“آژنگ نیوز”:معمای سنگهای اژدهای ۶۰۰۰ ساله ارمنستان حل شد.یک مطالعهی جدید، «سنگهای اژدهای» مرموز ارمنستان – بناهای غولپیکر ماقبل تاریخ که در محل به آنها ویشاپس میگویند – را روشن کرده و سرانجام به سوالی که بیش از یک قرن ذهن محققان را به خود مشغول کرده بود، پاسخ داده است. این سنگهای تراشیده شده که تا ۱۸ فوت ارتفاع و چندین تن وزن دارند، اغلب به شکل ماهی یا پوست گاو هستند و به طور نامنظم در سراسر ارتفاعات ارمنستان پراکنده شدهاند. مدتها تصور میشد که بخشی از یک آیین فراموش شده بودهاند، اما اکنون شواهد جدید نشان میدهد که آنها در آیینهای باستانی مرتبط با آب و شیوههای آبیاری اولیه مورد استفاده قرار میگرفتهاند.
این تحقیق که توسط محققان دانشگاه ایالتی ایروان و موسسه باستانشناسی و قومنگاری انجام شده است، ۱۱۵ ویشاپ را در سراسر منطقه مورد تجزیه و تحلیل قرار داده است. این مطالعه که در npj Heritage Science منتشر شده است، اولین بررسی آماری از این بناهای تاریخی است که از تاریخگذاری رادیوکربن، تجزیه و تحلیل مکانی و اندازهگیریهای دقیق استفاده میکند. یافتهها نشان میدهد که این سنگها عمداً در نزدیکی چشمهها، دریاچهها و کانالهای آبیاری ماقبل تاریخ قرار گرفتهاند، که نشان میدهد از آنها به عنوان نشانگرهای مقدس در یک سیستم پیچیده مدیریت آب استفاده میشده است.

سنگهای اژدها که قدمت آنها به بین ۴۲۰۰ تا ۴۰۰۰ سال پیش از میلاد مسیح میرسد، متعلق به دوران مسسنگی هستند و با اولین مراحل ساخت و ساز سایر مکانهای بزرگ مانند استونهنج قابل مقایسه هستند. محققان مشخص کردند که این سنگها در دو گروه مختلف قرار میگیرند. سنگهای ماهیشکل در ارتفاعات بالاتر – در یک نقطه بیش از ۹۰۰۰ فوت بالاتر از سطح دریا – نزدیک به منابع آب طبیعی قرار دارند، در حالی که نمونههای پوست گاوشکل در ارتفاعات میانی درههایی که آب برای کشاورزی استفاده میشد، رایجتر هستند. این الگوی توزیع با مناطق آبیاری باستانی همخوانی نزدیکی دارد و از نظریههای مطرحشده تقریباً یک قرن پیش پشتیبانی میکند.
فرآیند تهیه، تراشیدن و حمل سنگها بسیار زیاد بوده است. اکثر آنها از بازالت یا آندزیت محلی ساخته شدهاند، اما وزن برخی از آنها بیش از چهار تن است. بزرگترین آنها، کاراکاپ ۳، در ارتفاعی بیش از ۹۱۰۰ فوت قرار داده شده است، که با گمانهزنیها مبنی بر اینکه بناهای کوچکتر در مناطقی ساخته میشوند که فصلهای کاری بدون برف کوتاه بوده است، در تضاد است. در عوض، سازندگان شروع به حمل سنگهای عظیم به مناطق مرتفع کردند، فعالیتی که باید از طریق نیروی انسانی سازمانیافته، برنامهریزی و تأمین آذوقه برای کارگران در شرایط سخت کوهستانی محقق میشد.
قرار دادن عمدی این بناها بر اهمیت نمادین و فرهنگی که جوامع ماقبل تاریخ به آب میدادند، تأکید داشت. با نصب این سنگهای اژدها در نقاط کلیدی در امتداد سیستمهای آب طبیعی، جوامع نه تنها زمین را تقدیس میکردند، بلکه درک عمیقی از مدیریت حوزه آبخیز نیز نشان میدادند. این بناهای تاریخی به همان اندازه که نشانگر منابع حیاتی بودند، نمادهای مذهبی نیز بودند و به نقش آب به عنوان نیرویی حیاتبخش اشاره داشتند.
گروه گزارش
