“آژنگ نیوز”:شیرین باجی نقش مهمی در ابتدای دوره حکومت قاجار داشت.البته میدانید که فتحعلی شاه ده ها زن داشت و از اینرو همیشه در حرمسرای خاقان عده ای از این خانم ها حامله بودند و ناچار و ویارانه میخواستند.مشهور است که در حرمسرای فتحعلی شاه پیرزنی کاردان از اهالی اصفهان بود که او را شیرین باجی میگفتند.
شیرین باجی در تهیه این غذا ها تخصص داشت و مبلغی از امین سره در وجه این خانم کاردان پرداخت میشد که صرف پختن و یارانه بشود.اما امین سره چیست؟ سره بزبان عربی یعنی کیسه و امین سره یعنی کیسه دار که هر ماه مبلغی از خزانه دار کل پادشاه در وجه او پرداخت میگشت او هم به صرف مخارج متفرقه میرسانید .فتحعلی شاه دو امین سره داشت یکی زنانه و یکی مردانه و هر ماه این زن و مرد مبالغی پول میگرفتند و بمصرف لازم میرساندند.
از جمله این مصارف یکی این بود که هر شب زیر سر پادشاه مبلغی پول میگذاردند و صبح ها به فقرا میدادند .دیگر اینکه امین آخر هر ماه چند گوسفند میخرید و روز اول ماه گوسفند ها را سر میبریدند و گوشت آن را به فقرا میدادند. .دیگر اینکه امین صره شب های جمعه از همان اعتبارات چهل فقیررا شام میداد. خلاصه اینکه هر چه از مردم می گرفت قسمتی از آن را به همین عنوانها به مردم پس میدادند .می گویند میرزا علی اصغر خان اتابک مکرر این شعر را میخوانده است
هر آنچه اخذ گردد زره گدایان
بباید خورد هم با این گدایان
حاجی امین السلطنه برادر ش اتابک؛ امین صره ناصرالدین شاه و چندی هم امین صره مظفرالدین شاه بود.
باری غذای ویارانه را باید در جائی تهیه میکردند که زن باردار بوی آنرا نشنود طرز تهیه آنرا نبیند و یکمرتبه ناگهان جلوی او حاضر شود. این هم دلیل طبیعی دارد اطباء امروز هم میگویند غذای بیمار را جلوی او تهیه نکنید چون از بوی غذا سیر میشود.
اشتهایش میرود زن باردار هم طبعاً بیمار است و باید در باره او این نظر مراعات شود .روی این اصل شیرین باجی هم آشپزخانه دور دستی داشت و بدون اطلاع خانمها در آنجا غذاهای ویارانه را تهیه میکرد.
میگویند روزی خود فتحعلی شاه از کنار آن مطبخ سرا عبور کرد و بوی سیر داغ و پیاز داغ و نعناع داغ و سیرابی و کله پاچه و غیره به مشامش رسید. جریان را پرسید و همینکه دانست مطبخ ویارانه است دستور داد سهمی هم برای خود او بیاورند تا حسرتِ حسرتُ الملوک از دلش بیرون بیاید.
گروه تاریخ