“آژنگ نیوز”:مدرسه صنعتی فارس یک نهاد و نظام آموزشی مدرن بود که در شهر شیراز در سال ۱۳۰۶ خورشیدی تاسیس گردید. در این خصوص ضیاء الواعضین در کتابچه راپرت اولین مدرسه صنعتی فارس می نویسد:درصدد تهیه محل برای مدرسه بوده و با دوستان معارف پرورمشورت نموده و اما کن عمومی شیراز که گنجایش مدرسه و کار خانه ها ی آنرا داشته باشد از نظر گذرانیده و در نتیجه محل فعلی مدرسه را منا سب دانسته و راجع به آن شروع به اقدام نموده .
محل انتخابی مدرسه عبارتست از : فضای مقبره مرحوم محمد رحیمخان زند پسر مرحوم کریمخان وکیل طاب ثراه که در حیاط پیدرپوت نموده و مرحوم وکیل در اطراف مقبره وئ فضای مناسب و باغچه و حمام و مسافر خانه و آب انبار و آبادیهای دیگر بنا نموده و بواسطه حوادث و انقلابات خراب وبلکه ویرانه شده بود .
باید گفته شود که اهالی اطراف از خرابی محل و هرج و مرج سنوات اخیره استفاده نموده در فضای مقبره و از مصالح بنای آن خانه های قفیرانه ساخته و یاقسمتهائی از آنرا مورد استفاده قرار داده و محل مزبور بصورت غریبی بخود گرفته بود .
تصویر آغاز عملیات ساخت
نظر باینکه محل فوق و آبادیهای اطراف آن ازا ما کن عمومی و قابل استفاده بود و گنجایش مدرسه و کار خانه های لازمه را داشت تقویتهای لازمه را از دولت تقاضی نموده و در نتیجه بایک سلسله اقدامات احکام لازمه دایر به مسا عدت کامل صادر نموده و چون موجبات بنای محل مدرسه را از هر حیث فراهم ساختم .مهیای حرکت بطرف شیراز گردیده و درصدد تهیه احکام لازمه دائر بپرداخت عواید مدرسه بر آمده و لزوما متذکر میگردد.
جریان امر و صراحت احکام صادره حق میداد که عواید اختصاصی بمدرسه فقط با تصویب حقیر بمصرف تأسیس مدرسه و سایر امور ادار ی آن برسد لیکن چون نظارت و تفقیش را در امور مالی تا هر درجه از دقت که ممکن باشد مفید و لازم میدانم با اصرار و کوشش نظارت اداره مالیه را تقاضی و دوسیه مربوطه گواه است که نظارت در امور مالی را بوزارت مالیه تحمیل نموده و بعد از آن نقشه بنای مدرسه و کارخانه های لازمه را از آقای دکتر اشترنوگ رئیس مدرسه صنعتی دولتی گرفته و بطرف شیراز حرکت کردم .
شب اول فروردین ۱۳۰۶ بشیراز و ارد شده و با اینکه مصادف با تعطیل نوروز بود مقدمات امر را تهیه و با حضور حضرت آقای فیوضات رئیس محترم معارف ایالتی فارس و مسیو ارژانتین رئیس ناحیه ۵ فواید عامه و میرزا محمد آقای معمار و جمعی از دوستان مساحت فضای مقبره و باغچه و مسافر خانه و حمام! معلوم نموده و روز ۹ فروردین با حضور آقایان فوق و رئیس و معاون محترم مالیه ایالتی فارس و بنادر جنوب و نمایندگان تجار و جمعی از وجود اهالی مسافر خانه را که تا آن موقع محل استفاده مالیه و انبار غله بود تصرف نموده و امر بنائی و ساختمان مدرسه شروع گردید.
عواید مدرسه تا آخر اسفند ۱۳۰۵ موافق صورت اداره محترمه مالیه ایالتی فارس۲۲ ر ۲۹۴۲۱ تومان و مخارج بنائی و ساختمان مدرسه و کارخانه تا آخر شهر یور ۱۳۰۶ بالغ بر نه هزار و نهصد تومان و از این مبلغ هفتصد تو مان و کسری بمصرف خرید خانههای رعیتی که در فضای مدرسه واقع بود رسیده و نیز مبلغ هفتصد تومان و کسری آهن سفید برای پوشش بنای مدرسه خریداری شده و متجاوز از هزار تومان اثاثیه برای مدرسه و کارخانه ها خریداری و بقیه بمصرف بنائی و خرید مصالح از قبیل کج و آهک و سنگ و آجر رسیده و قسمت عمده خرید چوب و کج و آهک و اجرت بنا و عملیات بوده است.
تصویر ساختمان پس از پایان عملیات ساخت
اسناد خرج روزانه با نظارت مأمور مخصوص مالیه تهیه و همه ماهه صورت حساب موافق مخارج و اسناد خرج یومیه تنظیم و باداره مالیه ایالتی فارس تسلیم و نسخه مصدق آن در دفتر مدرسه ضبط میشد .
در شیراز بواسطه رطوبت زمین در امور بنائی قسمتی که فوق العاده رعایت میشد؛استحکام شالو ده بنا؛بوده است. و بهمین نظر نهایت اهتمام در استحکام بنای مدرسه از حیث شالوده و بنا بعمل آمد و تمام شالود ها باسمنت و آهک و گچ ساخته شده.به صورتی گه در شیراز بنای مدرسه صنعتی فارس بعد از بناهای کریمخان وکیل؛ ضرب المثل بوده است.مدرسه صنعتی فارس ئس از گذشت نزدیک به یک قرن،امروز به نام هنرستان شهید آیت الله طالقانی در شیراز معروف است،
گروه تاریخ