“آژنگ نیوز”:بهره گیری از بیرونی و اندرونی جزء لاینفک زندگی اجداد ما بود.در واقع اوضاع خانه‌های قدیم و وضع زندگی در دوره اواخر قاجار تا اواسط دهه ۳۰ خورشیدی متفاوت بود و در آنزمان ملاقاتها و پذیرایی زنان و مردان جدا ،جدا صورت می گرفت.
خانه‌ها مانند دوران مدرن آپارتمان نبود.در آنزمان همه کسانیکه در طهران خانه شخصی داشتند در محوطه ئیکه چهاردیوار داشت به آن حیاط میگفتند و در چهار یا دوسه سمت آن حیاط اطاقهایی کوچک و بزرگ ساخته شده بود.
کسانیکه زندگی شان وسعت داشت یک حیاط بیرونی و یک حیاط اندرونی و آنهایی که بیشتر وسعت داشتند علاوه بر حیاطهای اندرونی و بیرونی باغ ، حیاط آشپزخانه و حیاط آبدارخانه ، حمام سرخانه و طویله برای نگاهداری اسب و الاغ در خانه خود داشتند و پاره‌ای یک حیاط خلوت داشتند که درمیان بیرونی و اندرونی بود . حیاط بیرونی مخصوص پذیرایی از مردان و محل سکونت و کار آقای خانه و نوکرهای متعدد بود .
کسانی بودند که پیشخدمت، فراش اطاقدار، آبدار، آشپزمردانه، شاگرد آشپز جلودار (کسیکه سوار اسب و در جلوی درشکه یا کالسکه آقا و یا خانم روان بود) مهتر و تونتاب (تونتاب برای گرم کردن حمام سرخانه) باغبان، درشکه چی و کالسکه چی. گاهی تا بیست نفر در بیرونی و ده یا نزده بیست نفر زن باسم کلفتها، دایه ها، پیشخدمتها، گیس سفید در حیاط اندرونی ایشان کار میکردند.
برای فرزندان لله داشتند یعنی مردی که در بیرون و گردش مراقب بچه بود و دخترها نیز دده و گیس سفید داشتند که همان وظیفه لله را در اندرون انجام میدادند.اشخاص متعین برای فرزندان خود معلم سرخانه می آوردند و همه دروس را که باید پسر بچه ای یاد بگیرد با و درس میداد گاهی معلم های گوناگون برای ریاضیات، ادبیات، عربی، مشق خط و موسیقی سرخانه می آوردند.
در بعضی خانواده ها دختران در خانه و نزد ملا باجی زن درس می خواندند.آشپز بیشترمرد بود،غذا را در اندرون می پختند و در مجموعه های بزرگ غذاهای جور بجور را به بیرونی می بردند آبدارچای، قهوه و شربت آماده می کرد.حیاط بیرونی و اندرونی محوطه ای بیش و کم وسیع بود که از چهار طرف در آن ساختمان کرده بودند تقریبا همه جا در زیر اطاقها زیر زمین ساخته بودند .این زیر زمین ها برای سکونت در روزهای تابستان و بعضی از آنها برای نگاهداری وسائل زندگی مانند انبار صندوقخانه هیزمدان ذغالدان و محل ترشیجات و مرباجات و آبغوره و غیره بود و در حیاط طویله انبار کاه و جو علوفه برای اسب و الاغ و قاطر داشتند آن کاه و جو و علوفه زیر نظر نوکری بود که به او میر آخور میگفتند.
در خانه های مجلل حوضخانه و گلخانه و نارنجستان بود زیر زمین های مسکونی بادگیرهای بلند داشتند آن عبارت برجی بلند که گاهی چهار پنج متر از سطح بام بالا میرفت و هوای زیر زمین و حوضخانه را تجدید و خنک میکرد پشت بام ها کاه گلی بود در تابستان بالای بام میخوابیدند.
گروه تاریخ