“آژنگ نیوز”:آتش سوزی بازارتهران درصبح سه شنبه ۲۵خرداد ۱۳۳۲ خورشیدی رخداد و این حریقی که در بازار تهران اتفاق افتاد از لحاظ اهمیت و شدت و میزان خسارت بکلی بی نظیر و بی سابقه بود و تاآن زمان هیچوقت در تهران چنین حریق بزرگ و وحشت آوری رخ نداده بود . این حریق بقدری شدید و سریع بود که بفاصله چند ساعت بیش از دویست میلیون ریال کالا و اموال مردم طعمه شعله های آتش شد و آتش که معلوم نشده از کجا شروع شده بود؛ چنان سریع و تند به اطراف سرایت کرد که طولی نکشید سرتاسر کاروانسرای ارامنه را که محل حریق بود فرا گرفت.
شدت حریق را از اینجا میتوان فهمید چقدر بود که با آنکه بمحض رسیدن اطلاع به اداره آتش نشانی طبق معمول پس از سی ثانیه اتومبیلها پپایی بحرکت آمدند و بامتنهای سرعت بطرف بازار رفتند و با آنکه چندین لوله بزرگ آب بافشار قوی برروی آتش باز شد. بازهم چهار ساعت طول کشید تا چندین دستگاه اتومبیل توانستند بر آتش مسلط شوند و جلوی توسعه حریق را بگیرند.
آیا حریق عمدی بود؟
اولین چیزی که سه شنبه صبح وحتی همان شب سه شنبه که چند نفر از رؤسای شهرداری و شهربانی به محل حریق رسیدند جلب توجه میکرد این بود که آیا این حریق عمدی بود یا آنکه اتفاقی روی داده است .بعضی از کارکنان آتش نشانی که در این کار تجربه کافی داشتند عقیده داشتند که ممکن است این حریق اتفاقی نباشد ودست ناشناسی مرتکب این عمل شده باشد. چون شعله های آتش به فاصله خیلی کوتاهی سرتاسر کاروانسرا را گرفته بود وکانون اولیه حریق هم شناخته نمیشد که از کجا بوده است.
چند نفر دستگیر شدند
مأمورین اداره آگاهی صبح سه شنبه ۲۵خرداد ۱۳۳۲ خورشیدی درصدد تحقیق برآمدند پس از تحقیقات اولیه که بعمل آوردند به عمدی بودن این حریق مظنون شدند و پنج نفر دلاندارو باربر راتوقیف کرد ند تارسید گی از آنها بعمل آید. همان صبح روز پس از حریق شایعاتی انتشار داشت از جمله آ نکه گفته میشد
احتمال میرود این حریق با اختلاف میان مالکین کار وانسرا با کسبه میز دار و وسط کار وانسرا که مالکین از مدتی پیش میخواستند آنها را بیرون کنند ولی موفق نمیشدندند بی ار تباط نباشد. بعضی هم عامل دیگری را باعث حریق میدانستد ولی بطور کلی همه این حرفها شایعه بود و تا وقتی نتیجه تحقیقات شهربانی رسماً معلوم نمیشد نمیتوانستند درباره این آتش سوزی عظیم و بی سابقه اظهار نظری کنند.
یکی از کسبه در حال گریه
صبح سه شنبه مثل هر روز صاحبان مغازه های داخل سرای ارامنه بطرف محل کار خود رفتند منظره رقت باری بوجود آمده بود آقایان مدحیانی و امیر مهدیانی دو نفر از مغازه دارها در حالیکه گریه میکردند و توی سرشان میزدند نمیگفتند بیچاره شدیم یک نفر دیگر در حالیکه فقط گریه میکرد ماتش زده و باموال سوخته و بقایای مغازه خود نگاه میکرد یکی دیگر میگفت تازه دیروز چهارصد هزار تومان سفته امضا کردم و جنس آوردم و حالا همه اش به هدر رفت تکلیف من چیست؟ هر کدام بیک نحوی بر بیچارگی خود حسرت میخوردند
صد مغازه سی میلیون تومان خسارت
براثر حریق کاروانسرای ارامنه در حدود یکصد مغازه و تجارتخانه طعمه حریق شده و میزان خسارت به صورتی که تخمین زده میشد ؛از بیست میلیون تومان هم متجاوز بود.
اندکی پس از حادثه رسیدگی از طرف اداره شهر بانی و شرکت بیمه ادامه یافت و تا وقتی این رسیدگیها تمام نشد میزان قطعی خسارت ناشی از این حریق عظیم و بی سابقه معلوم نشد که چه اندازه بوده است .
سه نفر از دستگیر شدگان از راست به چپ:فضل اله بابر.مشهدی حسن دالانداروخیرالله بابر.
۶۸ چرخ خیاطی سوخته بود
اما در واقع مرکز اتش سوزی طبقه دوم سرای ارامنه خیاطی بود در نتیجه آتش سوزی تمام لوازم آن سوخته و شدت آتش سوزی بقدری بود که چرخهایخیاطی ذوب و کج و معوج شده بود .
در تجارت خانه آقای آرماتیس آقانا گاو صندوقی وجود داشت که حرارت آنرا سوزانیده بود ،و وقتیکه در آنرا باز کردند دیدند تمام اسناد و پولها از شدت حرارت خاکستر شده است .آقایی یکی از دکاندار ها هم یک قوطی سوخته پر از خاکستر را نشان میداده ومیگفته آقااین سه هزار تومان پول است که به این روز افتاده است.
گروه تاریخ