“آژنگ نیوز”:«اسماعیل یغمایی» باستانشناس نامی ایران دیروز (یکشنبه ۲۸ تیر) براثر سکته مغزی در بیمارستان پارس تهران درگذشت.این محقق و پژوهشگر خستگی ناپذیر سالها در هفتتپه، شوش، تپه حصار دامغان، ارگان، بردکسیاه و دهها محوطه دیگر کاوش کرد و بخشی از شناخت امروز ما از گذشته ایران، حاصل تلاشهای اوست. اما شاید نام او بیش از هرچیز با یک ویژگی دیگر در حافظه جامعه باستانشناسی ایران ماندگار شود؛ ایستادن در برابر تخریب میراث فرهنگی.

وی زمانی که طرح عبور راهآهن از تپه حصار دامغان، این محوطه ارزشمند را تهدید میکرد، سکوت نکرد؛ و بهای این ایستادگی را با کنار گذاشته شدن از مسئولیت و بازنشستگی زودهنگام پرداخت.
دوران کاری وی نیز با مشکلات متعددی همراه بود.جعفر مهرکیان نیز روایت میکند که:آقای یغمایی برایم تعریف کرده بود که در همان ایام که حتی حقوقش را هم قطع کرده بودند نزدیک نوروز از همکارانش میشنود که بسته گوشت و برنج و روغن میدهند اما وقتی به سازمان میراثفرهنگی میآید میگویند شامل تو نمیشود. و او سردرگریبان در فکر این که چگونه به خانه بازگردد و نوروز را چه کند، استاد مهرکیان را میبیند و او سهمش را به زور به یغمایی میدهد! استاد یغمایی میگفت:”جعفر آبروی من را جلو پرنیان خرید. جعفر خیلی با معرفت و دل رحم است!”
اسماعیل یغمایی (۲۷ شهریور ۱۳۲۰ ـ ۲۸ تیر ۱۴۰۵)، فرزند حبیب یغمایی (شاعر، ادیب و مدیر مجلۀ یغما)، تحصیلات دانشگاهی را در رشتۀ باستانشناسی، در دانشگاه تهران گذراند و به استخدام ادارۀ کل باستانشناسی کشور درآمد. او با حضور در دهها کاوش باستانی و پژوهش در محوطههای مهمّ تاریخی ایران، ازجمله هفتتپه، ارگان، تپۀ حصار دامغان و بردک سیاه سهمی ارزشمند در شناخت گذشته و میراث فرهنگی این سرزمین داشت و حاصل تجربه و دانش خود را در قالب دهها مقاله و کتاب به جامعۀ علمی و فرهنگی ایران عرضه کرد. از کتابهای او میتوان به گیسوان هزارساله: گوشههایی از خاطرات یک باستانشناس، وقتی که بچه بودم…، ارگان: تاریخ ازدسترفته، شوش، دژ استعمار و کاخ بردک سیاه اشاره کرد. زندهیاد یغمایی در کتاب اخیر فرضیۀ خاستگاه راستین هخامنشیان را بر پایۀ کاوشهای باستانشناسی در محوطۀ بردک سیاه مطرح کرده است.
گروه گزارش
