“آژنگ نیوز”:پس از امتناع رینیلااریوونی، نخست وزیر،از تسلیم شدن در برابر سلطه فرانسه، نیروهای فرانسوی آنتاناناریوو،در چنین روزی در سال ۱۸۹۵ ماداگاسکار را اشغال کردند.فرانسویها نخستین بار در دسامبر ۱۶۴۸ در سواحل جنوب شرقی ماداگاسکار پیاده شدند. اندکی بیش از دو قرن و نیم بعد،در سال ۱۸۹۵ آنها با پیادهسازی نیروهای نظامی، آغازگر دورهای شصتساله از استعمار شدند. زیرساختهای اداری و آموزشی که در آن سالها پایهگذاری شد — از جمله کاربرد زبان فرانسوی — همچنان تا به امروز پابرجا مانده است.
تهاجم فرانسه به ماداگاسکار در سال ۱۸۹۵ تا آستانه شکست پیش رفت؛ زیرا ژنرال دوشن برای احداث جادهها و پلهایی جهت پشتیبانی از پیشروی به سوی «تاناناریو»، بیش از حد در مناطق پست و مالاریاییخیز جزیره معطل ماند. دوشن که نیروهایش بر اثر بیماری به شدت تحلیل رفته بودند، ناچار شد با یک «ستون عملیاتی سریع» متشکل از ۱۵۰۰ سرباز به سمت نواحی داخلی پیشروی کند.
در پی برقراری نظام تحتالحمایگی فرانسه در سال ۱۸۹۵، شورشی گسترده درگرفت. اگرچه این قیام بهطور سنتی به عنوان طغیانی ملیگرایانه علیه فرانسویها تعبیر شده است، اما در اصل علیه تداومِ ساختار اداری مرینا در دوران تحتالحمایگی فرانسه جهتگیری شده بود؛ ساختاری که به دلیل فساد و نظام بهشدت استثمارگرانه کار اجباری، مورد نفرت همگانی قرار داشت. از این رو، قربانیان اصلی شورشیان نه فرانسویها، بلکه اموال و کارگزاران کلیسای دولتی مرینا بودند؛ نهادی که جمعآوری مالیاتها و اعمال نظام کار اجباری (فانومپوانا) از طریق آن صورت میگرفت. واکنش فرانسویها بدینگونه بود که در استانهای مرکزی، نظام اداری استعماری فرانسه را جایگزین نظام مرینا کردند، اما در برخی مناطق دیگر—بهویژه سرزمین «ساکالاوا» که سنتی دیرینه در استقلالطلبی داشت—نوعی حکومت غیرمستقیم را به اجرا گذاشتند.
گروه گزارش