“آژنگ نیوز”:عید ندیدنی و مسافرت عید نرفتن!؟یک مدل رفتاری در شرایط اجتماعی قدیم بود که برخی آن را به عنوان یک رفتار همه ساله در نظر می گرفتند.
در سالهای ابتدایی دهه ۳۰ خورشیدی و بویژه در سال ۱۳۳۵ عید ندیدنی و مسافرت عید نرفتن به یک عادت مقبول اجتماعی تبدیل شده بود!؟در این سالها گردش درشهرستانها بخصوص مسافرت تهرانیها درموقع عید که قبلا به صورت یک اپیدمی درآمده بود مصداق این عبارت بود که هر کس رفت پشیمان هر کس هم که نرفت پشیمان!
آنها که سفرنرفتند وهنوز گرفتاراین عادت مسری نشده بودند وقتی گرفتار مخارج کمر شکن عید میشدند ومیگفتند ای کاش ما هم رفته بودیم و با دوسطر اعلان سروته تشریفات عیدرا بهم آورده بودیم!
کسانی هم که سفر نوروزی رفته بودند اغلبشان وقتی تراکم جمعیت را بخصوص در آبادان واهواز مشاهده میکردند یا گرفتار باران دائم و قطع نشدنی صفحات ساحل بحر خزر میشدند میگفتند ای کاش در خانه خودمان مانده بودیم. ولی آنچه مسلم است این است که عادت مسافرت عید نوروز روز بروز بیشتر میشد و هر سال به عده مسافرین نوروزی افزوده میگردید.
بطوری که درسال ۱۳۳۵ خورشیدی آنچه تخمین زده شده تعداد کسانی که موقع عید از تهران خارج شدند در حدودشانزده هزار نفر از پارسال بیشتر بود.
سفر با صرفه
میان مسافرینی که از چند سال قبل ودرعید نوروز از تهران و بعضی شهرهای دیگر خارج شده و به سفررفتند مسافرت خراسان نسبتاً با صرفه تر بود بطوریکه درسال ۱۳۳۵عده ای ازمشتریان پروپاقرص جنوب که عادت داشتند هرسال نوروز به اهواز و آبادان بروند عازم خراسان شدند .البته با شروع شدن بهره برداری راه آهن خراسان پیش بینی می شد نوروز آینده سفر خراسان خیلی بیش ازسال ۳۵ مشتری وعلاقمند داشته باشد.
اختراع جدید
ازچند سال پیش عده ای از رنود زرنگ موقع عید نوروز از شهرتهران خارج میشدند اعلان هم می کردند بمسافرت رفته اند و از دوستان عزیزشان شرمنده میباشند ولی ضمناً بیک تیر دو نشان میزدند هم شانه از زیر بار پذیرائی و تشریفات و مخارج سنگین پذیرائی عید خالی می کردند هم گرفتار مخارج مسافرت و ناراحتی های مسافرین دیگر از کمی جا و غیره نبودند از تهران خارج می شدند قسمشان راست بودکه به مسافرت رفته اند .اما نکته اینجابودکه سفرشان کوتاه بود .همین اطراف تهران محل خلوتی پیدا می کردند و مشغول استراحت می شدند.درضمن سعی داشتند کسی متوجه این اختراع نشود. مبادا سال بعد دوستان سرشان هوار شوند ولی این اختراع تدریجاً علنی شده و اسرارش مثل اسرار بمب اتمی فاش گردیده و تعداد کسانی که سال۳۵ از این اختراع صرفه جویانه !استفاده کرده بودند؛خیلی بیش از سالهای قبل بود؛بطوری که یک شاهد عینی دوسه نفر از کسانی را که اعلان کرده بودند به مسافرت رفته اند دریکی ازدهات نسبتاً خلوت ورامین دیده شده بود!!
اتفاقاً این شاهد عینی خودش هم جزو استفاده کنندگان از این اختراع بود اعلان کرده بود عازم صفحات جنوب است حرفش هم تاحدی راست بود چون طرف جنوب طهران حرکت کرده و از طریق شهرری آنقدر رفته ورفته بود تا در ورامین لنگر انداخته بوده درمراجعت هم عقیده داشت هوای ورامین خیلی خوب وملایم بوده و مخارجش از حدود مخارج عادی فقط مبلغ مختصری اضافه شده است.
خبر انفجار
درمیان جریانات نوروزی سال۳۵ خبر انفجار تونل راه اهواز که روز دوشنبه پنجم فروردین دو قطاردرتونل بهم خورد وراه بسته شد خبری بود که بدون اغراق مثل بمب صدا کرد خصوصاً در خوزستان که ده ها هزار نفر آماده مراجعت بودند و این خبر باعث نگرانی آنها شد که آیا چه وقت راه باز میشود؟
کفش ساخت کویت
قصه اجناس قاچاق و خرید اجناس قاچاق امسال هم مثل سالهای قبل بازار گرمی داشت و چندین میلیون تومان اجناسی که قبل ازعید از تهران بخوزستان حمل شده بود نام اجناس کویت و قاچاق کویت فروش رفت. کار بی ضرری هم بود مسافرین راضی و خوشحال بودند اجناس قاچاق کویت خریده اند و دست خالی بر نمیگشتند.فروشنده ها هم خوشحال بودند در گردش عید دشتی کرده و خرج بچه ها را در آورده اند.
در صورتیکه حساب دقیق صدی نود تا صدی نودوپنج از این اجناس از تهران رفته بود. منتها اینکه مهرو اتیکت خارجی داشت که معلوم شود ازخاک کویت رد شده است.
مثلا یکی ازاین اجناس قاچاق کویت کفش بود که یک نفر کفاش در تهران تهیه میکرد و با مهارت خاصی روی آن اتیکت و مهر خارجی میزد. این کفاش که بقرار معلوم اصلا یونانی بوداز چند ماه قبل با چند نفر شاگرد مشغول تهیه کفش ساخت کویت ! بوده که دو نفربازرگان کلیه این کفشها ر ا می خریدند.
وقبل ازعید به خوزستان میفرستادند تا به اسم کفش کویت فروخته شود.بدین ترتیب مسافرین نوروزی دست خالی برنگشته وسوقات خوبی با خودشان می آوردند !بقول شاعر:چه خوش بی استفاده- هردوسربی!
قربان ، رسمیت نداشت!
ولی نکته خوشمزه تر ازهمه داستان یکی ازمسافرین نوروزی بود که آگهی کرده بود چون با تفاق خانواده بمسافرت میرود و ملاقات دوستان عزیز هم خیلی خیلی اشتیاق دارد امیدواراست پس ازمراجعت دراولین فرصت بتواند جواب کارت های تبریک را بفرستد !!
ولی یکی ازدوستان نزدیکتر روز شنبه سوم فروردین او را درحمام ملاقات کرده ودچارتعجب شده بود. جلو میرود سلام و تعارف میکند ولی مسافر نوروزی !!! جواب نمیدهد که طرف خیلی بیشتر تعجب میکند تصور می نماید دوست چندین ساله اش از او رنجیده است .
گله مندی و نگرانی خودش را ابراز میکند ولی مسافر نوروزی خیلی عادی وخونسرد می گوید : بخیر مطمئن باشید از شما هیچ گله ای ندارم شما دوست عزیز من هستید ، ولی بنده رسماً در تهران نیستم تهران بودن من فعلا رسمیت ندارد طبق اعلانی که البته شما هم در روزنامه خوانده اید بنده در مسافرت هستم وبنابراین از صحبت کردن با شما عذر میخواهم خودتان حدس بزنید چه کاسه آب سردی روی سر این آقا با این حرف ریخته شد!!
گروه تاریخ