“آژنگ نیوز”:به مناسبت انتشار کتاب «محروسه معظمه» (نقش قومس در سیاست‌های دولت اسماعیلیه نزاری) نوشتۀ محمد صابر که از سوی نشر ندای تاریخ منتشر شده است، پنجاه و ششمین عصر سه‌شنبه‌های بخارا به نقد و بررسی این اثر اختصاص یافته است. این نشست در ساعت پنج بعدازظهر سه‌شنبه پانزدهم اردیبهشت ۱۴۰۵ با حضور شهرام یوسفی‌فر، مهدی انصاری، محمد صابر و شقایق فتحعلی‌زاده در خانۀ هنرمندان ایران، تالار استاد غلامحسین امیرخانی برگزار می‌شود.
دولت اسماعیلیه نزاری، برخلاف تصویر رایج از یک حکومت صرفاً کوهستانی، ساختاری منسجم، هدفمند و عمیقاً مبتنی بر شناخت جغرافیای ایران داشت. در این میان، ناحیهٔ قومس نقشی فراتر از یک قلمرو محلی ایفا می‌کرد: ستون اقتصادی دولت الموت، محور لجستیک و ارتباط میان شرق و غرب قلمرو نزاری، اهرم اصلی سیاست خارجی در برابر قدرت‌های رقیب، و میدان تقابل‌های سرنوشت‌ساز منطقه‌ای.
کنترل شاهراه‌های تجاری، بهره‌گیری از ظرفیت‌های کشاورزی و معدنی، و استقرار شبکه‌ای از قلعه‌ها، قومس را به قلب تپندهٔ دولت اسماعیلیه تبدیل کرد؛ به‌گونه‌ای که بدون آن، نه انسجام سرزمینی ممکن بود و نه تداوم حیات سیاسی. چنانچه در واپسین سال‌های دولت نزاری، این ناحیه آخرین امید برای مقاومت و مذاکره در برابر مغولان به شمار می‌رفت.
این اثر با بازخوانی نقش قومس، نشان می‌دهد که دوام دو قرنی دولت اسماعیلیه نزاری بیش از هر چیز وامدار انتخاب آگاهانهٔ این ناحیهٔ استراتژیک بود؛ انتخابی که اسماعیلیان را از یک قدرت محلی، به بازیگری تعیین‌کننده در معادلات ایران قرون میانه بدل کرد.
خیابان طالقانی، خیابان موسوی شمالی، بوستان هنرمندان، خانۀ هنرمندان ایران، تالار استاد غلامحسین امیرخانی
گروه خبر