“آژنگ نیوز”:روستای پارسدهکدهٔ پارسیان که در زبان چینی «بوسیکون» (Bosi Village – 波斯村) نامیده میشود، یکی از عجیبترین و جذابترین پدیدههای مردمشناسی و تاریخی در شرق چین است. این روستا در منطقهٔ جیانگدو (Jiangdu)، واقع در شهر یانگژو (Yangzhou) استان جیانگسو قرار دارد.
وجههٔ تمایز این روستا، ساکنانی است که پس از قرنها، هنوز ردپایی از تبار، ژنتیک و فرهنگ نیاکان ایرانی (پارسی) خود را حفظ کردهاند.
تاریخچه و دلایل شکل گیری
وجود ایرانیان در یانگژو ریشه در دورهٔ سلسلههای تانگ (۶۱۸–۹۰۷ میلادی) و یوآن (۱۲۷۱–۱۳۶۸ میلادی) دارد. یانگژو در آن زمان، یکی از بزرگترین و مهمترین بنادر تجاری جهان بود که محل تلاقی کانال بزرگ چین و رودخانهٔ یانگتسه قرار داشت. بازرگانان ایرانی، عرب و آسیای مرکزی از طریق «جادهٔ ابریشم دریایی» به این شهر میآمدند.
دلایل شکلگیری روستای پارسیان:
تجارت و اقامت: بسیاری از بازرگانان پارسی برای انجام تجارت (بهویژه صادرات ابریشم، چینی و واردات ادویه، جواهرات و شیشه) در یانگژو ساکن شدند.
حوادث دریایی (سانحه کشتیها): بر اساس اسطورههای محلی و برخی شواهد تاریخی، گروهی از بازرگانان پارسی به دلیل طوفان در دریای چین شرقی، کشتیهایشان غرق شد و آنها به سواحل یانگژو پناه بردند و دیگر نتوانستند به ایران بازگردند.
فرار و پناهجویی (دورهٔ مینگ): مهمترین دلیل تثبیت آنها در روستاها، وقوع کشتارهای ویرانگر دورهٔ مینگ (اواخر قرن ۱۴) بود. وقتی مغولها (سلسلهٔ یوآن که خود را به پارسیان نزدیک میدیدند) سرنگون شدند، امپراتور اول سلسلهٔ مینگ، دستور قتلعام خارجیان (که چینیها آنها را “سِمو” یا رنگینپوستان مینامیدند، شامل پارسیان، عربها و ترکان) را صادر کرد. پارسیان یانگژو برای نجات جان خود، از محلههای تجاری فرار کرده و در روستاهای دورافتادهٔ حاشیهٔ رودخانهٔ یانگتسه (مانند منطقهٔ جیانگدو) پنهان شدند و روستای بوسیکون را پایهگذاری کردند
امروزه روستای بوسیکون حدود چند هزار نفر جمعیت دارد. ویژگیهای ظاهری: اگرچه پس از گذشت بیش از ۶۰۰ سال، ازدواجهای مکرر با چینیهای بومی (قوم هان) باعث شده تا ویژگیهای فیزیکی پارسی به شدت مخلوط شود، اما هنوز هم در میان برخی از اهالی روستا میتوان نشانههایی مانند: پوست سبزهتر و گندمیتر از چینیهای خالص، بینیهای کلفتتر و برجستهتر (پرگاری)، موهای فر و ضخیمتر، و چشمهای فرورفتهتر را مشاهده کرد. این افراد در میان چینیهای محلی کاملاً متمایز به نظر میرسند.
دین اصلی (اسلام): نیاکان این روستا مسلمان بودند. البته در متون تاریخی چین، اسلام در قرنهای اولیهٔ ورودش، به جای نام عربی، «دین پارسی»نامیده میشد؛ چون بیشتر تجاری که آیین جدید را آوردند، پارسی بودند.
اسلامزدایی و هانشدن: به دلیل فشارهای شدید دوران مینگ و سپس سلسلهٔ چینگ (پوشیدن اجباری مدل موی مانچو و پرهیز از آداب خارجی)، ساکنان روستا برای بقا مجبور شدند دین خود را پنهان کنند. آنها به مرور زمان اسمهای چینی بر خود گذاشتند و ظاهراً به آیین بودایی، تائویستی یا بیدینی گرایش پیدا کردند. امروزه تقریباً هیچکدام از اهالی روستای بوسیکون مسلمان نیستند و در سرشماریها به عنوان قوم «هان» (اقلیت اکثیر چین) ثبت میشوند.
امروزه دولت چین در ورودی روستا یک میدان بزرگ به نام «میدان فرهنگ پارس» ساخته است.مجسمههای بزرگی از بازرگانان پارسی با لباسهای سنتی ایرانی در روستا نصب شده است.نمادهای ایرانی مانند فروهر (چرخشگر) و ستونهای تخت جمشید در معماری جدید روستا استفاده شده است (البته این استفاده بیشتر نمادین و توریستی است، چون اهالی روستا ریشهٔ مسلمان دارند نه زرتشتی، اما دولت چین برای نشان دادن قدمت تمدن ایران از این نمادها استفاده میکند).
گروه گزارش