image 72

آشنایی با الله‌وردی خان ،بانی سی و سه پل اصفهان

اونْدیلادْزه (به زبان گرجی) معروف به الله‌وردی خان سپهسالار گرجه تبار امپراتوری صفوی ،حاکم ایالت فارس و بانی سی وسه پل اصفهان ومدرسه خان شیراز و پدر امامقلی خان و داوود خان است وی در زمان شاه طهماسب از گرجستان به ایران تبعید، به عنوان غلام وارد دربار صفوی شد، و پس از مسلمان شدن، در زمان شاه عباس اول(در سال ۱۵۹۸/ ۷–۱۰۰۶) به فرماندهی کل نیروهای مسلح صفوی برگزیده شد و این سمت را تا هنگام مرگش در ۱۶۱۳/ ۱۰۲۲ حفظ کرد.

image 71

تا سال ۱۰۰۳ قمری، الله وردی خان گرجی یکی از نیرومندترین افراد کشورشده بود.دو سال بعد فرهاد خان قرامانلو که راهنمایی‌های نادرست او باعث کشته شدن جمعی از مردم سبزوار شده بود، از حکومت فارس معزول گشت و شاه یکی از شایسته‌ترین خدمتگزاران خود یعنی الله وردی خان را که منصب قوللرآقاسی نیز داشت به حکومت فارس منصوب نمود.
شاه عباس در پی اصلاحات نظامی خود مقام تازه صدرلشکر را ایجاد کرد. الله وردی خان که شایستگی و کاردانی خود را در دفع و رفع آشوبگران و وفاداری به شاه ثابت کرده بود در سال ۱۰۰۶، نخستین فردی بود که بدین مقام رسید. با انتصاب وی به مقام سپه سالاری ایران، به اوج اقتدار خود رسید.

الله وردی خان اقدامات نظامی ،فرهنگی و عمرانی فراوانی جهت اعتلای دولت صفوی انجام داد. بی شک می‌توان گفت خدماتی که این گرجی انجام داد، هیچ امیر ایرانی در دورهٔ صفویه انجام نداده‌است. با رشادت وی لار، بحرین و گَمبِرون فتح شد. در لشکرکشی‌های شاه عباس علیه عثمانیان وی دست راست شاه صفوی بود و اگر امروز حکمت متعالیه و فلسفهٔ ملاصدرا مایهٔ فخر شیعیان است، از قِبَل فرهنگ دوستی وی می‌باشد. پل زیبای سی و سه پل در اصفهان که «شاهکار هنر معماری و بسی با شکوه» می‌باشد، به دستور و هزینهٔ وی ساخته شد. خاندان اوندیلادزه قدر آزاداندیشی و گوهر آزادی را به خوبی درک می‌کردند.

image 72
سی وسه پل دوره قاجار

یکی از اقدامات ارزنده الله وردی خان راه اندازی کارخانه توپ ریزی وتولید انبوه این سلاح کارآمد نظامی با استفاده ازتجارب برادران شرلی بود.
الله وردی خان پس از یک عمر خدمت به ایران، در روز دوشنبه، ۱۴ ربیع‌الثانی ۱۰۲۲ هجری قمری (برابر ۱۳ خرداد ۹۹۲ هجری خورشیدی) درگذشت و او را در مقبره‌ای که به دستور خودش برایش در مشهد ساخته بودند به خاک سپردند. شاه با تمام امرا و اعیان در تشییع جنازهٔ وی شرکت کردند و دستور داد برای کفن و دفنش ۱۵۰ تومان از خزانهٔ شاهی بپردازند.پس از مرگ وی شاه عباس، پسرش امام قلی خان را جانشین وی نمود و پسر دیگرش داود خان را به امیرالامرایی قراباغ و ریاست ایل قاجار منصوب نمود.

قبلی «
بعدی »

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *