کارگران سازمان‌یافته در آرژانتین بوده و کمونیست‌ها و سوسیالیست‌ها را که از نظر تاریخی سیاست‌های چپ‌گرایانه را در کشورهای همسایه شیلی و اروگوئه رهبری می‌کردند، تحت الشعاع قرار داده است. با این حال، حکومت آن نمونه نبوده است. پرون به عنوان رئیس‌جمهور، مخالفان خود را آزار و اذیت و منتقدان خود را ساکت کرد و دولت‌های پرونیست پس از او اغلب به شیوه‌های مشتری‌محور و فاسد تکیه کرده‌اند – همانطور که سایر نیروهای سیاسی کارآمد کشور نیز چنین کرده‌اند. برخی از موقعیت‌های اقتصادی آنها ناپایدار بوده و به چرخه‌ای دائمی از بحران‌های مالی دامن زده است.
در صبحگاه، کارگران در پایتخت فدرال و استان بوئنوس آیرس، راهپیمایی خود را به سوی «پلازا دِ مایو» (میدان مه) و «کاسا روسادا» — مقر قوه مجریه — آغاز کردند. دولت نظامی پیش‌بینی نمی‌کرد که با گذشت روز، بر شدت این تظاهرات مردمی افزوده شود. کارگران آمده بودند تا بمانند و تا زمانی که به خواسته‌شان — یعنی آزادی سپهبد «خوان دومینگو پرون» از بازداشت نظامیان — نرسند، آنجا را ترک نکنند.
خوان پرون فرد سمت راست تصویر
تصاویر چشمگیر «دسکامیسادوس» (به معنای «بی‌پیراهن‌ها») که در خیابان‌ها راهپیمایی می‌کردند، و حضور صدها هزار هوادار که میدان و خیابانِ رابط میان «کاسا روسادا» و کنگره ملی را پر کرده بودند، لحظه‌ای سرنوشت‌ساز در تاریخ اجتماعی-سیاسی آرژانتین رقم زد. این جنبش سیاسی به نام «پرونیسم» شناخته شد و «حزب عدالت‌خواه» تجسم‌بخش آن گردید. برنامه پرون با عنوان «آرژانتینِ نو» — که مروج عدالت اجتماعی، حاکمیت سیاسی و استقلال اقتصادی بود — چیزی جز بازتعریف کاملِ «قرارداد اجتماعی» را طلب نمی‌کرد.
پرونیسم در تمامی عرصه‌های زندگی آرژانتینی‌ها — از کلیسا گرفته تا مدارس دولتی، و از زمین فوتبال تا امواج رادیویی — نفوذ کرد و به گفتمانی مسلط بدل شد؛ گفتمانی که هواداران از دریچه آن به جهان می‌نگریستند و مخالفان، انتقادات خود را بر اساس آن شکل می‌دادند.
اما شگفت انگیز آنکه «خانه مردم» (Casa del Pueblo) که در بوئنوس آیرس در سال ۱۹۲۷ به عنوان مقر حزب سوسیالیست آرژانتین ساخته شد . در سال ۱۹۵۳، این مکان توسط گروهی از پرونیست‌ها غارت شد . این ساختمان در سال ۱۹۷۴ تخریب گردید. پرون در سخنرانی خداحافظی خود،در همین سال؛ در مقام یک شهروند غیرنظامی سخن گفت که عمیقاً به مبارزات طبقه کارگر برای دستیابی به مزایای اجتماعی متعهد بود.
او دستاوردهای دوران تصدی خود به عنوان دبیر [کار و رفاه] را برشمرد و تأیید کرد که رئیس‌جمهور، اِدِلمیرو فارِل، وعده داده است که تمامی مزایای اجتماعی کسب‌شده تا آن زمان را تضمین کند. بنابراین، دیگر نیازی به بسیج توده‌ای بیشتر یا ناآرامی‌های مدنی نبود.
با این حال، آشکار بود که پرون همچنان جاه‌طلبی‌هایی در سر دارد. او اعلام کرد: «ما چه در یک سال و چه در ده سال دیگر، پیروز خواهیم شد؛ اما به هر حال پیروز می‌شویم.» او سخنانش را با جمله‌ای به پایان برد که تنها می‌توان آن را به عنوان یک هشدار تفسیر کرد: «اکنون خواستار نظم هستم تا بتوانیم در مسیر پیروزمندانه خود پیش برویم. اما اگر لازم باشد، شاید روزی خواستار جنگ شوم.» چهار روز بعد، مقامات نظامی او را دستگیر و در «ایسلا مارتین گارسیا» — جزیره‌ای کوچک در دهانه رودخانه اروگوئه — زندانی کردند.
گروه تاریخ