“آژنگ نیوز”:یک واقعیت تلخ این است که تکامل انسان به اندازه کافی سریع نیست که با سرعت دنیای مدرن همگام شود.«مشکل واقعی بشریت این است: ما احساسات دوران پارینه سنگی، نهادهای قرون وسطایی و فناوری خداگونه داریم.» این نقل قولی از ادوارد او. ویلسون، پدر مشهور زیستشناسی اجتماعی است. از زمانی که او بیش از یک دهه پیش این سخنان حکیمانه را بیان کرد، فناوری ما تنها بیشتر پیشرفت کرده است، اما زیستشناسی باستانی ما بدون تغییر باقی مانده است.
در یک مطالعه جدید، محققان دانشگاه لافبورو و دانشگاه زوریخ این ایده را تثبیت کردهاند.آنها دریافتند که بسیاری از استرسها و مشکلات سلامتی که در عصر مدرن با آن مواجه هستیم، میتواند با این واقعیت مرتبط باشد که گونه ما بخش عمدهای از تاریخ تکاملی خود را در محیطهای طبیعی گذرانده است، در حالی که اکثر ما اکنون در دنیای پیشرفتهای پر از ماشینهای پرسرعت، چراغهای چشمکزن، آلودگی و صفحه نمایشهای درخشان زندگی میکنیم.
کالین شاو، نویسندهی مطالعه و یکی از رهبران گروه تحقیقاتی اکوفیزیولوژی تکاملی انسان در دانشگاه زوریخ، در بیانیهای گفت: «در [محیطهای] اجدادیمان، ما به خوبی برای مقابله با استرس حاد و فرار یا مقابله با شکارچیان سازگار شده بودیم. شیر گاهی اوقات به ما نزدیک میشد و شما باید آمادهی دفاع از خود یا فرار بودید. نکتهی کلیدی این است که شیر دوباره ناپدید میشود.»
امروزه، تهدیدهای قدیمی شکارچیان یا قبیلههای متخاصم تا حد زیادی از بین رفتهاند، اما مزاحمتهای جدیدی به شکل خیابانهای شلوغ، ترافیک سنگین، فشارهای کاری، رسانههای اجتماعی و غیره پدیدار شدهاند. اگرچه به نظر میرسد که این عوامل استرسزا، دنیاهای متفاوتی هستند، اما همهی این عوامل استرسزا، سیستمهای بیولوژیکی یکسانی را فعال میکنند.شاو توضیح داد: «بدن ما طوری واکنش نشان میدهد که انگار همهی این عوامل استرسزا، شیر هستند.»
تفاوت کلیدی این است که اگر به عوامل استرسزای مدرن واکنش نشان دهیم، از بین نمیروند. اگر با یک شیر وحشی روبرو شویم یا از آن فرار کنیم، مشکل به هر نحوی حل میشود. با این حال، گوش دادن به ماشینهای پر سر و صدا، نوتیفیکیشنهای تلفن و «پیامهای» اینترنتی هیچ مشکلی را حل نمیکند؛ فقط ما را در حالت تنش شدید و هشدار سطح پایین قرار میدهد.
محققان میگویند این استرس نامحسوس و بیوقفه، تأثیر قابل توجهی بر سلامت ما دارد. آنها در مطالعه خود استدلال میکنند که این استرس به طرق مختلف بروز میکند: اختلال در عملکرد تولید مثل، کمک به ناباروری و کاهش تعداد اسپرم؛ به خطر انداختن سیستم ایمنی بدن، منجر به آلرژی و بیماریهای خودایمنی؛ اختلال در عملکرد شناختی، باعث کندی رشد و تسریع زوال؛ و کاهش عملکرد فیزیکی، منجر به کاهش قدرت و استقامت.
شاو اظهار داشت: «یک پارادوکس وجود دارد که از یک طرف، در طول سیصد سال گذشته، ما ثروت، آسایش و مراقبتهای بهداشتی عظیمی را برای بسیاری از مردم کره زمین ایجاد کردهایم، اما از طرف دیگر، برخی از این دستاوردهای صنعتی اثرات کاملاً مضری بر عملکردهای ایمنی، شناختی، جسمی و تولید مثلی ما دارند.»
این مشکل قرار است در مقیاس جهانی عمیقتر شود. حدود ۴۵ درصد از ۸.۲ میلیارد نفر جمعیت زمین در حال حاضر در شهرها زندگی میکنند، اما قرار است این رقم تا سال ۲۰۵۰ به دو سوم جمعیت جهان افزایش یابد. این بدان معناست که میلیونها میلیون نفر دیگر قرار است خطرات نامحسوس دنیای مدرن و صنعتی را تجربه کنند و با پیامدهای سلامتی ناشی از آن روبرو شوند.
محققان میگویند، راهحل، درک بهتر این خطرات و کشف راههای جدید برای کاهش آنهاست. این امر میتواند از زوایای مختلفی مورد بررسی قرار گیرد، اما در اصل، باید شامل یک بازنگری اساسی در رابطه ما با طبیعت و شهرهای بزرگ باشد.
شاو در بیانیه دیگری گفت: “یک رویکرد، بازنگری اساسی در رابطه ما با طبیعت است – با آن به عنوان یک عامل کلیدی سلامت رفتار کنیم و فضاهایی را که شبیه فضاهای گذشته شکارچی-گردآورنده ما هستند، محافظت یا بازسازی کنیم.”
شاو توضیح میدهد: “تحقیقات ما میتواند مشخص کند که کدام محرکها بیشترین تأثیر را بر فشار خون، ضربان قلب یا عملکرد سیستم ایمنی دارند و این دانش را به تصمیمگیرندگان منتقل کند. ما باید شهرهای خود را به درستی بسازیم – و در عین حال بازسازی کنیم، برای آنها ارزش قائل شویم و زمان بیشتری را در فضاهای طبیعی بگذرانیم.”
گروه گزارش