“آژنگ نیوز”:تبدیل حمام تاریخی ۳۵۰ ساله در کنگاور به انبار ضایعات؛یک اقدام تاثر برانگیز است.در دل خیابان شهدا و درست روبه‌روی ستون‌های معبد باشکوه آناهیتا، بنای ۳۵۰ سالهای آرام گرفته که روزگاری محل طهارت، آیین و زندگی مردم کنگاور بوده است اما امروز سقف زخمی، دیوارهای فروریخته و انبوه زباله‌ها در دل آن، خبر از بی‌اعتنایی تلخ مالک و سرنوشت مبهم یکی از یادگارهای ارزشمند دوره صفویه می‌دهد.
حمام تاریخی «توکل» که مردم کنگاور آن را با نام قدیمی‌ترش «حمام حاج علی‌اصغرخان» می‌شناسند، این روزها در سکوتی اندوهبار فرو رفته است. بنایی از دوره صفویه با قدمتی نزدیک به ۳۵۰ سال که در سالهای گذشته، به جای مرمت، رسیدگی و سامان‌دهی، به انبار ضایعات و زباله‌ها تبدیل شده و سقف آن نیز به‌شدت آسیب دیده است.
این اثر ثبت‌شده در فهرست آثار ملی کشور با شماره ۲۸۷۲ نه‌تنها در برابر چشم رهگذران که در برابر تاریخ نیز به آهی بلند بدل شده است؛ آهی که سرچشمه‌اش، نه کم‌کاری میراث فرهنگی، بلکه بی‌توجهی طولانی‌مدت مالک بنا است؛ مالکی که از سال‌ها پیش هشدارها و تذکرات قانونی را دریافت کرده اما همچنان، بنای ارزشمند را در سایه غفلت نگه داشته است.
«محمدجواد عظیمی»، رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان کنگاور و کارشناس تاریخ، می‌گوید: شهرستان کنگاور دارای آثار تاریخی بسیار ارزشمندی است؛ از جمله معبد آناهیتا که شهرت ملی دارد. از دوره صفویه نیز سه اثر مهم در این شهرستان داریم: امامزاده ابراهیم، پل کوچه و حمام توکل. این حمام که در برابر ستون‌های معبد آناهیتا واقع شده، بخشی مهم از تاریخ این شهر است.
عظیمی با تأکید بر اهمیت فرهنگ‌سازی در زمینه حفاظت از بناهای تاریخی که در تملک مالکان خصوصی قرار دارند، می‌افزاید: نیاز است رسانه‌ها واقعاً به مساله فرهنگ‌سازی برای حفاظت از آثاری که مالک خصوصی دارند بپردازند. بسیاری از این آثار، میراث گذشتگان ما هستند و نگهداری از آن‌ها وظیفه‌ای عمومی است. هرچند میراث فرهنگی نیز پیگیر موضوع است، اما نقش مردم و مالکان در این میان بسیار مهم است.
او درباره وضعیت فعلی حمام توکل می‌گوید: متأسفانه مالک بنا نه‌تنها هیچ اقدامی برای حفظ اثر انجام نداده، بلکه فضای داخلی حمام را به محل انبار ضایعات و زباله تبدیل کرده است. بارها هشدارها و تذکرات لازم داده شده و اکنون نیز مراحل قضایی برای برخورد قانونی با وی در حال پیگیری است.
در حال حاضر، سقف حمام صفوی دچار آسیب‌های جدی شده و رهاشدگی بنا، روند تخریب طبیعی آن را سرعت بخشیده است. کارشناسان هشدار می‌دهند که در صورت ادامه این وضعیت، یکی از آثار کم‌نظیر معماری سنتی کنگاور در آینده‌ای نه چندان دور، امکان فروریختن کامل خواهد داشت.
این حمام تاریخی، با طاق‌های آجری، گنبدهای کوچک و معماری بومی، سهم مهمی در روایت تاریخ کنگاور دارد و حفظ آن، تنها وظیفه یک نهاد یا سازمان نیست، بلکه دغدغه‌ای فرهنگی است که باید در دل جامعه ریشه بدواند.
در شرایطی که میراث فرهنگی بارها بر لزوم مرمت و سامان‌دهی این اثر تأکید کرده، انتظار می‌رود مالک بنا نیز مسئولیت تاریخی خود را بپذیرد و پیش از آن‌که دیر شود، برای نجات این یادگار ارزشمند گام بردارد.
حمام توکل امروز شاید خاموش باشد، اما صدای فروریختن تاریخ، در سکوت آن شنیده می‌شود. حفظ این بنا، تنها نجات یک ساختمان نیست؛ نگه‌داشتن بخشی از هویت، خاطره و روایت مردمی است که قرن‌ها در سایه‌سار همین بنا زیسته‌اند.
شهرستان کنگاور با جمعیتی افزون بر ۸۵ هزار نفر در ۹۰ کیلومتری شرق کرمانشاه قرار دارد.
گروه گزارش