“آژنگ نیوز”:مشکلات واردات خراز قبرس به ایران پس از بکارگیری آنها در خدمات باربری درسال ۱۳۳۰ خورشیدی در ایران روشن شد. اولین ایرادی که هر کس از دیدن خر های قبرسی میگرفت این بودکه میگفت چرانام اینها را قاطر نگذاشته اند. البته حق با ایراد گیرنده بود؛زیرا هم رنگ آنها تقریبا سیاه یکدست بود و هم قدشان از یک متروسی و پنج سانتی متر متجاوز می شد.
آقای دکتر ملک زاده رئیس بنگاه حیدر آباد (محل نگهداری الاغها)در اردیبهشت سال ۱۳۳۰ خورشیدی می گفت: مزیت این الاغها نسبت به الاغهای ایرانی اینست که اولا درشت اندامتر وثانیا در دوو استقامت از بهترین الاغهای جهان محسوب میشوند.چون ارتش هر سال مبلغ زیادی لیره و دلار بابت خرید قاطر به کشورهای عرب و غیره میپرداخت بنا به پیشنهاد وزارت کشاورزی اصل چهار ترومن پانزده راس الاغ قبرسی در اختیار ما گذاشت تا با در آمیختن بامادیانهای خوب و اصیل ایرانی قاطرهای درشت اندام و ورزیده که بتوانند در عملیات کوهستانی ارتش از عهده مشکلات برآیند و تولید نماییم.
همچنین از رفتن مقدار زیادی ارز به خارج از کشور جلو گیری کنیم. الاغهای مزبور تا بندر بیروت بوسیله کشتی و از آنجا با راه آهن و کامیون تا تهران حمل شدند.
مشکل بزرگ دیگری که مامورین اصطبل درنگاهداری الاغها با آن مواجه بودند این بودکه الاغها اصطلاحات ایر انی رانمیفهمیدندواز «هین و هش» و این قبیل حرفها ابدا سر در نمی آوردند و اصطبل داران را به زحمت انداختند .
یکی از آنها بشوخی می گفت:چه خوب بود که یک مترجم فارسی هم پیدا میشد تازبان میهمانان تازه وارد را به ما حالی میکرد و کلماتی را که الاغ قبرسی در اثر شنیدن آن راه میرود یا می ایستد به ما می آموخت .
دراین عکس یک الاغ قبرسی(سمت راست) و یک الاغ ایرانی (سمت چپ) را مقابل هم می بینید. این الاغ ایرانی در حیدر آباد معروف به تاکسی اصطبل شماره۱۸شده بود.زیرا خیلی ناراحت و شیطان بود – الاغهای قبرسی بطوریکه می بینید از الاغهای ایرانی خیلی درشت تر بوده و برای تهیه قاطر فوق العاده مناسب بودند.
الاغهای ایرانی حیدر آباد تمام با الاغهای قبرسی انس گرفته بودند بجز تاکسی اصطبل شماره ۱۸ که به زور آنرا در کنار الاغ قبرسی نگاه داشته بودند تا از آنها عکس بگیرند.بطوریکه مامورین حیدر آباد میگفتند تاکسی اصطبل شماره ۱۸ در عرض دوسال ۱۸ تومان خرج دوا داشته درحالیکه برای الاغهای قبرسی براثرصدماتی که درطول راه آمریکا به ایران دیدند ،در پانزده روز در حدود چهار صد تومان دوا خریدارى شده بود.
تهیه وتدوین:حسن محرابی
گروه تاریخ