“آژنگ نیوز”:صدف دریایی داستان زندگی یک موجود است که سطر به سطر نوشته شده است. نرمتنان با بدن نرم، خود را با کریستالهای کربنات کلسیم محافظت میکنند و با رشد خود لایههای جدیدی به آن اضافه میکنند. نوارها و برآمدگیها ممکن است تغییر فصول، رژیمهای غذایی و چرخههای زندگی را آشکار کنند. اشکال متنوع صدفها همچنین نشان میدهد که چگونه گونههای مختلف در طول ۵۰۰ میلیون سال از زمان ظهور نرمتنان تکامل یافتهاند. در آن زمان، صدفهای آنها کلاهکها و حلقههای سادهای بودند. نرمتنان امروزی شامل گوشماهیهای بادبزنی شکل، صدفهای خاردار و ناتیلوسهای مارپیچی هستند.
با این حال، اکثر افرادی که صدفها را از ساحل برمیدارند، به حیواناتی که آنها را ساختهاند فکر زیادی نمیکنند. خوزه لیل، مدیر علمی و متصدی موزه ملی صدف بیلی-متیوز، در جزیره سانیبل، فلوریدا، میگوید: «شهروندان عادی میگویند: “خب، من فکر میکردم آنها همینطوری هستند.”» لیل به بازدیدکنندگان موزه یادآوری میکند که صدفها به سادگی توسط عناصر مانند سنگها تشکیل نمیشوند. یک نرمتنان کلسیم و کربن را از آب جذب میکند و مولکولها را با هم ترکیب میکند و مادهای سنگمانند از بخشی از بدنشان به نام جبه تولید میکند. دوکفهایها – مانند صدفهای دوکفهای، صدفهای خوراکی، صدفهای سیاه و گوشماهیها – خود را بین دو پوستهی لولایی میپوشانند. حلزونهای دریایی یک پوستهی چرخان واحد میسازند که شبیه بالای یک بستنی قیفی نرم است.
این موجودات چگونه چنین طیف متنوعی از رنگها و نقشونگارها را پدید میآورند؟ لیال میگوید: «این همان پرسش کلیدی و دشوار است.» رنگها بخشی از یک ساختار پروتئینی هستند که کریستالها را به هم پیوند میدهد. سوزان ویلیامز، همکار لیال در موزه تاریخ طبیعی لندن، رنگدانهها — شامل پورفیرینهای صورتی و زرد، ملانینهای قهوهای و سیاه، و کاروتنوئیدهای متمایل به نارنجی — را بررسی کرده و دریافته است که ژنهای خاصی، تولید رنگهای معینی را فعال یا غیرفعال میکنند و بدین ترتیب، خالها یا نوارهایی را شکل میدهند. این نقشونگارها ممکن است به استتار جانور کمک کنند؛ با این حال، بسیاری از نرمتنان ساکن شنزارها، صدفهایی خالدار دارند که باعث میشود در محیط برجسته و نمایان به نظر برسند، نه اینکه با آن همرنگ و پنهان شوند. نقشهای متمایز ممکن است به شناسایی اعضای یک گونه توسط یکدیگر کمک کند، اما نرمتنان دید رنگی ضعیفی دارند. لیال میگوید: «ما درباره بسیاری از مسائل، هیچگونه اطلاعی نداریم.»
زمانی که انسانها صدفها را در ساحل پیدا میکنند، آن صدفها معمولاً خالی هستند. نرمتنانی که زمانی درون آنها میزیستهاند، یا خشک شده و از بین رفتهاند و یا توسط پرندگان دریایی شکار و بیرون کشیده شدهاند. صدفها همچنان ظریف و زیبا هستند، اما با از بین رفتن حیاتِ درونشان، رنگهای آنها اغلب کدر و کمرنگ میشود. پس از مرگ جانور، صدف نیز همچون هر شیء دیگری که در معرض آفتاب و آب شور قرار میگیرد، تغییر میکند؛ کریستالها رو به زوال میروند و صدف بر اثر عوامل محیطی فرسوده و کمرنگ میشود. برخی از نرمتنان کوچک، صدفهایی شفاف دارند که پس از خروج ساکنانشان، کدر و مات میشوند.
گروه گزارش